عبادت
استوریموشن | غفلت از نفس؛ وقتی از خودمان غافل میشویم
در هیاهوی زندگی، گاهی انسان از مهمترین حقیقت یعنی خودش غافل میشود؛ فرازی ناب از مناجات شعبانیه، دعوتی است برای مکث، بازگشت به خویشتن و دوباره پیدا کردن راه خدا.
آیا کسی که نماز نمیخواند، مسلمان نیست؟ پاسخ به دو پرسش درباره اسلام و عبادت
اگر فردی به خدا، پیامبران، قرآن، معاد و دیگر اصول اعتقادی ایمان داشته باشد اما نماز نخواند یا برخی واجبات را انجام ندهد، آیا همچنان مسلمان است؟ پاسخ این پرسش به یک تفاوت مهم بستگی دارد: «انکار وجوب» با «ترک عمل از روی سستی» یکسان نیست. از سوی دیگر، عبادت در قرآن تنها به نماز محدود نمیشود و هر عمل همراه با خضوع و اطاعت از فرمان الهی میتواند در گستره مفهوم عبادت قرار گیرد.
از هزار رکعت نماز تا سجدههای طولانی؛ روایتهایی از خلوت امام رضا(ع) با خدا
عبادت برای امام رضا(ع) تنها مجموعهای از اعمال فردی نبود؛ سیره آن حضرت، تصویری از بندگی عمیق و پیوسته در برابر خداوند را به نمایش میگذاشت. از نماز شب و سجدههای طولانی تا تلاوت قرآن، روزه، دعا و ذکر، روایتهای تاریخی از عبادتهای امام هشتم(ع) نشان میدهد که خلوت با پروردگار بخش جداییناپذیر زندگی ایشان بود؛ چنانکه حتی مأموران مأمون نیز از کثرت عبادت و ذکر آن حضرت شگفتزده شدهاند.
آیتالله قاضی چگونه به مقام دائمی مراقبت و حضور رسید؟
مرحوم آیتالله قاضی، به توصیه مرحوم میرزای شیرازی، قرار بود شب و روزی یک ساعت به خود بپردازد؛ اما آن یک ساعت، چنان در جان او اثر کرد که به ۲۴ ساعت رسید. او همواره در مراقبت، حضور و عزلت بود؛ در میان جمع، اما دلش جای دیگر بود.
میخواهید فرزندانتان نمازخوان شود؟ این ۸ اشتباه را مرتکب نشوید
علاقهمند کردن کودک به نماز و عبادت با اجبار و سختگیری آغاز نمیشود؛ کودکان بیش از آنکه از توصیههای مستقیم تأثیر بگیرند، رفتار والدین و دوستان خود را میبینند و از آنها الگو میگیرند. کارشناسان تربیتی بر آشنایی تدریجی کودکان با عبادت، فراهم کردن فرصت تقلید، حضور در محیطهای عبادی و پرهیز از ایجاد نگاه منفی به نماز تأکید دارند و معتقدند والدین باید میان آموزش و فشار، مرز روشنی قائل شوند.
دلِ سخت، مانع هدایت؛ چگونه نور خدا در قلب انسان جاری میشود؟
تضرع و ارتباط با خداوند، نرم شدن دل و رهایی از قساوت قلب، زمینهساز نورانیت انسان و دریافت هدایت الهی است. بر اساس این نگاه، دعا و تضرع تنها برای درخواست حاجت نیست، بلکه راهی برای اصلاح درون، افزایش امید و حرکت در مسیر درست زندگی به شمار میآید.
راز اثرگذاری ذکر از نگاه روایات؛ از طهارت تا حضور قلب
پاسخی برگرفته از روایات معصومان(ع) نشان میدهد که ذکر خدا تنها به گفتن الفاظ محدود نمیشود؛ بلکه طهارت، حضور قلب، اخلاص، تعظیم خداوند و نشاط در عبادت، از مهمترین آدابی هستند که ذکر را از یک تکرار زبانی به حضوری عمیق و اثرگذار در زندگی انسان تبدیل میکنند.
بزرگترین درس از سرنوشت شیطان؛ چرا عبادتش پذیرفته نشد؟
ابلیس سالها خدا را عبادت کرد، اما تنها یک نافرمانی، همه آن عبادتها را بر باد داد. چرا عبادت طولانی شیطان نتوانست او را نجات دهد؟ پاسخ قرآن روشن است: ارزش عبادت تنها به رکوع و سجود نیست؛ آنچه انسان را به سعادت میرساند، اطاعت بیچونوچرای فرمان خدا و دوری از تکبر است؛ درسی که سرنوشت ابلیس برای همیشه پیش روی انسان قرار داده است.
از صف نانوایی تا پشت میز اداره؛ جاهایی که میشود هم بنده خدا بود، هم گرهگشای مردم
عبادت فقط در سجاده، مسجد و خلوت سحر خلاصه نمیشود؛ گاهی درست در شلوغی صف نانوایی، پشت باجه یک اداره، در راهروی بیمارستان یا حتی در یک تماس کوتاه، فرصتی پیش میآید که انسان هم بندگی خدا را نشان بدهد و هم گرهی از کار مردم باز کند. این همان معنویتی است که از آسمان جدا نیست و در متن زندگی نفس میکشد.
دعاهای قرآنی؛ از خداشناسی تا مسئولیت شهروندی
دعاهای قرآنی، اسلامی و شیعی از بار فرهنگی قوی، مؤثر و سازندهای برای انسانشناسی، خداشناسی و انسانسازی برخوردارند و با برانگیختن حس خیرخواهی و نیکوکاری، مسئولیت مدنی و شهروندی دعاورزان در برابر دیگری را تقویت میکنند.
نماز یا ایستگاهِ مرورِ نگرانیها؟ چگونه کیفیتِ گفتگویِ خود با خدا را بالا ببریم؟
در هیاهویِ زیستِ دیجیتال که مغزِ ما به پرشهایِ مداوم از یک سوژه به سوژهیِ دیگر عادت کرده است، سجاده گاهی به جایِ میعادگاهِ حضور، به ایستگاهِ مرورِ چکلیستهایِ روزانه تبدیل میشود. بازخوانیِ مفهومِ حضورِ قلب، راهکاری است برایِ نجاتِ نماز از تبدیل شدن به یک عادتِ مکانیکی و بازیابیِ حلاوتِ گفتگو با خداوند.
مفهوم دعا در قرآن؛ پاسخ به شبهات وهابیت
قرآن مجید می گوید: «بنی اسرائیل نزد موسی آمدند و از او تقاضا کردند که از خداوند غذاهای متنوّعی - غیر از منّ و سلوی - برای آنها بخواهد». موسی هرگز به آنها ایراد نکرد که چرا مرا با خطاب یا موسی! فرا خواندید و چرا مستقیماً خودتان از خدا نخواستید و این شرک و کفر است. بلکه تقاضای آنها را از خدا خواست و اجابت شد.
عرفانِ بی ادعا؛ درسهایی از مکتب اخلاقی آیتالله قاضی برای جامعه امروز
در عصری که معنویت به نمایش و عرفان به ظواهر سطحی تنزل یافته، یاد آیتالله سید علی قاضی طباطبایی، گوهری ناب از سنت اخلاقی حوزه نجف، راهگشای فهمی عمیق از سلوک حقیقی است. سلوکی که در تهذیب نفس، عبادت خالصانه و خدمت بیمنت تنفس میکند.
منشاء اینکه بعد از خواندن دورکعت نماز یا کمی دعا خسته می شویم چیست؟
در بُعد معنوی، اینکه اولیای خدا(ع) هرچه عبادت می کنند، روحشان سیر نمی شود؛ بلکه مشتاق تر می شوند، به خاطر اینکه عبادت آن ها برای تنعّمات مادّی نیست.
دعا و آداب آن/کنار دعا باید تلاش هم کرد
آیت الله سبحانی در سلسله جلسات اخلاق خود در قم با تأکید بر اینکه دعا «مغز عبادت» است، گفت: انسان با وجود پیشرفتهای علمی و صنعتی، همچنان نیازمند دعاست، اما نباید تنها به دعا بسنده کند و لازم است تلاش و کوشش را در کنار آن قرار دهد.
فیض کاشانی از راز عبادت بیریا میگوید
فیض کاشانی با زبانی عارفانه یادآور میشود که ارزش عبادت به اخلاص است؛ دلی که از ریا تهی شود، به نور ولایت روشن میگردد.
نسخه شیخ بهایی برای گشایش در کارها؛ خدمت به مردم از هزار عبادت برتر است
شیخ بهایی، فقیه و عارف بزرگ دوران صفوی، در اشعار خود بارها بر پیوند عبادت و خدمت به خلق تأکید کرده و میفرماید که هیچ عبادتی بالاتر از گرهگشایی از کار مردم نیست. در حالی که بسیاری بر انجام عبادات فردی تأکید دارند، شیخ بهایی معتقد است که باز کردن درهای بسته بر روی ناامیدان، ثمرهای به مراتب بیشتر از هزار حج و اعتکاف خواهد داشت.
یک چشم بستن بر گناه، ارزش هزار شب عبادت را دارد
آیت الله العظمی وحید خراسانی: گاهی شخص شب تا صبح نماز بخواند، اما اگر به کوچکترین بیتوجهی یا غرور دل بسته باشد، ثواب عبادتش حبط میشود؛ اعمال خالص برای خداست که اثر دارد و حتی یک چشم پوشی از گناه جوان، بر آن برتری دارد.
سرگرمی در ترازوی قرب الهی؛ نشاط و لذت، مانع رشد معنوی نیست
در سالهای اخیر، مسئله سرگرمی و تفریح به یکی از موضوعات محوری در سبک زندگی جوامع معاصر تبدیل شده است. گسترش رسانهها، شبکههای اجتماعی، بازیهای رایانهای و تنوع بیسابقه تفریحات فردی و جمعی موجب شده است که بخش قابل توجهی از اوقات فراغت انسانها به اشکال گوناگون سرگرمی اختصاص یابد. در این میان، برای دینداران این پرسش بهطور جدی مطرح است که نسبت این حجم از سرگرمی با معنویت و هدف غایی زندگی انسان، یعنی قرب الهی، چگونه قابل تبیین است و آیا اساساً میتوان میان نشاط، لذت و تقرب به خداوند جمع کرد یا نه.
این عبادتها به درد نمیخورند و ما را نجات نمیدهند
خداوند در آیات ۵۶ تا ۶۷ سوره فرقان معیار عبادت نجاتبخش را روشن میکند، عبادتی که به تواضع، اخلاق و تغییر رفتار نرسد، فقط ظاهر دینی دارد. چنین عبادتهایی، به تصریح قرآن، نه انسان را به خدا نزدیک میکند و نه راه نجات را نشان میدهد.
نمازشب بخوانیم یا بینالطلوعین بیدار بمانیم؟
یک استاد اخلاق با اشاره به پاسخی از آیتالله بهجت درباره اولویتبندی عبادات، تأکید کرد که انسان نباید در زندگی به دنبال انتخابهای حذفی باشد، بلکه باید توفیق انجام همه کارهای نیک را از خدا طلب کند.
زمستان، بهار مؤمن: چگونه شبهای سرد، دل را گرم عبادت میکند
زمستان فقط سرما نیست؛ فرصتی است برای روشن کردن دل با عبادت. شبهای طولانیاش برای نماز شب و دعا، و روزهای کوتاهش برای روزهداری طلاییاند. زمستان، بهار مؤمن است!
عبادت پنهان یا آشکار؟ نگاهی به حکمت دوگانۀ اعمال نیک
روایات اسلامی نشان میدهند که کتمان عبادت برای حفظ اخلاص و اظهار آن برای اهداف اجتماعی هر دو معتبرند و با توجه به نیت و شرایط، تعارض ظاهری میانشان قابل جمع است.
راز علاقهمند شدن فرزندان به عبادت
اگر میخواهید فرزندتان نماز و عبادت را دوست داشته باشد؟ این روشها را از کودکی شروع کنید!
ایجاد انگیزه و شوق عبادت در نوجوانان و جوانان
همه اعتقاد داریم که عبادت و بندگى، انسان را از سقوط در منجلاب فساد بازمی دارد، ولى چگونه بندگى و عبادتی؟ چه بسا افراد بسیارى را سراغ داریم که نمازشان ترک نمی شود، ولى از انجام گناه هم ابا ندارند! پس چه نوع عبادتى انسان را از منکر باز می دارد؟ عبادتى که بر بنیاد شناخت و تفکر باشد، یا عبادت تقلیدى، ساختگى و عادتی؟
عبادت راه رسیدن به آرامش حقیقی در جوانی
در عصر امروز، انسان ها بیشتر از آن که به روح و آرامش روح توجه کنند، جسم و آسایش جسم را مدنظر قرار داده و هر لحظه به دنبال فراهم کردن آسایش بیشتر برای زندگی مادی خود هستند. غافل از آن که فرمانروای مملکت جسم، روح است و اگر او در آرامش نباشد، آسایش بیشتر برای جسم، سودی نخواهد بخشید.
وقتی رفتار موافق دستور خدا باشد و مخالف نهی او نباشد،اطاعت است
هر اطاعتی از شیطان، مصداق عبادت شیطان است؛ یعنی هر چه مطابق امر الهی نباشد، اطاعت و عبادت شیطان است.
اساس عبادت تفکر است و درایت!
آیت الله العظمی جوادی آملی: عبادت در این نیست كه انسان نمازهای زیاد بخواند، روزه های زیاد بگیرد البته نماز واجب مشخص است نماز مستحب و نافله هم مشخص، اما بیش از آن مقدار انسان باید وقت را صرف در معرفت بكند!
تاثیر عبادت بر زیبایی چهره
چهره گشاده و نورانی اهل تعبد، صرفاً یک پدیده ظاهری نیست، بلکه بازتاب عمیقترین ابعاد وجودی آنهاست. این نورانیت ریشه در آرامش قلبی ناشی از ایمان و توکل، بهداشت روانی حاصل از تزکیه نفس، نظم و انضباط در زندگی و در نهایت، تجلی نور الهی در وجود آنها دارد.
استاد انصاریان: برخی دینداران خیال میکنند دین فقط نماز و روزه است
استاد اخلاق حوزه علمیه گفت: بسیاری از مردم کمتر به پای منبر و جلسات دینی میروند و تنها بخشی از بدنه مذهبی در این مجالس حضور دارند. در حالی که برخی دینداران خیال میکنند دین فقط نماز و روزه است، دین حقیقتی کامل است.
