حرّ بن یزید ریاحی، فرماندهای که نخستین سد راه کاروان امام حسین(ع) شده بود، در واپسین لحظات پیش از آغاز نبرد کربلا با قلبی آکنده از پشیمانی به سوی خیمههای امام آمد و طلب توبه کرد؛ امام حسین(ع) نیز بیدرنگ و بدون هیچ سرزنشی توبه او را پذیرفت و فرمود: «آری، خدا بازگشتت را میپذیرد و تو را میبخشد»، تا یکی از ماندگارترین جلوههای رحمت و بخشش در تاریخ عاشورا رقم بخورد.
لرزش دستهای یک فرمانده در میانه میدان جنگ، تنها یک واکنش جسمی ساده نبود؛ آن لحظه یکی از بزرگترین انتخابهای تاریخ رقم خورد. داستانی که نشان میدهد انسان در سختترین بنبستهای اخلاقی هم راهی برای بازگشت و تغییر مسیر دارد. گزارش
در آستانه روزهای پایانی ماه شعبان، آیتاللهالعظمی مظاهری با تأکید بر توبه، ترک گناه و مناجات، راه آمادگی روحی برای درک عمیقتر ماه مبارک رمضان را تبیین کرند.
در نگاه قرآن، «بازگشت» فقط یک رفتار مقطعی یا واکنشی به خطا نیست، بلکه نشانهای عمیق از جهت دل انسان است؛ اینکه دل پس از رفتن، اشتغال و تجربهی دنیا، به کجا و به سوی چه کسی برمیگردد.
مدرس تفسیر قرآن کریم به تبیین چگونگی کنترل نفس پرداخت و گفت: این مبارزه به این معناست که تلاش کنیم حقیقت وجودی خود را به گناه آلوده نکنیم، لازمه کنترل نفس توسط انسان داشتن الگو و مرشد در این زمینه است.
استغفار در لغت، از ماده «غفر بهمعنی پوشاندن و پنهانکردن است. و از طرفی دیگر درخواست بخشش از خداوند برای گناهان است.
شیخ حسین انصاریان با اشاره به حکایت اقتدای کاشفالغطاء به یک کاسب مؤمن در مسجد کوفه گفت: این رفتار، درسی ماندگار از تقوا و فروتنی بود.
حضرت آیتاللهالعظمی جوادی آملی با اشاره به رحمانیّت فراگیر ذات اقدس الهی، اظهار داشتند: کارهای خداوند سراسر رحمت و برکت است و هیچ امری از او صادر نمیشود مگر آنکه مایهی رحمت و خیر باشد، تأخیر در بارش باران نیز از جلوههای امتحان الهی و رحمت است. دستور به برپایی نماز استسقاء نیز خود نشانهی دیگری از رحمت خداوند است، زیرا نظام عالم بر مدار رحمت او میچرخد.
یکی از نعمت های الهی در مسیر هدایت انسان، عذاب وجدان است؛ اما گاهی عذاب وجدان، تبدیل به امری نامطلوب و نوعی بیماری روانی در انسان می شود.
گاهی انسان از شدت شوق در برابر رحمت خدا شگفتزده میشود. حقیقت این است که ما به سوی خدا نمیرویم، بلکه خداوند بندگانش را میجوید و با مهربانی و رحمت بیپایان خود، آنان را به سوی خویش فرا میخواند.
استاد انصاریان تسبیح و استغفار را کلید نجات فرد و جامعه دانست و منبع مشکلات را گناه و بخل عنوان کرد.
استاد حوزه علمیه با اشاره به جایگاه تربیتی قیام عاشورا، به تبیین مقام توابین در نگاه قرآن و اهل بیت (ع) پرداخت و گفت: توبه کنندگان نه تنها از رحمت الهی محروم نمی شوند؛ بلکه مورد محبت و عنایت ویژه پروردگار نیز قرار می گیرند.
با توجه به آیات و روایات، همه اعمال انسان، ثبت شده و در قیامت آشکار میشود؛ اما برای مؤمنانی که توبه کنند و عمل صالح انجام دهند، خداوند گناهانشان را میپوشاند.
در مورد حدود اسلامى هنگامى كه شخص مجرم بعد از دستگير شدن و گرفتارى در چنگال عدالت و كيفر و مجازات، توبه كند، توبه اش پذيرفته نيست.
چگونه نماز یکشنبه ذیالقعده را بهدرستی بخوانیم؟ مراحل، زمان خواندن و فضیلتهای معنوی این نماز مستحب را اینجا بخوانید.
انسان اگر گناهی را از کسی ببیند و بین مردم مؤمن پخش کرد شاید خداوند گناه گنهکار را ببخشد اما هرگز از گناه فردی که آبروی او را در میان مردم میبرد نمیگذرد.
به گفته آیتالله خوشوقت رحمه الله علیه هر کس خودش میتواند محاسبه کند و ببیند اگر باز هم گناه میکند، توبه نکرده است. اگر گناه نمیکند، مسئله را جدی گرفته و توبه کرده است.
بر اساس روایات اهل بیت(ع)، توبه نصوح، آثار گناهان را از بین می برد و گنهکار را مانند کسی میکند که گویا گناهی مرتکب نشده است.
به عقوبت ها و مجازات هایی که بر یکایک از گناهان وعده داده شده بیندیشد، و ایناحتمال را از نظر دور ندارد که تکرار گناه بعد از توبه ممکن است مجازات شدیدتریداشته باشد.
اگر بخواهیم در مسیر عبودیت و بنده شدن گام برداریم، اوّلین كار این است كه خواستههای نفسانی را كنار بگذاریم.
شیطان در قرآن کریم بهعنوان دشمن آشکار انسان معرفی شده و سوگند یاد میکند که از چهار جهت به انسان هجوم خواهد آورد. این چهار جهت و مفهوم آنها در تفاسیر و روایات اسلامی بهطور دقیق شرح داده شده است.
اولین گام در مسیر حرکت به سوى خدا و تقرّب و نزدیکى به او، ایمان است، ایمان دو جنبه دارد: نظرى و عملى . هر یک از آن داراى درجات و مراتبى است.
مسئله نماز یکی از مهمترین و بزرگترین واجبات الهی است. آثار و برکات نماز در همه ابعاد زندگی انسان جلوه مینماید. در آیات قرآن و روایات تنها بخشی از آثار و حکمتهای نماز و عبادت بیانشده که یکی از اثرات نماز آمرزش بخشی از گناهان است.
استاد حسین انصاریان مفسر، مترجم و پژوهشگر علوم و معارف قرآن کریم حکایتی از «عرفان اسلامی» درباره توبه دزد روایت میکند.
شخص گناهکاری به امام حسین (ع) عرضه داشت ای پسر رسول خدا من انسانی آلوده و گناه کار هستم ؛ قدرت بر ترک گناه ندارم مرا راهی بیاموز. آن حضرت به او فرمودند :پنج کار را در نظر بگیر و به آنها عمل کن بعد هر گناهی که خواستی انجام بده و هیچ اشکالی ندارد.
اگر انبیا و ائمه علیهم السلام از گناه معصومند، چرا به استغفار میپردازند؟ این پرسش به دنیای عمیق و معنوی ارتباط آنها با خداوند اشاره دارد؛ ارتباطی که هر لحظه از زندگیشان، نیاز به انس بیشتر با کمال مطلق دارد.
وقتى با خدا خلوت كردى و به دعا و مناجات مشغول شدى، گناهان و معصيتهاى گذشته را به ياد آور و به زبان اعتراف و اقرار كن و از خدا عفو و مغفرت طلب نما
رئیس دانشگاه قرآن و حدیث گفت: توبه به معنای بازگشت است مثلاً در حال نماز به خدا بسیار نزدیکترند تا در خواب، و به همین دلیل استغفار میکنند بنابراین توبه انبیا و ائمه (ع) از این دست است.
مهم ترین عنصر تشکیل دهنده توبه و رکن اساسى آن، ندامت و پشیمانى است از پیامبر اکرم (ص) است که فرمود: «کفى بالندم توبه؛ در توبه، پشیمانى کافى است»
۲۰۰ سال قبل دزدان و مطربان پایتخت برای توبه کردن، مسجدی در چهارراه سیروس ساختند