بعضی صداها از بیابان عبور میکنند و وارد تاریخ میشوند. عبدالله آن روز فقط شنونده نبود بلکه شاهد بود و شاهدها وظیفه دارند آنچه دیدهاند را فراموش نکنند.
ارتباط آیه اول سوره معارج با واقعه غدیر و اعتراض نعمان بن حارث، با وجود مکی بودن سوره، بر اساس روایات فریقین و شواهد قرآنی قابل اثبات و دفاع است.
منافقان در غدیر خم توطئه میکردند؛ بعد سوگند یاد میکردند که علیه ولایت چیزی نگفتهاند ولی پیامبر(ص) خطاب به آنها آیه ۷۴ سوره توبه را قرائت کرد که میفرماید: «به خدا قسم یاد میکنند که نگفتهاند در حالی که سخن کفر را بعد از اسلامشان بر زبان آوردهاند».
امام علی(ع) در سنت اسلامی فقط چهره ای سیاسی یا قهرمان میدان های نبرد نیست، بلکه در حافظه دینی مسلمانان به عنوان مرجع فهم، تبیین و اجرای حقیقت نیز شناخته می شود. سه عنوان باب مدینة العلم، القرآن الناطق و امیرالبلاغه، هر کدام بخشی از این جایگاه علمی را روشن می کنند.
فکر میکنید برای یک مهمانی ماندگار حتماً باید تدارکات سنگینی ببینید؟ راز این سفرههای جادویی در عبور از یک مانع ذهنی بزرگ است...
یک طراح بازیهای رومیزی و محیطی گفت: برای طراحی بازی «مأموریت جهانی»، مستقیماً به تاریخ و متن خطبه غدیر رجوع کرده و مأموریت ویژه پیامبر اکرم (ص) در فراز پایانی خطبه نظر ما را جلب کرد.
عید غدیر فقط مناسبت یادآوری ولایت امام علی(ع) نیست، فرصتی برای بازخوانی شخصیت چندبعدی آن حضرت نیز هست. در میان القاب مشهور امام، حیدر، اسدالله الغالب و کرار غیر فرار بیش از دیگر عنوان ها شجاعت، استقامت و حضور سرنوشت ساز او در میدان های حساس تاریخ اسلام را نشان می دهند؛ لقب هایی که هر کدام با روایت هایی روشن از بروز بیرونی این ویژگی ها همراه شده اند.
عید غدیر فقط یادآوری یک واقعه تاریخی نیست؛ فرصتی برای دیدن چهره کامل امام علی(ع) است؛ چهره ای که در کنار عدالت و شجاعت، به مهربانی و مسئولیت اجتماعی نیز شناخته می شود. القابی مانند ابوالحسن، ابوتراب و پدر یتیمان، نشان می دهند که محبت در مکتب علوی صرفا یک احساس درونی نیست؛ اخلاقی است که به رفتار اجتماعی، رسیدگی به محرومان و حفظ کرامت انسان تبدیل می شود.
عید غدیر فرصتی برای بازخوانی القاب امام علی(ع) است؛ لقب هایی که فقط تعابیری عاطفی و ستایشی نیستند، بلکه هر کدام بخشی از شخصیت، رسالت و سیره اجتماعی آن حضرت را نشان می دهند. در میان این القاب، امیرالمؤمنین، یعسوب الدین و قسیم الجنة و النار بیش از همه با مسئله عدالت، داوری و مرزبندی حق و باطل گره خورده اند.
زیارت غدیریه امام هادی علیهالسلام را میتوان دائرةالمعارف فضائل امیرالمؤمنین علیهالسلام دانست؛ متنی استوار و مستند که با بیانی عالمانه، ابعاد گوناگون ولایت و امامت را تبیین کرده است.
در عید غدیر مفسر قرآن کریم نکات خوبی درباره آمادگی برای غدیر و همچنین هدیه به اموات در این روز عزیز بیان کرد.
در پیمان برادری که پیامبر بین مسلمانان بست، تنها علی (ع) را به عنوان برادر خود انتخاب کردند که نشاندهنده جایگاه بینظیر ایشان در اسلام است. «الغدیر، جلد ۱، بخش ۱، صفحه ۷۸»
دیر فقط اعلام یک جانشینی سیاسی نبود؛ نمایش الگوی انسانی بود که معنویت را از گوشه خلوت به متن زندگی می آورد. القاب امیرالعارفین، سیدالزاهدین و الصدیق الاکبر وقتی در کنار هم قرار می گیرند، یک پیام روشن دارند: بندگی در مکتب علی(ع) با مسئولیت اجتماعی، عدالت و صدق گره خورده است.
کارشناسان حوزه تربیت کودک معتقدند عید غدیر فقط یک مناسبت تقویمی برای برگزاری جشن نیست، بلکه فرصتی مهم برای انتقال مفاهیم عمیق دینی به زبان ساده و کودکانه است. اگر غدیر درست روایت شود، می تواند در شکل گیری هویت دینی، محبت اهل بیت(ع) و فهم مسئولیت پذیری در کودکان نقش آفرین باشد.
غدیر صرفاً اعلام یک فضیلت برای امیرالمؤمنین(ع) نبود؛ بلکه معرفی «پرچم هدایت» و «معیار تشخیص جبهه حق» در طول تاریخ بود. از همین رو امام حسن عسکری(ع) فلسفه حدیث غدیر را شناساندن حزبالله در روزگار اختلافها و آشوبهای فکری دانستهاند؛ زیرا هرگاه راهها مشتبه شود، تمسک به ولایت علی(ع) راه تشخیص حق از باطل خواهد بود.
کتاب «مواعظُالبهجه» مجموعهای گرانسنگ و راهبردی از تذکّرات و دستورالعملهای اخلاقی و سلوکی فقیه عارف، آیتالله بهجت (اعلیالله مقامه الشریف) است که در قالب ۴۰ موعظه، تدوین و موضوعبندی شده است.
امام صادق علیه السلام فرمودند: غذا دادن به یک مومن در روز عید غدیر چه فضیلت و ثوابی دارد.
اگر مکه ابراهیمی را نقطه آغاز یک منطق تاریخی بدانیم، غدیر خم را می توان لحظه تثبیت همان منطق در مقیاس امت دانست؛ منطق انتخاب های دشوار برای حفظ توحید، عدالت و پیوستگی هدایت. از بنای کعبه و آزمون های ابراهیم تا اعلان ولایت در غدیر، یک خط ممتد دیده می شود: دین فقط مجموعه ای از مناسک نیست، تاریخ تصمیم هایی است که آینده جامعه را می سازد.
رسول اکرم (ص) در وصیتی به امیرالمؤمنین (ع) میفرمایند: «ای علی (ع)، صبح خود را با نام خداوند شروع کن، که خداوند تعالی در هر صبحگاه برای امت من برکت قرار میدهد.
حضرت رسول(ص) در عید غدیر سوره حمد را قرائت فرمود تا به همگان بگوید صراط مستقیم که مردم هر روز در نمازهایشان با خواندن سوره حمد از خدا میخواهند، راه ولایت است که از پیامبر(ص) آغاز میشود و به علی(ع) میرسد و تا یازده امام بعد از او ادامه مییابد.
انسان در مسیرِ زندگی، همواره میانِ دو قطبِ «آرزوهای بیانتها» و «واقعیتهای محدودِ دنیوی» در حرکت است. امیرالمؤمنین(ع) در نهجالبلاغه، این مسیر را به دقت آسیبشناسی کردهاند.
حضرت رسول(ص) در روز غدیر با تاکید بر اینکه لقب «اميرالمؤمنين» جز برای علی(ع) مجاز نیست، فرمودند: بر روستایی و شهری، بر عجمی و عربی، بر آزاد و بنده، بر بزرگ و کوچک، بر سفید و سیاه اطاعت او واجب است و ... هر کس با او مخالف باشد ملعون است.
امیرالمؤمنین(ع) در حکمت ۱۴ نهج البلاغه حقیقتی از سیر نعمت را آشکار میسازند؛ جاییکه میفرمایند: «هرگاه آغازهای نعمت به شما رسید، با کمشکری پایان آن را از خود دور مسازید». این سخن، یادآور مسئولیت انسان در قبال نعمتهای الهی است؛ زیرا هر نعمت، پیش از آنکه در اوج و کمالش پدیدار شود، نشانهها و جلوههایی ابتدایی دارد که قدردانی از همان لحظههای نخست، زمینه تداوم و فراوانی آن را فراهم میکند.
روز اول ذیالحجه سال دهم هجری است و صدای کاروانی از دور دست به گوشم میرسد. باز هم مثل همیشه درختان سرسبز و برکه آب را برایشان مهیا کردهام؛ اینجا زحمات ۱۲۴ هزار پیامبر در طول تاریخ ثمر خواهد داد.
یکی از موقعیتهایی که آدمی ناگزیر در زندگی فردی و اجتماعی با آن روبهرو میشود، اختلافنظرها و کشمکشهایی است که گاه نحوه رفتار و موضعگیری او میتواند تأثیری سرنوشتساز برایش داشته باشد. اکنون این پرسش مطرح میشود که در مواجهه با چنین موقعیتهایی، امیر دانایی در نهجالبلاغه چه راهی را پیش پای ما میگذارند و ما را به چه نوع رفتار و موضعگیری دعوت میکنند؟
امیرالمؤمنین(ع) نه از روی غفلت، بلکه از روی حکمت در برابر غصب خلافت سکوت کرد، چراکه حفظ اصل اسلام را بر گرفتن حق خود مقدم میدانست. او با همین سکوت، فتنهای خونین را مهار کرد و وحدت امت را پاس داشت. این موضعگیری نه ترک واجب، بلکه اجرای دقیقترِ تکلیف الهی بود.
پیامبر(ص) در غدیر عمامه سیاهش را بر سر امام علی(ع) گذاشت و ایشان را جانشین بعد از خود معرفی کرد. تا آن روز پیامبر اغلب عمامه سبز بر سر می گذاشت اما به یاد غدیر سادات عمامه سیاه بر سر گذاشتند.
پژوهشگر دینی گفت: «غدیر»، تنها اعلام جانشینی نبود، بلکه نقطه اوج ولایت و استمرار رسالت پیامبر اسلام(ص) بود. جایی که حضرت علی(ع) بهصورت رسمی و با بیعت عمومی بهعنوان ولی امر مسلمانان معرفی شد؛ واقعهای که اگر چون عاشورا پاس داشته میشد، مسیر تاریخ اسلام متفاوت رقم میخورد.
وقتی یاران امیرالمومنین (ع) به همراه او برای شرکت در حجة الوداع شرکت میکنند، لباس احرام ندارند و امام مانع احرام بستن آنها با پارچههای بیتالمال میشوند.
غدیر، صرفاً یک بیعت سیاسی نبود، بلکه بستری بود برای تبیین طرح نهایی رسالت: حاکمیت عدل جهانی بهدست خاندان وحی.