تاریخ ایران
گام جدید نهاد کتابخانههای عمومی در روزهای سرنوشتساز ایران
این طرح بزرگ با هدف ارائه مشاوره خواندن و معرفی دقیق و ساختاریافته آثار هدفمند، در قالب مجموعهای با عنوان «به پیشنهاد آقا» در حال تولید است.
چگونه ایرانشهر، رهبر را به مردم گره زد؟/ تبعیدی که وحدت آفرید
در تار و پود تاریخ مبارزات انقلاب اسلامی، فصلهای ناگفته بسیاری وجود دارد که حکایت از تدبیر و امید در دل سختیها دارند. یکی از این فصلها، دوران تبعید رهبر شهید انقلاب به ایرانشهر است.
سنت اندرز و نصیحت حاکمان، نشانه عظمت تمدن ایران
عمر طولانی اندرزنامهها و همراهی وزرای اندیشمند و مردان خردمند با حاکمان در طول تاریخ ایران، نشاندهنده قامت بلند تمدن در این سرزمین کهن است، که در روند رشد خود را به درستی درک کند.
«توسعه کاریکاتوری» تنها پوستهای از تجدد را میسازد/راز مقاومت جامعه
وقتی اصلاحات با عاملیت قدرت، آمرانه و بدون اقناع فرهنگی صورت میگیرد، جامعه آن را نه به عنوان «بهبود»، بلکه به عنوان «تهاجم به هویت» تلقی میکند.
استراتژی «جنگ نامتقارن»جلال الدین خوارزمشاه در صیانت از وطن مقابل مغول
جلال الدین خوارزمشاه که شاهد فروپاشی امپراتوری عظیم پدرش و آوارگی خاندانش بود، به جای تسلیم یا پناهندگی به دربار دشمن، استراتژی «جنگ نامتقارن» و «مقاومت فعال» را برگزید.
مقاومت ملی «آریوبرزن»چگونه محاسبه نظامی اسکندر مقدونی را به چالش کشید؟
آریوبرزن، سردار شجاع ایرانی، نه تنها به عنوان یک فرمانده نظامی، بلکه به عنوان آخرین سد دفاعی از قلب تپنده ایران قد علم کرد.
شاه عباس اجازه نداد خلیج فارس به جولانگاه همیشگی استعمارگران تبدیل شود
یکی از درخشانترین فصول زندگی شاه عباس صفوی، مقاومت و کنشگری او در برابر اشغالگران خارجی برای حفظ تمامیت ارضی و دریایی ایران است.
تا آخرین قطره خون برای ریشه کن کردن حاکم ظالم و اطرافیانش مبارزه خواهیم کرد
ساواک با اشاره به تجمع دهها هزار نفری مردم در مسجد قبا، گزارش میدهد که اولین سخنران این مراسم آیتالله خامنهای بوده و متن کلام ایشان در این سخنرانی مخالفت صریح با شخص محمدرضا شاه است.
تنگنای هرمز، نگین انگشتر تمام جهان است
آنطور که سعادت کازرونی قریب به ۱۰۰ سال پیش نوشته است: هرکس مالک دریا باشد مالک تجارت عالم خواهد شد و هرکس مالک تجارت عالم شد، مالک ثروت آن و بالاخره مالک عالم خواهد شد.
آنچه میسوزد خاک نیست، حافظه تمدن است
هر تهاجم، فرصتی است برای بازنگری در خویشتن، برای شناخت بهتر دشمن، و برای تقویت پیوند عمیقتر با «خود» حقیقی ما.
«ما» کجای تاریخ ایستاده ایم؟
ثمره این مبارزه با طاغوت جهانی قرار دادن نظام سلطه و نظم مطلوب آن را در موقعیت وجودی مرگ و زندگی است. البته ما نیز در این وضعیت وجودی هستیم اما تفاوت در آنجاست که زندگی مبارزه و جریان مقاومت بر پایه این وضعیت وجودی استوار شده است بر خلاف جریان سلطه.
رهبر عزیزم شهادت مبارک/ سوگواری هنرمندان برای ایرانیترین مرد تاریخ ایران
جمعی از هنرمندان در پی شهادت رهبر معظم انقلاب با انتشار مطالبی در فضای مجازی شهادت ایشان را تسلیت گفتند.
سه زن در سه دوره طوفانی تاریخ ایران
کتابهای «هما» فقط زندگینامه نیستند؛ روایتیهایی از زنانیاند که در سایه یا در متن، در دل ساختارهای مردانه قدرت، تصمیم گرفتند، ساختند، جنگیدند، تدبیر کردند و تاریخ را شکل دادند.
از خاکستر مغول تا رصدخانه مراغه / خواجه نصیر چگونه ایران را دوباره ساخت؟
خواجه نصیرالدین طوسی را میتوان نماد تابآوری فرهنگی ایران دانست. او در دورانی زیست که هر آنچه «ایرانی» تلقی میشد، در معرض نابودی بود. اما او با درک عمیقی از زمانه توانست از دل ساختار قدرت جدید، فضایی برای احیای تمدن بیافریند. حمله مغول، تنها روایت سوختن کتابها نیست؛ روایت دوباره نوشتن آنهاست. و در این بازنویسی، نام خواجه نصیرالدین طوسی میدرخشد.
ماشین خودکار امامزادۀ یزدی
دانش هایی در قدیم بوده است و دانشمندانی در گذشته های دور در ایران می زیسته اند که واقعیت آنان به فراموشی سپرده شده است.
زنانی که تاریخ ایران را با نام و حضورشان تغییر دادند
شاید جای نام زنانی که دنیا را تغییر دادند در کتابهای درسی خالی باشد، اما تاریخ آنها را فراموش نخواهد کرد. ما در این گزارش به سراغ زنانی رفتهایم که تاریخ را با دستها، ذهنها، هنرها و جنگجوییشان تغییر دادند.
درسی که عباس زریاب خویی از کلاس فلسفه امام خمینی(ره) گرفت
پژوهشگر برجستهای که حافظهاش شناسنامه تاریخ ایران شد، روزگاری در کلاسهای امام خمینی(ره) مشق فلسفه میکرد تا از دلِ آن مباحث و دقت علمی را به ارث ببرد.
درسهای شاهنامه برای جامعهای که میان حق و باطل مردد است
بسیاری میپرسند چرا در غبارِ رسانهها، تشخیص حق از باطل دشوار شده است؟ سیدیاسر موحدفرد در این گفتوگو با بازخوانی شاهنامه، از استراتژی فریب اهریمن، ضرورت بازگشت به «آیین شهریاری» و نقش حیاتی پهلوانان در شکستن دیوار میان مردم و حاکمیت برای عبور از بحرانهای امروز میگوید.
هشدار تاریخی امام خمینی (ره)
امروز بزرگترین نبرد، نبرد بر سر «اندیشهها، باورها و روایتها» است و پیروزی در این عرصه، نیازمند هوشیاری دائمی، تولید محتوای قدرتمند و حفظ انسجام درونی در برابر هرگونه عملیات روانی دشمن است. این همان میراث فکری است که انقلاب اسلامی را در چند دهه گذشته در برابر پیچیدهترین توطئهها مقاوم و پابرجا نگه داشته است.
چرا دشمن از اتحاد «رستم و سهراب»ها میترسد؟
در روزگاری که تفرقههای افراسیابی پیوند میان ملت را هدف گرفته، بازخوانی شاهنامه ضرورت مییابد. مرشد میرزاعلی با تطبیق حماسههای فردوسی بر تحولات امروز، از رمز و راز نفوذ، بصیرت سیاسی و ایستادگی در برابر دشمنان داخلی و خارجی پرده برمیدارد.
حکومتی که با تحقیر زنان و کشتار عشایر ساخته شد
بررسی اسناد تاریخی و روایت پژوهشگران نشان میدهد سیاستهای رضاخان در قبال عشایر ایران، فراتر از اقدامات امنیتی، به سرکوب سازمانیافته جوامع محلی انجامید؛ روندی که با خلع سلاح، اعدام، غارت و تحقیر گسترده همراه بود و آثار آن تا امروز در حافظه تاریخی کشور باقی مانده است.
چگونه ایرانیان اسلام را پذیرفتند؟
پژوهشگر تاریخ در این باره که ایرانیان چگونه با اسلام آشنا شدند، گفت: ورود اسلام به ایران، نه یک «تقابل فرهنگی»، بلکه فرآیندی تدریجی و چندلایه بود؛ رخدادی که ریشههای آن در بحرانهای ساسانی، روابط دیرینه ایران و عرب و نقش گسترده ایرانیان در دستگاه اداریِ خلافت نهفته است. او روایت رایج از «مواجهه فرهنگها» را به چالش میکشد و تصویری مستند از پیوند ایران و اسلام ارائه میدهد.
چرا کتاب تاریخ ایران و اسلام را باید بخوانیم؟
یکی از کشورهایی که مردمش نیاز به خواندن تاریخ پیش از اسلام و سپس تاریخ پس از اسلام را دارند، ما ایرانی ها هستیم.
شهید مطهری: ما کمتر نمونه ارزندهای چون خامنهای داریم
با این وجود، این شوق و علاقه، میلی دوسویه بود. علامه مطهری، همداستان خراسانی خود را به دانشوری میشناخت و به مراتب فضیلت و اثرگذاری «استاد خامنهای» واقف بود.
پدر مشروطهخواهی سکولار ایرانی یا لغزیده در مسیر تجدد؟
میرزای نائینی هم از استبداد میگریخت، هم از هرجومرج غربی. اما روایتهایی که امروز از او ساخته میشود، بیش از آنکه به حقیقت نزدیک باشد، ساخته و پرداخته منازعات سیاسی معاصر است.
توهین به مرجعیت سلطنت پهلوی را سرنگون کرد / چگونه یک بیاحترامی مطبوعاتی، زمینهساز انقلاب شد؟
توهین به امام خمینی، نهفقط واکنشی احساسی برنینگیخت، بلکه مردم را به این درک رساند که حرمت مرجعیت، خط قرمز ایمان ملی است. از دل همین واکنش اخلاقی، جنبشی پدید آمد که قدرت نظامی و رسانهای رژیم را درهم شکست و چهرهٔ تازهای از ایمان و آزادی را در تاریخ ایران گشود.
تاریخچه بالا رفتن از دیوار سفارت در ایران!
در زمینۀ اتفاقات و حوادث ویژۀ تاریخی، علاوه بر احصاء و به دست آوردن سابقه، شایسته است در رابطه با علل آن ها نیز بسترشناسی صورت گیرد.
زبان فارسی؛ قلب تپنده تمدن ایرانی در گذر تاریخ
در ششمین نشست از سلسله نشستهای تخصصی مبانی ایرانشناختی که با موضوع «ظرفیتهای تمدنی زبان و ادبیات فارسی» و با سخنرانی علیاشرف صادقی و محمود جعفری دهقی در مرکز الگوی اسلامی - ایرانی پیشرفت برگزار شد، به کارکرد وحدت بخش و هویتی زبان و ادبیات فارسی در گذرِ تاریخی چند هزار ساله و در پرتو حوادث و تعاملات درونی و بیرونی سرزمینی تأکید شد.
قدیمی ترین مسجد ایران را بهتر بشناسید
مسجد تاریخانه، اثر ثبتشده در فهرست آثار ملی ایران است که در جنوب شرقی شهر دامغان واقع شده است. این مسجد از نظر قدمت معماری فعلی و مستند تاریخی، قدیمیترین مسجد ایران شناخته میشود.
«کبیر»؛ روایتی موسیقایی از تاریخ ایران
کنسرت روایی «کبیر» با روایتی موسیقایی از تاریخ ایران در دورههای مختلف، به زودی در تهران روی صحنه میرود.
