نحوه مدیریت منابع و عدالت اجتماعی در سخنان امام علی (ع)

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، امام علی (ع) در نامه‌ها و سخنان خود، کارگزاران و مردم را به امانت‌داری، پرهیز از اسراف و توجه به نیازمندان فرا می‌خواندند.

بنابر روایت از شفقنا، این احادیث، گواه روشنی بر اهمیت عدالت اجتماعی و مسئولیت‌پذیری در حکومت اسلامی است.

قالَ الإمامُ عَلِىّ علیه السلام: إیّاکَ وَ الاستئثارَ بِمَا الناسُ فیهِ أُسْوَهٌ … .
امام على علیه السلام خطاب به مالک اشتر فرمود: بپرهیز از ویژه سازى (انحصار طلبى) در چیزهایى که همه مردم در آنها برابرند.

قالَ الإمامُ عَلِىّ علیه السلام: وَاللّه ِ لَوْ وَجَدْتُهُ قَدْ تُزُوِّجَ بِهِ النساءُ وَ مُلِکَ بِهِ الإماءُ لَرَدَدْتُهُ؛ فَإنَّ فی الْعَدْلِ سَعَهً. وَ مَنْ ضَاقَ عَلَیْهِ الْعَدْلُ، فَالْجَوْرُ عَلَیْهِ أضْیَقُ.
امام على علیه السلام فرمود: به خدا سوگند! اگر ببینم آنچه را عثمان بیهوده از بیت المال، به این و آن بخشیده، به مَهر زنان یا بهاى کنیزان شده باشد، آن را باز مى گردانم؛ زیرا، عدالت، گشایش مى آورد. و آن کس که عدالت بر او گران آید، ظلم و ستم، بر او گران تر خواهد بود.

أمیرالمؤمنین علیه السلام الى عُمّاله: أدِقُّوا أقْلامَکُمْ وَ قارِبُوا بَیْنَ سُطورکُمْ وَ أحْذِفُوا عَنّی فُضُولَکُمْ وَ اقْصِدُوا قَصْدَ الْمَعانی، وَ إیّاکُمْ وَالإکْثار؛ فَإنَّ أمْوالُ الْمُسْلِمینَ لا تَحْتَمِلُ الاْءضْرَارَ. حدیث
امام على علیه السلام براى کارگزاران اش نوشت: قلم هاى خود را نازک کنید و سطرها را نزدیک به هم گیرید و زیادتى کلمات را حذف کنید و مقاصد و منظورها را در نظر بگیرید! بر حذر مى دارم شما را از پرحرفى و پر نویسى؛ زیرا، اموال مسلمانان نمى تواند این گونه خسارت ها را تحمل کند.

قالَ أمیرالمؤمنین علیه السلام: … وَ مَنِ اسْتَهَانَ بِالْأمَانَهِ، وَ رَتَعَ فِى الْخِیَانَهِ وَ لَمْ یُنَزِّهْ نَفْسَهُ وَ دِینَهُ عَنْهَا، فَقَدْ أَحَلَّ بِنَفْسِهِ الذُلَّ وَ الْخِزْیَ فِی الدُنْیا وَ هُوَ فی الاْخِرَهِ أذَلُّ وَ أخْزَى. وَ إنَّ أعْظَمَ الخِیانَهِ، خِیَانَهُ الأُمَّهِ، وَ أفْظَعَ الْغِشِّ غِشُّ الأئِمَّهِ. والسلامُ.
امام على علیه السلام در نامه اى به یکى از کارگزاران خود که براى جمع آورى زکات فرستاده بود، مى فرماید: … آن کس که امانت دارى را خوار انگارد و در اموال مردم، به خیانت چرا کند و روان و آیین خویش را از خیانت کارى، پاکیزه نگرداند، همانا در این سرا، خوارى و ذلت بر خود روا داشته است و در آن سرا، خوارتر و ذلیل تر از این سرا باشد. آرى، بزرگ ترین خیانت، خیانت به ملت است و زشت ترین دغل کارى، دغل کارى با پیشوایان. والسلام.

قالَ الإمامُ عَلِىّ علیه السلام: … اللّه اللّه فی الطَبَقَهِ السُفْلَى … وَاجْعَلْ لَهُمْ قِسْما مِنْ بِیْتِ مَالِکَ … . حدیث
حضرت على علیه السلام فرمود: خدا را، خدا را، در نظر بگیر درباره ى گروه فرودستان بیچاره … و آنان را از بیت المال ـ که در اختیار تو است ـ نصیبى بخش.