مرحوم آیتالله محمدتقی بهجت در توصیهای اخلاقی، با هشدار نسبت به فریب و دروغ، بر ضرورت حفظ پیوند با قرآن و عترت تأکید کرد و گفت: نباید دروغ را از مردم دنیا خرید و پذیرفت.
نفوذ دروغهای سیاسی به باورهای عمومی، قدرت تحلیل عقلانی را کاهش میدهد. ناهماهنگی شناختی، شناخت هویتمحور و استدلال انگیزشی، فرد را به تحریف و انکار واقعیت سوق میدهند. اثر نتیجه معکوس و مغالطه هزینه هدررفته نیز باعث میشوند فرد، برای حفظ هویت و سرمایههای پیشین، بر ادعای غلط خود پافشاری کند.
در اسلام، فریبِ دشمن در چارچوب جنگ مجاز است، اما شایعهسازیِ ظالمانه و آسیبزننده به حقیقت و بیگناهان جایز نیست.
«دروغی به بزرگی یک فیل» کتابی مناسبِ کودکان است که در داستان کوتاه خود به مسئله دروغگویی میپردازد و راستگویی را بهعنوان یکی از مهارتهای زندگی به کودک معرفی میکند.
امروزه دشمنان با استفاده از ابزارهای پیشرفته رسانهای و «زخرف القول»، سعی در انحراف افکار عمومی دارند.
حضرت آیت الله سیستانی به استفتائی پیرامون «موارد جواز و عدم جواز دروغ» پاسخ گفتند.
افرادی که دروغ می گویند می توانند باعث انواع دردهای روحی و قلبی برای شما شوند. آن ها با فریب، تقلب و دست کاری ذهنی، نه تنها به احساسات شما آسیب می زنند، بلکه ممکن است هزینه های مالی سنگینی نیز روی دستتان بگذارند.
یکی از مباحث مهمی که در رابطه با گناهان در مصادر حدیثی و همچنین کتابهای کلامی مطرح شده، تقسیمبندی گناهان به فردی و اجتماعی هستند. برخی گناهان را به فردی و برخی را به اجتماعی تقسیم کردهاند.
امیرالمؤمنین علیهالسلام از بالای منبر فرمودند: مسلمان باید از دوستی با سه نفر دوری کند: شوخ زشتکردار که کار زشت را برایت زیبا جلوه میدهد و دوست دارد تو هم مثل او باشی؛ احمق که نه خیر تو را میخواهد و نه میتواند بدی را از تو دفع کند؛ دروغگو که سخن تو را به دیگران و سخن دیگران را به تو میرساند، میان مردم تفرقه میاندازد و در سینهها کینه میکارد.
رهبر معظم انقلاب به استفتائی پیرامون «حکم انتشار دروغ و اکاذیب » پاسخ گفتند.
دروغگویی یکی از گناهان کبیره است و آثار مخرب آن بر زندگی فردی و اجتماعی غیرقابل انکار است. اسلام بر صداقت و پرهیز از دروغ تأکید کرده و تنها در شرایط استثنایی، مانند حفظ جان انسان بیگناه یا امنیت کشور، اجازه استثناء داده است. کارشناسان اخلاق و دین، نقش خانواده و سیاست در جلوگیری از دروغگویی را تشریح کردهاند.
دروغگویی مزمن نه تنها اعتماد را در روابط تخریب میکند، بلکه میتواند برای خود فرد و اطرافیان نیز خطرناک باشد. کارشناسان ۱۱ نشانه رایج این رفتارها را شناسایی کردهاند.
برای پیشگیری از دروغگویی، تقویت بندگی خدا و صداقت در اعمال، تأمل در عواقب منفی دروغ، تقویت اراده و شجاعت ضروری است. و معاشرت با افراد صادق میتواند مفید است.
برای غلبه بر عادت دروغگویی، ابتدا باید ریشههای آن را شناسایی کرد؛سپس با تقویت شناخت خود از عواقب منفی دروغ، انگیزه لازم برای ترک این عادت را در خود ایجاد نمود.
از نظر عقلی و شرعی، دروغگویی از باب ضرورت جایز است. ضرورت، یعنی در شرایطی است که احتمال بروز خطر و ضرر بر جان، مال، ناموس وحیثیت فرد یا جامعه وجود دارد.
حجتالاسلام والمسلمین سید محمدتقی محمدی شیخ از کارشناسان احکام شرعی به سؤالات پیرامون «دروغگویی در روزه ماه مبارک رمضان» پاسخ داد.
یکی از رذائل اخلاقی که عوارض و پیامدهای دنیوی و اخروی به همراه دارد، دروغ است. و دروغگو شدن فرزندان ما ریشه در خانواده، تربیت، مدرسه و اجتماع دارد.