«صراط مستقیم» بدون قافله‌سالار معنا ندارد؛ امام زمان(عج) راهبر این مسیر است

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی در جلد نوزدهم تفسیر ارزشمند «تسنیم»، با تبیین آیه شریفه «إِلَیْهِ یَصْعَدُ الْکَلِمُ الطَّیِّبُ»، به جایگاه هدایت تکوینی حضرت ولی‌عصر(عج) در مسیر صراط مستقیم اشاره کرده و ایشان را قافله‌سالار این راه نورانی معرفی می‌کنند.

بر اساس این تبیین، اعتقادات، فضایل اخلاقی و اعمال صالح انسان به تنهایی توان صعود به بارگاه قدس الهی را ندارند. همان‌طور که «کلمه طیب» به واسطه عمل صالح اوج می‌گیرد، عمل صالح نیز برای رسیدن به کمال و صعود، نیازمند هدایت و پیشوایی معصوم است. از این منظر، امام زمان(عج) هدایتگر تکوینی این مسیر و قافله‌سالار صراط مستقیم است.

آیت‌الله جوادی آملی در توضیح این معنا می‌نویسند که عقاید، اخلاق و اعمال صالح زمانی مسیر صعود را طی می‌کنند که راهنمایی در پیشاپیش آنان قرار داشته باشد؛ همان‌گونه که قرآن کریم می‌فرماید:

«اِلَیهِ یَصعَدُ الکَلِمُ الطَّیِّبُ والعَمَلُ الصّالِحُ یَرفَعُه»

بر این اساس، امامت حضرت ولی‌عصر(عج) در حقیقت نقش راهبری این مسیر را بر عهده دارد. این همان هدایت تکوینی است که انسان هر روز در نماز از خداوند درخواست می‌کند:

«اِهدِنَا الصِّراطَ المُستَقیم صِراطَ الَّذینَ أنعَمتَ عَلَیهِم»

## صراط مستقیم؛ راهی که انسان در دنیا به آن نیاز دارد

صراط مستقیم تنها مفهومی مربوط به عالم آخرت و پس از قیامت نیست؛ بلکه انسان در همین دنیا و پیش از رسیدن به مقصد نهایی، در مسیر حرکت خود به راهنمایی نیازمند است.

از همین رو، انسان در نماز بارها از خداوند می‌خواهد که او را به «صراط مستقیم» هدایت کند؛ راه کسانی که خداوند به آنان نعمت عطا کرده است:

«اِهدِنَا الصِّراطَ المُستَقیم صِراطَ الَّذینَ أنعَمتَ عَلَیهِم»

این گروه، همان پیامبران، صدیقان، شهیدان و صالحان هستند. بنابراین، تحقق حقیقی این دعا زمانی معنا پیدا می‌کند که انسان در مسیری حرکت کند که در پیشاپیش آن، بندگان برگزیده الهی قرار داشته باشند و او از آنان پیروی کند.

به بیان دیگر، انسان برای پیمودن صراط مستقیم تنها به شناخت مسیر نیاز ندارد، بلکه باید پیشوایی داشته باشد که خود در قله این راه قرار گرفته و دیگران را نیز هدایت کند.

نماز اول وقت؛ جلوه‌ای از اقتدا به امام زمان(عج)

در این نگاه، حتی اعمال عبادی روزمره نیز می‌تواند جلوه‌ای از پیروی از امام زمان(عج) باشد.

کسی که نماز خود را در اول وقت به جا می‌آورد، به امام زمان خویش تأسی و اقتدا کرده است؛ هرچند این اقتدا در قالب نماز جماعت به معنای متعارف آن نباشد.

چنین نمازگزاری در مسیری قرار گرفته است که حضرت ولی‌عصر(عج) قافله‌سالار آن است. نماز او نیز در همان راهی قرار دارد که نماز امام زمان(عج) سالار و پیشوای قافله نمازهاست.

بر این اساس، کسانی که در مسیر اطاعت از اوامر و نواهی الهی حرکت می‌کنند، تنها در آخرت با اولیای الهی همراه نخواهند بود، بلکه آثار این همراهی در زندگی دنیوی آنان نیز آشکار می‌شود.

در نتیجه، «صراط مستقیم» در این تفسیر، راهی زنده و جاری در زندگی انسان است؛ راهی که پیمودن آن بدون هدایت الهی و پیروی از اولیای خدا کامل نمی‌شود و حضرت ولی‌عصر(عج) در جایگاه قافله‌سالار این مسیر، نقش هدایتگر تکوینی را بر عهده دارد.

منبع: تفسیر تسنیم، جلد ۱۹، صفحه ۴۵۰ و ۴۵۱