تمدن اسلامی
وقتی اسلام جهان را متحول کرد؛ روایت شگفتانگیز دانشمندان از تمدن اسلامی
تمدن اسلامی چگونه در چند قرن به یکی از کانونهای بزرگ علم، فرهنگ و تمدن جهان تبدیل شد؟ از ریاضیات و پزشکی و شیمی تا فلسفه و هنر، دانشمندان و پژوهشگران بسیاری بر تأثیر گسترده مسلمانان بر تمدن بشری و انتقال دانش به اروپا تأکید کردهاند؛ روایتی از روزگار شکوفایی اسلام که هنوز یکی از فصلهای مهم تاریخ علم و تمدن به شمار میرود.
از ایمان تا تمدن؛ قرآن چه چیزی را پایه جامعه اسلامی میداند؟
قرآن کریم هدف بعثت پیامبران را تنها دعوت زبانی نمیداند؛ بلکه آن را آغاز تحولی بزرگ برای ساختن انسان و جامعهای بر مدار ایمان معرفی میکند. جامعهای که در نگاه قرآن، پیش از هر چیز با باور به خدا و پایبندی به راه الهی هویت پیدا میکند.
تمدن غرب به زمستان خود رسید؛ چرا آینده از آن اسلام است؟
تقابل انقلاب اسلامی و غرب پستمدرن، نبرد دو نگاه به انسان، خدا و هستی است. غرب در بنبست پوچی و افول تمدنی دستوپا میزند، در حالی که گفتمان انقلاب اسلامی با تکیه بر حقیقت وحی و اسلام ناب محمدی مسیر روشن آینده بشر را ترسیم میکند.
شهید بهشتی؛ معمار عقلانیت انقلاب
اندیشه شهید بهشتی همچنان نقشه راه عقلانیت، عدالت و نهادسازی انقلاب است.
پرده آبی و آخرین خداحافظی؛ تلاقی غم و معرفت در مسیر تکلیف
در لحظه بدرقه، وقتی تصویر آشنای پرده آبی با سکوت سنگین خداحافظی گره میخورد، مرز میان عاطفه و اندیشه فرو میریزد. این دیدار، تنها یک سوگ ملی نبود؛ بلکه لحظهی تلاقی غمِ عمیق با معرفتی بود که میخواهد اندوه را به اراده و اشک را به تکلیف تبدیل کند. روایتی از دالانهای مصلا، جایی که سادگیِ بیپایان، راه را برای پذیرش رسالتی سخت در دوش نخبگان باز کرد.
روایتی از نوزایی ایران در هندسه رهبر شهید
ایران نوین، محصول نهادسازی و تولید قدرت در متن بحرانهاست.
نقش آموزههای اخلاقی امام صادق(ع) در شکلگیری و جهتدهی به نظام اقتصادی تمدن نوین اسلامی
آموزههای اخلاقی امام صادق(ع) با تأکید بر کار، عدالت و صداقت میتواند زیرساخت اخلاقی اقتصاد در تمدن نوین اسلامی را شکل دهد.
ببینید| رهبر شهید پاسخ میدهد: چگونه قرآن معادلات تمدن غرب درباره زن را برهم میزند؟
حضرت آیتالله شهید خامنهای در این سخنان با اشاره به نگاه تمدن غربی به زن، توضیح میدهند که در آن فضا مرد به عنوان الگو معرفی میشود و زن برای رسیدن به جایگاه اجتماعی، ناچار به تقلید از الگوهای مردانه میگردد. در مقابل، قرآن کریم الگوهای متفاوتی ارائه میکند.
ناتوانی مکاتب غربی و شرقی در پاسخ به نیازهای وجودی انسان معاصر
با گذشت سالها از رحلت امام خمینی(ره)، هشدار او درباره ناکامی مکاتب شرقی و غربی در پاسخ به نیازهای مادی، اخلاقی و معنوی انسان، همچنان معتبر است؛ امامی که اسلام را نسخهای جامع برای تحقق عدالت، آزادی و معنویت معرفی کرد.
آثار منسوب به شیخ بهایی؛ از افسانه تا واقعیت
نام شیخ بهایی در حافظه عمومی، فقط با کتاب و درس گره نخورده؛ از حمام معروف تا تقسیم آب و طرحهای شهری، فهرستی از آثار به او نسبت داده میشود که بخشی از آن مستند است و بخشی در مرز روایتهای شفاهی و افسانههای محبوب حرکت میکند. اما حتی همین نسبتها هم یک پیام روشن دارند: جامعه مسلمان، عالم را زمانی دوست دارد که دانشش به زندگی و آبادانی گره بخورد.
اللهاکبر؛ از فریاد انقلاب تا معماری یک تمدن مقاوم
در ادبیات سیاسی مدرن، قدرت معمولاً در قالبهای مادی همچون اقتصاد، نظامیگری یا فناوری تعریف میشود.
رهبری، هویتسازی و افق فرهنگی در پروژه ایران نوین
رهبری با تکیه بر سیاستهای هویتی منسجم، جامعه را از وضعیت انفعال فرهنگی به وضعیت فعالیت تمدنی رساند.
چه کسی پیشرو در مد جهان اسلام بود؟
امروزه وقتی از آخرین مدهای لباس تابستانی یا کفشهای راحت حرف میزنیم، کمتر کسی فکر میکند که ریشه این ایدهها شاید به ۱۲۰۰ سال پیش بازگردد.
مرجعیت شیعه در نجف و قم؛ کلیددار قلبهای_بیدار
تمدن واقعی نه در مذهب سازمانی و نه در دین دولتی متولد میشود؛ بلکه در سبک زندگی آرمانی شکل میگیرد. جایی که انتخابهای معنوی از دل استقلال، شعور و ایثار برمیخیزند، نه از ترس و مصلحتاندیشی. در همین تأملها بود که جایگاه امام شهید در ذهنش روشنتر شد. او فهمید که شخصیتهایی مانند امام خامنهای شهید، که عمر خود را در پیوند میان قرآن، مقاومت و بیداری امت صرف کردند، صرفاً یک رهبر سیاسی یا دینی نبودند؛ بلکه نمونهای از انسان تمدنساز قرآنی بودند. انسانی رشدیافته که اندیشه، جهاد، فرهنگ و تربیت را در یک مسیر واحد قرار میدهد.
آنچه میسوزد خاک نیست، حافظه تمدن است
هر تهاجم، فرصتی است برای بازنگری در خویشتن، برای شناخت بهتر دشمن، و برای تقویت پیوند عمیقتر با «خود» حقیقی ما.
چگونه ایرانیان اسلام را پذیرفتند؟
پژوهشگر تاریخ در این باره که ایرانیان چگونه با اسلام آشنا شدند، گفت: ورود اسلام به ایران، نه یک «تقابل فرهنگی»، بلکه فرآیندی تدریجی و چندلایه بود؛ رخدادی که ریشههای آن در بحرانهای ساسانی، روابط دیرینه ایران و عرب و نقش گسترده ایرانیان در دستگاه اداریِ خلافت نهفته است. او روایت رایج از «مواجهه فرهنگها» را به چالش میکشد و تصویری مستند از پیوند ایران و اسلام ارائه میدهد.
الگوی مادری حضرت زهرا (س) تجلی بخش فرهنگ و تمدن اسلامی است
مدرس حوزوی گفت: نگاه تمدنی، حضرت زهرا سلام الله علیها نهتنها مادر فرزندان خود، بلکه مادر امت اسلامی است؛ کسی که با خطبه فدکیه، با دفاع از ولایت، و با ایثار در خانه، نقشه راه تمدن اسلامی را ترسیم کرد.
هنر اسلامی همچنان جذاب و ناشناخته است
یک پژوهشگرهنر اسلامی گفت: هنر اسلامی یه دلیلی آنکه پایه و بستر آن بر سنتها و باورهای عمیق اسلامی بنا گذاشته شده نه تنها در هیاهوی دنیای مدرن به حاشیه نرفته، همچنان برای متخصصان و کارشناسان حرفهای این جذابیت ها و ناشناخت های خود را دارد.
معلم الهیات؛ وارثان روشنایی در عصر تاریکی معنا
در نگاه فلسفی، معلم الهیات انسانی است که از افق دانایی فراتر رفته و به مقام حکمت رسیده است. او از شاگردان خود نمیخواهد صرفاً بیاموزند، بلکه میخواهد دگرگون شوند.
ریشههای عمیق اسلام در کشورهای بالکان؛ مساجد نماد حضور تمدن اسلامی است
ورود اسلام به بالکان تحولات گستردهای در زمینههای فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی به همراه داشت و شواهد تاریخی نشان میدهد مسلمانان ایرانی و ترک نقش عمدهای در گسترش اسلام در این منطقه داشتهاند.
هویت و تمدن ایرانی: چالشها و فرصتهای جهانی
دین الهی برای تفرقه نیست، بلکه وحدتآفرین است. هیچ ایدهای به اندازه دین نمیتواند مصالح ملی و تمدنی را تأمین کند.
مساجد هند؛ گنجینههای درخشان تمدن اسلامی در سرزمین هزاران خدا
بناهای اسلامی در هند نمونههای باشکوهی از تلفیق هنر معماری اسلامی با سبکهای محلی هندی هستند که طی قرون مختلف، به ویژه در دوران حکومت سلاطین دهلی و امپراتوری مغول، ساخته شدهاند. این بناها نه تنها از نظر مذهبی اهمیت دارند، بلکه به عنوان جاذبههای تاریخی و فرهنگی نیز شناخته میشوند.
وزیر فرهنگ درباره اولین شهر دانشگاهی جهان چه گفت؟
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم اعطای شصت و دومین جایزه ملی البرز در بخش دانشآموزی، درباره اولین شهر دانشگاهی ایران در تمدن اسلامی سخنرانی کرد.
به بهانه حفظ دین، به اسم تولید علم دینی
یادداشت زیر به قلم دکتر رسول جعفریان، استاد تاریخ دانشگاه تهران است که در پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ می خوانید:
تراژدی اخراجهای پیاپی مرحوم سید جواد طباطبایی از نهادهای به اصطلاح علمی!
مبلغ / سید جواد طباطبایی در زندگی خود حداقل 3 بار از نهادهایی که در آنها مشغول به کار بود اخراج شده است: انجمن حکمت و فلسفه، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و سپس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران. حال پس از چند سال از درگذشت این متفکر علوم سیاسی ایران، شهین اعوانی روایتی تراژیک از روند این اخراجها و دلایل آن بیان کرده است. روایتی که شاید حتی اعطای جایزه ملی جشنواره فارابی در سال 1398 به طباطبایی چیزی از تراژیک بودن آن نکاهد.
خواجه نصیرالدین طوسی مهندس نبود! / جریان غلو در مورد علوم تمدن اسلامی، ماهیت آن را نشانه رفته است
مبلغ / پژوهشگر تاریخ علم دانشگاه تهران گفت: جریان غلو در مورد دستاوردهای علمی دانشمندان تمدن اسلامی، هیچ ارزشی برای علوم دوره اسلامی قائل نیست مگر اینکه فایده ای برای علوم جدید داشته باشند.
تمدن اسلامی بخشی از هویت اروپا است
مبلغ/ خوزه میگل پوئرتا، شرقشناس و استاد تاریخ هنر در دانشگاه گرانادا (غرناطه) اسپانیا با اشاره به نقش مهم تمدن اندلس در شکلگیری نهضت علمی و هنری اروپا در دوره رنسانس، تمدن اسلامی را بخشی مهم و اساسی از هویت اروپا چه در گذشته و چه در حال حاضر توصیف کرد.
مسلمانان ۳۵۰ سال حاکم مطلق علم در جهان بودند/ نظر ائمه درباره ترجمه کتب یونانی
مبلغ/ استاد بازنشسته دانشگاه صنعتی شریف ضمن اشاره به ویژگیهایی که باعث شکوفایی تمدن اسلامی شد، تصریح کرد: طبق گفته جرج سارتن از نیمه دوم قرن دوم هجری تا قرن ششم هجری، برای سیصد و پنجاه سال مسلمانان حاکم مطلق علم در جهان بودند.
نسبت حکمت عملی و علوم اجتماعی در چیست؟
مبلغ/ بوذری نژاد گفت: همیشه در تمدن اسلامی در خصوص نسبت دانش فقه و دانش فلسفه عملی مباحثی بین بزرگان فلسفه در گرفته که جایگاه حکمت عملی را در تمدن اسلامی نشان بدهد.
اخلاق و خدمت به مردم هدف اصلی در جامعه ایمانی مورد نظر پیامبر است
مبلغ/ طبسی گفت: جامعه ایمانی پیامبر اسلام (ص) بر مبنا و اساس تزکیه، علمآموزی، حکمت و عمل به دستورات وحیانی قرآن بنا گذاشته شده بود.
