روایتی از ابن مغازلی شافعی، از منابع اهلسنت، ماجرای انفاق چهار درهم توسط امام علی(ع) را روایت میکند؛ چهار درهمی که یکی در شب، یکی در روز، یکی پنهانی و دیگری آشکارا بخشیده شد.
انفاق فقط دستکردن در جیب و بخشیدن بخشی از مال نیست؛ قرآن برای بخششی که نزد خدا ارزشمند و پذیرفته باشد، آدابی تعیین کرده است. از انتخاب بهترین مال و توجه به نیاز واقعی مردم گرفته تا پنهانکردن صدقه، پرهیز از منت و آزار، اخلاص در نیت و حلال بودن مال؛ ۱۰ شرطی که نشان میدهد ارزش یک بخشش، فقط به مقدار آن نیست، بلکه به چگونگی بخشیدن هم بستگی دارد.
صدقه از سفارشهای مؤکد اسلام است و برای آن حد و اندازهای تعیین نشده تا هرکس به اندازه توان خود در این کار خیر سهیم باشد. با این حال، قرآن کریم هشدار میدهد که ارزش این عمل نیک با منت گذاشتن، آزار نیازمندان یا خودنمایی از بین میرود؛ از همین رو، آیات و روایات بر صدقه پنهانی، حفظ کرامت نیازمندان و اخلاص در انفاق تأکید ویژه دارند.
بخشش مال یا همان انفاق برای برخی سخت است، ولی اگر بدانند این بخشش مالشان را بیشتر میکند احتمالا خوشحال هم میشوند.
در عصرِ اضطرابهای اقتصادی و نوساناتِ لحظهایِ بازارها، بسیاری از ما تمامِ تمرکزِ خود را بر امنیتِ مالیِ کوتاهمدت گذاشتهایم، در حالی که آموزههای دینی با تغییرِ پارادایمِ ذهنی، به ما میآموزند که چگونه داراییهای فانی را به سرمایههایِ پایدار و ابدی تبدیل کنیم و با دیدگاهی استراتژیک، توشهای برای آیندهای دور فراهم آوریم.
حجتالاسلام والمسلمین محمدهادی فلاح با استناد به آیه «وَمَا لَکُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ» گفت: خداوند پس از معرفی انفاق بهعنوان عملی الهی، قرآنی و از سیره اهلبیت(ع)، ترک آن را مورد توبیخ قرار داده و از بندگان میپرسد چرا از نعمتهایی که همه از جانب اوست، در راه خدا انفاق نمیکنند.
بخش اصلی بهره انسان از دنیا، همان مقداری است که صرف اصلاحِ آخرت و انفاق در راه حق میشود و باقیمانده آن، تنها اندوختهای برای دیگران است.
آیه «وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ» بر اطاعت همزمان از خدا و پیامبر (ص) تأکید دارد؛ اطاعتی که در عمل به تکالیف و تسلیم در برابر فرمان آن حضرت (ص) خلاصه میشود و راهگشای رحمت الهی و رسیدن به اوج عزت است. این مسیر، با فراخوان به «مسابقه» به سوی مغفرت الهی و بهشت، ترسیم شده است.
امام صادق علیهالسلام: شما به انفاقکردن آنچه به دست آوردهاید محتاجترید تا به دستآوردن آنچه گرد میآورید.
انفاق، یکی از فضایل اخلاقی که در اسلام به طور مکرر به آن سفارش شده است، و در قرآن نیز به آن پرداخته شده است. در کاربرد رایج قرآن کریم و متون دینی، انفاق اصطلاحاً به اعطای مال یا چیزی دیگر در راه خدا به فقیران و دیگر راههای مورد نیاز گفته میشود.
در بحارالانوار است که یک شیعه خوشحال نزد امام جواد (ع) آمد و گفت به فقرا انفاق کردهام. امام فرمود ادعای «شیعه خالص» بودن، بخشش تو را باطل کرد. مرد استغفار کرد و گفت: «دوست شما هستم.» امام فرمود: اکنون پاداشت بازگشت یافت.
آیه ۲۶۱ سوره بقره مؤمنان را به انفاق در راه خدا تشویق میکند و با تمثیل دانهای که هفت خوشه و در هر خوشه صد دانه میروید، عظمت برکت الهی را نشان میدهد. این مثال تمثیلی است و قصد بیان واقعیت گیاهشناختی ندارد.
صدقه در ماه رجب، نه یک بخشش ساده، که سرمایهگذاری در بانک رحمت الهی است. روایات تأکید میکنند انفاق در این ماه، برکتی چندبرابری دارد و مانند بذری در زمینی حاصلخیز میماند.
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله به بلال فرمودند: «انفق یا بلال»؛ یعنی هرچه داری ببخش و از فقر نترس. امیرالمؤمنین علی علیهالسلام نیز تأکید کردند: دنیا فانی است، پس با بخشش دنیا، آخرت باقی و ماندنی را به دست آورید. بخشش راه رسیدن به پاداش الهی است.
قرآن مجید تعبیر لطیف و بزرگوارانه ای در مورد انفاق در راه خدا دارد و از آن به عنوان وام دادن به خدا تعبیر می کند؛ وامی که سود کلانی از سوی خدا به آن پرداخته می شود. جالب این است که از آن تعبیر به «قرض الحسنه» می کند؛ این تعبیر، اشاره ای به این حقیقت دارد که وام دادن انواع و اقسامی دارد که بعضی را «وام نیکو» و بعضی را وام کم ارزش و یا حتّی بی ارزش می توان شمرد!
رفیعی با اشاره به عمل حضرت زهرا سلاماللهعلیها در بخشیدن غذای خود، مرز میان انفاق و ایثار را بیان میکند؛ ایثار، برگزیدن دیگری در تنگدستی است.
مطابق آموزههای اسلامی،انفاق و کمک به دیگران از ارزش بالایی برخوردار است. در مواجهه با درخواست کمک همسایه اصل اولیه بر حسنظن است وباید در حد توان به او کمک کرد.
یکی از شرایط مومن انفاق کننده پای بندی به دستورات اجتماعی و اخلاقی است. یک انسان با ایمان نه تنها باید التزام عملی خود را به فضایل اخلاقی در زمینه های گوناگون نشان دهد بلکه باید بهترین نمونه های اخلاق عملی را در زندگی از خود بروز دهد.
در دوراهی انتخاب بین زیارت و انفاق و کمک به دیگران، کدام اولویت دارد؟ پاسخ این پرسش، تعادلی ظریف بین ارزشهای معنوی و مسئولیتهای اجتماعی است. در حالی که سفرهای زیارتی جایگاه ویژهای در دین دارند، رفع نیازهای ضروری جامعه نباید به فراموشی سپرده شود.
در مکتب اسلام، هدف از انفاق تنها فقرزدایی نیست، بلکه رشد انفاق کننده نیز مطرح است. دل کندن از محبوبهای خیالی و شکوفاشدن روح سخاوت، از مهمترین آثار انفاق برای انفاق کننده است.
انفاق از مهمترین اعمال نیک و صالح عبادی است که در آموزههای قرآنی به آن توجه ویژهای شده و در کنار عبادت محض چون نماز قرار گرفته است.
10 نکته کاربردی برای زندگی در فهم آیه ۱۸۲ سوره آل عمران
به گزارش مبلغ آیت الله محمد باقر تحریری در مراسمی که به مناسبت ماه مبارک رمضان هر روز توسط مجمع عالی حکمت اسلامی برگزار می شود با موضوع «روزی حلال و ماه رمضان» سخنرانی کرده اند که منتخب جلسات روز اول تا ششم ماه رمضان در ادامه است: آیت الله محمدباقر تحریری درباره برکات ماه […]
مبلغ / حجت الاسلام محمد مهدی میرباقری در سیزدهمین روز ماه رمضان امسال، به تفسیر آیاتی از سوره حدید در وصف اسماء الحسنی پرداخت که جزو اصلی ترین سوره های توحیدی قرآن به شمار میروند.
مبلغ/ هرکس نماز و روزه هایش را برای رضای خدا می گیرد وبه آنچه که لازمه دین داری است عمل کند انشاالله اهل بهشت است! نمی خواهیم بگوییم بهشت رفتن سخت است! ولی برای بهشتی شدن باید تلاش کرد.