نام حضرت مریم سلاماللهعلیها در قرآن فقط با یک روایت تاریخی گره نخورده است؛ او در متن وحی، الگویی زنده از پاکدامنی، بندگی و ایستادگی در میدان تهمتها و آزمونهای سخت معرفی میشود؛ الگویی که برای انسان امروز نیز حرفهای تازه دارد.
طبق آیه تطهیر که اهل بیت را از هرگونه خطا و گناه و پلیدی مبرا دانسته، و آیه هدایت که طبری و احمد حنبل و حاکم و... به سند صحیح از پیامبر(ص) نقل کرده اند: «من بیم دهنده و علی، هادی است...»، به روشنی مرجعیت دینی اهل بیت و امام علی(ع) پس از پیامبر(ص) ثابت می شود.
استخاره در لغت به معنای طلب خیر کردن از خداوند است. در اصطلاح دینی، استخاره به معنای درخواست راهنمایی از خداوند برای انتخاب بهترین گزینه در مواقع تردید و سرگردانی است.
در شرایط بلاتکلیفی بحران جنگ، قرآن کریم سه راهکار کلیدی ارائه میدهد: نخست توکل بر خداوند به عنوان مالک حقیقی جهان برای کاهش اضطراب ناشی از فقدان کنترل، دوم پذیرش همزمانی سختی و آسانی برای ایجاد تعادل شناختی و یافتن فرصتها، و سوم توکل فعال همراه با تلاش هوشمندانه برای رهایی از فلج تصمیمگیری. این رهیافت سه مرحلهای (تسلیم، بازسازی شناختی، اقدام قاطعانه) علاوه بر بهبود کیفیت تصمیمها، سلامت روان را حفظ و از اختلال استرس پس از سانحه جلوگیری میکند.
آیات ۸۹ تا ۹۳ سوره «بقره» در صفحه ۱۴ قرآن قرار دارد. این آیات نیز به قوم بنیاسرائیل و یهودیانی میپردازد که در جوار شهر مدینه ساکن بودند.
نهجالبلاغه، افزون بر تبیین مبانی اعتقادی، خداشناسی را زیربنای تربیت انسان معرفی میکند. از نگاه امیرالمؤمنین علی(ع)، اعتراف به ناتوانی در احاطه بر ذات و صفات الهی، در کنار تلاش برای شناخت خداوند به اندازه ظرفیت انسانی، زمینهساز اخلاص، بندگی، رشد اخلاقی و شکلگیری سبک زندگی توحیدی است؛ مسیری که معرفت را نقطه آغاز دین و تربیت میداند.
سوره نساء، چهارمین سوره قرآن کریم و طولانیترین سوره پس از بقره، به دلیل پرداخت گسترده به احکام و حقوق زنان، مسائل خانواده، ارث، عدالت و روابط اجتماعی، از جایگاه ویژهای برخوردار است. در روایات اسلامی، برای تلاوت این سوره فضیلتهایی همچون پاداش آزاد کردن بنده، دوری از شرک و در امان ماندن از فشار قبر نقل شده و در منابع روایی، آثار و برکاتی نیز برای قرائت آن ذکر شده است.
خوشرویی و حسن خلق از مهمترین ویژگیهایی است که موجب محبوبیت، نفوذ کلام و استحکام روابط اجتماعی میشود. قرآن کریم و سخنان پیامبر اکرم (ص) با تأکید بر نرمخویی و مهربانی، این فضیلت اخلاقی را یکی از عوامل اصلی جذب دلها و موفقیت در تعامل با مردم معرفی کردهاند.
صفحه دوازدهم قرآن آیات ۷۷ تا ۸۳ سوره «بقره» را دربرمیگیرد. در بخشی از این آیات مژده و بشارت به طالبان بهشت داده میشود، آنانی که ایمان آوردهاند، قطعاً اهل بهشت خواهند بود، اما میثاقی میان خدا و اهل ایمان وجود دارد، میثاقی که بر اساس آن، باید به شرط ایمان آوردن پایبند به تعهدات خود باشند.
صفحه دهم قرآن مشتمل بر آیات ۶۲ تا ۶۹ سوره بقره است. خطاب اصلی این صفحه کسانی است که ایمان آوردهاند؛ فرقی نمیکند، مسلمان، مسیحی، یهودی و یا حتی پیروان حضرت یحیی نبی(ع) باشند.
از حضرت سَرور کائنات (صلی اله علیه و آله) نقل شده است کسی که این سورهی مبارکه را بخواند در دسته کسانی قرار خواهد داشت که خدا از آنها راضی میشود و پیامبر (ص) او را شفاعت می کند و به تعداد هر یتیم و مسکین درخواستکننده ده حسنه برای او نوشته خواهد شد.
در فرهنگ اسلامی، دعا و نیایش از مهمترین راههای طلب آرامش، سلامتی و دفع بلا به شمار میرود. در روایات و ادعیه مأثور، دعاها و اذکاری برای حفظ جان فرزندان، همسر، خانواده، شفای بیماران، آرامش در سختیها و در امان ماندن از خطرات نقل شده است. در ادامه، گزیدهای از مشهورترین این دعاها و اذکار را مرور میکنیم.
قرآن در آیات ۱۵ تا ۲۰ سوره احقاف، با یادآوری رنجهای پدر و مادر و پیوند دادن احسان به آنان با ایمان و شکرگزاری، پاسخی روشن به یک پرسش مهم میدهد که چرا خداوند اینهمه بر نیکی به والدین تأکید کرده است؟
عدالت، بنیاد نظام اقتصادی اسلام و محور اندیشه و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی(آیه الله سید علی خامنه ای) بود. بررسی سیره عملی ایشان، الگویی جامع از پیوند ناگسستنی عدالت اقتصادی با سادهزیستی و پاسداری از بیتالمال را به تصویر میکشد.
اساساً در قرآن هیچ قصهای طولانیتر از قصه قوم بنیاسرائیل بیان نشده است و روایتی مشهور هم وجود دارد که پیامبر اکرم(ص) همواره سفارش میکردند تا امت اسلام بسیار این سرگذشتی را که در قرآن آمده است بخوانند چرا که بنا به قول ایشان سرگذشت قوم بنیاسرائیل در امت اسلام نیز تکرار خواهد شد
پژوهشگر دینی با تأکید بر اینکه انسان ذاتاً الگوپذیر است، گفت: کوتاهی در معرفی الگوهای حقیقی دینی موجب شده نسل جدید بیش از گذشته به شخصیتهای خیالی و ابرقهرمانهای ساختهشده در رسانههای غربی گرایش پیدا کند. وی با اشاره به داستان مادر حضرت موسی(ع)، آرامشبخشی خداوند به قلب این مادر مؤمن را مهمترین پیام تربیتی این روایت قرآنی دانست.
ابجد نظامی قدیمی با کاربرد ادبی است و روایات مربوط به آن معتبر نیستند، بنابراین ادعاهایی مانند پیشگویی و تعیین سرنوشت با ابجد پشتوانه دینی ندارد.
آیه 61 سوره بقره بیانگر حکم تشریعی است، نه تکوینی؛ یعنی مسلمانان مأمورند اهل کتاب را در چارچوب نظام جزیه تحت حاکمیت خود قرار دهند.
هفدهم محرم،ابرهه با ارتشی بزرگ و فیلهایی که در آن زمان نماد قدرت نظامی بودند به سمت مکه حرکت کرد، اما سرنوشت این لشکرکشی به شکلی رقم خورد که قرآن تنها در چند آیه آن را روایت کرده است. داستان اصحاب فیل یادآوری میکند که در تاریخ، قدرت نظامی همیشه تعیینکننده نهایی نبوده است.
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان با تأکید بر اینکه بهشت و جهنم نتیجه انتخاب و اعمال خود انسان است، گفت: انسان با ایمان، عمل صالح و اخلاق الهی، مصالح سعادت ابدی خویش را فراهم میکند و در مقابل، انحراف از مسیر حق، او را به سقوط در عذاب اخروی میکشاند.
در قیامت خداوند انسانها را مجدداً زنده میکند این هم رحمت است اما این رحمت رحمانی رحمت همگانی و عمومی گرچه گسترده و همگانی است اما محدود و موقت است مخصوص این دنیا است ولی رحمتی که از کلمه رحیم فهمیده میشود نوعش نوع دیگری است رحمت خاص است...
حجتالاسلام والمسلمین انصاریان گفت: هر گناهی که خداوند در قرآن برای آن عذاب مشخص کرده باشد، از نظر شرعی کبیره محسوب میشود.
سوره دخان از دشمنانی سخن میگوید که در هنگام سختی وعده ایمان میدهند، اما پس از رفع عذاب پیمان خود را میشکنند. این آیات هشداری روشن است که عهدشکنی از ویژگیهای همیشگی دشمنان حق است و نمیتوان به وعدههای آنان اعتماد کرد.
خداوند برنامه ما را در قالب کتابی به نام قرآن معین کرده و البته اجرای آن را نیز با فرستادن پیامبر(ص) به عنوان مربی ضمانت کرده است.
شیخ حسین انصاریان گفت: در مقطع جوانی علاقه داشتم مسیر دانشگاه را انتخاب کنم، اما برای اطمینان خاطر، در کنار مضجع شریف حضرت رضا(ع) از یکی از بزرگان پرسیدم که کدام راه را برگزینم.
در «عالم ذر»، انسانها با پذیرش پروردگاریِ خداوند، عهد بستند که تربیت و پرورش خود را به او بسپارند. اما با ورود به «عالم عین» و زندگی دنیوی، بسیاری از انسانها این پیمان را فراموش کرده و عملاً «رب» یا سرپرستِ تربیتی خود را تغییر دادهاند.
ما در عصری زندگی میکنیم که سرعت به یک فضیلت تبدیل شده است، همه چیز سریعتر شده؛ اما لزوماً عمیقتر نشده است، انسان امروز بیش از هر زمان دیگری میداند، اما الزاماً آرامتر و خوشبختتر نیست.
سبک زندگی حسینی بر سه اصل استوار است: بیاعتمادی به دشمن، هدایت دشمنان حقجو و تکریم توبهکنندگان.
امام سجاد علیهالسلام پس از واقعه کربلا در دوران سخت حکومت عبدالملک مروان، بهمدت سیوچهار سال امامت کردند و در این مدت با گسترش فرهنگ قرآن و دعا، تربیت شاگردان و تبیین امامت، جامعه شیعه را حفظ و تقویت کردند. ایشان با روشهای فرهنگی و معنوی، به مقابله با ظلم و تهدیدهای سیاسی پرداختند و فرهنگ عاشورا را احیا نموده و بهعنوان وارث رسالت اهلبیت، نقش کلیدی در حفظ اسلام اصیل ایفا کردند.
امام صادق(ع) به پیرمرد ۱۰۰ سالهای که در انتظار فرج میگریست، بشارت داد که با وجود معیت اهلبیت، در قیامت همراه آنان خواهد بود.