مفسر قرآن کریم با بیان اینکه جهل با علم برطرف میشود و جهالت با اخلاق، دین و ادب، اظهار کرد: حضرت در نهجالبلاغه فرمود: کم من علم قد قتله جهله؛ بسیاری از علما کشته جهالت خود هستند؛ از نظر علمی خوب میفهمد اما از جهت تصمیمگیری سست است. لذا فرمود: انسان باید طوری زندگی کند که کارگاه تصمیمسازی محکمی داشته باشد که همان حزم است و بعد تصمیم بگیرد که عزم است.
آیتالله العظمی جوادی آملی تأکید کرد: بسیاری از افراد از نظر علمی باسوادند، اما در عمل گرفتار جهالتاند و در تصمیمسازیهای خود عاقلانه رفتار نمیکنند. از اینرو انسان باید چنان زندگی کند که کارگاه تصمیمسازی درونیاش بر اساس عقل و تقوا عمل کند و تصمیمگیرنده فقط از آن تبعیت نماید؛ علم به تنهایی کافی نیست؛ بسیاری از دانایان در اثر نداشتن عقل عملی و تصمیمگیری صحیح، گرفتار جهالت در رفتار میشوند.
حضرت آیت الله جوادی آملی با اشاره به روایتی از امیرالمومنین (ع) درباره ضرورت دوراندیشی گفتند: تصمیمگیریهای علنی و شتابزده نه تنها به نتیجه نمیرسد، بلکه مایهی زیان و پشیمانی خواهد شد.
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: بعضی از حیوانات بیابانی نظیر شتر در حجاز تیغ میخورَد ولی سیر میشود اما حالا این محتکر یا گرانفروش مگر سیر میشود؟
برخی گمان میکنند حجاب محدودیت و نشانه ضعف زن است، درحالیکه در منطق قرآن، حجاب نه حق شخصی زن است و نه مربوط به مرد یا خانواده. حجاب، حقی الهی است که رعایت آن حفظ کرامت زن و نشانه اطاعت از فرمان خداوند به شمار میآید.
نبوت مسئولیتی اجرایی و سنگین است که معمولاً در مردان تحقق مییابد، اما کمال حقیقی انسان در رسیدن به ولایت الهی است که به جنسیت وابسته نیست. بنابراین، زنان بزرگی چون حضرت زهرا(س)، مریم(س)، آسیه(س)، زینب(س) و فاطمه معصومه(س) نیز میتوانند به مقام ولایت و حتی عصمت دست یابند.
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: معصومین (علیهم السلام) قرآنی زندگی میکنند و حیات اینها حیات قرآنی است و تمام شئون اینها حق است، چرا ما اینچنین نباشیم؟! ما نیز باید بکوشیم تا رفتار، گفتار و سکوتمان قرآنی و حقمدار باشد.
مفسر قرآن کریم با بیان اینکه آن چه به منزله معرفی خود اهل بیت(ع) است، همان چیزی است که به منزله معرفی قرآن است؛ اگر قرآن به حق سخن میگوید، اهل بیت(ع) نیز به حق سخن میگویند و اگر جایی سکوت کردند به حق بوده است. امام على(ع) در توصيف پيامبر(ص) فرمود: في صفةِ النبيِّ(ص): كلامُهُ بَيانٌ، و صَمتُهُ لِسانٌ؛ سخنش، بيان (روشنگر) بود و سكوتش، زبان (با معنا). در خطبه ۱۴۷ هم در مورد اهل بیت(ع) فرمود: نه خودشان در برابر دین هستند و نه با هم اختلاف دارند.
حجت الاسلام و المسلمین خندان گفت: با وجود اختلافات در مذهب امامزاده ناصرالحق، مؤلف دانشنامه جهان اسلام، همانند ده ها تن از علمای برجسته دیگر، این امامزاده واجب التعظیم را از علمای امامیه می داند.
مفسر قرآن کریم و نهجالبلاغه، با تأکید بر اینکه همه سخن حضرت علی(ع) آن است که خودتان را برده طمع نکنید، گفت: اگر انسان اسیر نفس شد نفس به او دستور میدهد که رشوه بگیرد، اختلاس کند و فلان گناه را انجام دهد؛ در حالی که اهل بیت(ع) از ما خواستهاند با شرافت و عزت زندگی کنیم.
مفسر قرآن کریم و نهجالبلاغه با بیان اینکه لجاجت مانع فهم و پذیرش حق است، گفت: در چند جا از نهجالبلاغه آمده است که مبادا لجاجت و تندروی کنی زیرا لجاجت و تندروی نظم جامعه را بهم میزند. در فرمایش دیگری هم آمده است؛ اگر دیدی مقصدی برای تو روشن نیست صبر کن و لجاجت نکن. لجاجت جلوی شنیدن رای را میگیرد و از آن بپرهیزید.
حضرت آیت الله جوادی آملی با بیان اینکه لجاجت در مباحث علمی و اجتماعی مانع درک حقیقت میشود، گفت: امیرالمؤمنین (ع) در نامه به مالک اشتر هشدار دادند که لجاجت و تندروی نظم جامعه را بر هم میزند.
مفسر قرآن کریم و نهجالبلاغه در پایان جلسه درس فقه امروز خود، با اشاره به بیان نورانی امیرالمؤمنین(علیه السلام) مبنی بر اینکه « لَا یَمْنَعُ الضَّیْمَ الذَّلِیلُ»، اظهار کرد: هیچ ملتی جز ملّت فرومایه حاضر به پذیرش سلطه بیگانگان و غارت کشور خود نیست.
آیتالله العظمی عبدالله جوادیآملی، مرجع تقلید شیعیان درباره روش نوین کمکباروری، این عمل را به شرط آنکه موجب لمس یا نظر حرام نشود، جایز دانست.
در جهان پیچیده روابط انسانی، افرادی هستند که برای دیگران نقشههای شومی میکشند؛ آیتالله جوادی آملی با اشاره به آیه ۴۳ سوره فاطر، به عاقبت تلخ این افراد اشاره کردهاند.
درس خواندن و عالِم یا أعلم شدن، تنها هجرت صغری و جهاد اصغر است؛ زیرا انسان همچنان در سطح مفاهیم و علوم کتابی سیر میکند. مرتبه بالاتر، هجرت وسطا و جهاد اوسط است؛ یعنی حرکت از علم به معلوم، از الفاظ و مفاهیم به واقعیت و حقیقت. در این مرحله، هدف دانستن بیشتر نیست، بلکه رسیدن به خارج است که علم به آن اشاره میکند.
آیتالله العظمی جوادی آملی با اشاره به فرمایش مولا امیرالمومنین علی علیه السلام که میفرماید: «یَا کُمَیْلَ بْنَ زِیَادٍ إِنَّ هَذِهِ الْقُلُوبَ أَوْعِیَةٌ فَخَیْرُهَا أَوْعَاهَا…»، بیان داشتند: این دلها، ظروف الهی هستند و بهترین مظروف برای این دلها، علوم الهی است.
از منظر آیتاللهالعظمی جوادی آملی اسلام یک امر ظاهری است که با شهادتین حاصل می شود، اما حقیقت ایمان باید به قلب وارد شود، پس باید انسان پیوسته مواظب و مراقب و دربان قلب خود باشد و درِ دل خود را برای این مهمان ارزشمند باز نگاه دارد.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم قرآنی ملایر با استناد به تفسیر تسنیم علامه جوادی آملی گفت: آیه کریمه «بسم الله الرحمن الرحیم» به گرامیترین و بزرگترین آیه قرآن وصف شده است.
مفسر قرآن کریم و نهجالبلاغه گفت: من این صحنه را نشان بشر دادم (عالم ذر) تا برخی گرفتار دنیا و استکبار و آمریکا و صهیونیستها نشوند و نگویند ما گرفتار اینها شدیم زیرا در محیط غیراسلامی بودیم؛ ما حجت را بر آنان تمام کردیم تا کسی نگوید ما در کشور شرک و کفر زندگی میکردیم.
حضرت آیت الله جوادی آملی در نوشتاری به «دعای کریمانه حضرت امیرمؤمنان سلام الله علیه» پرداختند.
آیت الله جوادی آملی گفت: هر کسی در تاریخ نمیماند؛ آن کسی که وجه الله باشد میماند. وجود مقدس امام حسین (ع) قیام کرد تا دین خدا را حفظ کند.
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: ما امروز نیز درگیر نوعی جاهلیت مدرن هستیم.قرآن در نقد دشمنان نمیگوید که نماز نمیخوانند، بلکه میفرماید اینها پایبند به هیچ تعهد انسانی و بینالمللی نیستند.
آیت الله جوادی آملی از نماز امام زمان(عج) به عنوان «تجلی توحید» یاد کرد و گفت: وقتی کسی ۴۰۰ بار به توحید شهادت داد و سپس به محضر اولیای خدا عرضه داشت که «فانکما کافیای» به این معناست که شما نمایندگان خدایِ کافی هستید.
براساس متن، تشیع به عنوان یک مکتب فکری همزمان با نزول قرآن و توسط پیامبر اسلام(ص) پایهگذاری شد. جالب اینجاست که خود پیامبر، نخستین کسی بود که به این مکتب ایمان آورد و آن را تبلیغ کرد. پس از ایشان، حضرت فاطمه(س)، امام علی(ع) و سایر اهلبیت، این مکتب را ادامه دادند و بعدها گروهی از مردم به عنوان شیعه شناخته شدند.
اگر پول اجاره منزل قبلی درآمد او محسوب میشود، خمس دارد، ولی خود منزل خمس ندارد.
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: مرحوم حاج آقا رحیم ارباب را خدا غریق رحمت کند. یک بار خودمان خدمتشان رسیدیم که یک ساعت تقریباً طول کشید، ما یک حرف زائدی از این بزرگوار نشنیدیم، همهاش نوشتنی بود؛ البته ما هم همه آن حرفها را نوشتیم؛ یعنی جلسهای نبود که حرف عادی رد و بدل شود.
عظمت حج را شاید از دعاهای ماه مبارک رمضان بتوان درک کرد؛ اگر کمی به دعاهای این ماه دقت کنید درمییابید «توفیق تشرف به حج» خواستهای است که – اگر نگوییم همه – در اغلب دعاهای این ماه از خدا درخواست میشود
آيت الله العظمی جوادی آملی: «هر کار خيری که انسان ميخواهد انجام بدهد که همه کارها را دين مشخص کرد، اينها مثل شمش طلاست، اينها دنيا نيست؛ اما اين شمش طلا، نقد نيست، در خروارها خاک است، انسان بايد اين خروارها خاک را ارزيابی کند، کنار بزند و داخلش ذرات را بگيرد، درست کند تا شمش طلا بشود؛ بقيه واقعاً خاک است. تمام کارهای خیری که ما انجام ميدهيم، اينها شمش طلاست، نور است.