کربلا
زیارت ناحیه مقدسه چگونه فرهنگ ایستادگی در برابر ظلم را بازگو میکند؟
زیارت ناحیه مقدسه از مشهورترین متون زیارتی درباره امام حسین (ع) است که در آن با بیانی سوزناک و تفصیلی، مصائب عاشورا و شهادت امام و یارانش روایت میشود. این زیارت به امام زمان (عج) منسوب است و در میان شیعیان بهویژه در ایام محرم و روز عاشورا جایگاه ویژهای دارد.
پنج اقدام مهم امام سجاد (ع) بعد از عاشورا
امام سجاد علیهالسلام پس از واقعه کربلا در دوران سخت حکومت عبدالملک مروان، بهمدت سیوچهار سال امامت کردند و در این مدت با گسترش فرهنگ قرآن و دعا، تربیت شاگردان و تبیین امامت، جامعه شیعه را حفظ و تقویت کردند. ایشان با روشهای فرهنگی و معنوی، به مقابله با ظلم و تهدیدهای سیاسی پرداختند و فرهنگ عاشورا را احیا نموده و بهعنوان وارث رسالت اهلبیت، نقش کلیدی در حفظ اسلام اصیل ایفا کردند.
قمر بنیهاشم؛ تجلی بیبدیل وفا و معرفت در آینه عاشورا
حضرت ابوالفضل(ع)، پرچمدار سپاه امام حسین(ع)، در عاشورا به نماد جاودانهای از وفاداری، شجاعت و معرفت تبدیل شد؛ مردی که با وجود رسیدن به آب، از نوشیدن آن چشم پوشید تا در اوج ایثار، جان خود را فدای امام و تشنگان خیمهها کند. روایات کربلا از او تصویری میسازند که در آن، دستهای بریده نه پایان راه، بلکه آغاز جاودانگی و ماندگاری در تاریخ انسانیت است.
مسیحیها هم برای امام ما کتابها نوشتهاند
عاشورا قرنها پس از وقوع، همچنان موضوع پژوهش نویسندگان غیرمسلمان است؛ از آنتوان بارا تا پژوهشگران غربی که در کربلا مفاهیمی چون عدالت و آزادی را جستوجو کردهاند.
طلوع خورشید از خیمههای سوخته؛ تداوم نقشآفرینی زنان از زینب کبری تا افقهای انقلاب و ظهور
سختترین لحظات کاروان اسرا، تنها به حملالاسرا و افشاگری خلاصه نمیشد؛ بلکه خطر بزرگتری که کاروان را تهدید میکرد، «قطع ریشهی امامت» بود. دشمن به خوبی دریافته بود که وجود نازنین امام سجاد (ع) به عنوان باقیماندهی نسل نبوت، خطری بزرگ برای بقای حکومت اموی است. از این رو، در همان ساعات اولیهی پس از شهادت، وقتی شمر ملعون با شمشیر به سمت خیمهی امام حملهور شد تا ریشهی آلالله را بخشکاند، حضرت زینب (س) همچون کوهی استوار در برابر او ایستاد و با شجاعتی وصفناپذیر، جان برادرزادهاش را سپر بلا کرد. این دفاع، فراتر از یک عمل عاطفی بود؛ ایشان به خوبی میدانست که ادامهی راه حسین (ع) در گرو بقای این امام معصوم است.
از فرزند نوح تا علی اکبر حسین؛ رمز سوار شدن در کشتی نجات
علیاکبر علیهالسلام چگونه اهلیت سوار شدن بر کشتی نجات حسین را یافت؟
اهل بیت چگونه برای امام حسین (ع) عزاداری میکردند؟
روز عاشورا قبل از این که امام حسین علیه السلام به شهادت برسند، خودشان برای شهدای کربلا عزاداری مختصری کردهاند. به عبارتی شاید شخص امام، اولین کسی است که برای شهدای کربلا عزاداری کرده است.
روایت شب تاسوعا در کربلا؛ آخرین آمادگی یاران امام حسین(ع) پیش از عاشورا
شب نهم محرم، در آستانه عاشورا، صحنه کربلا به نقطه اوج آمادگی روحی و تصمیم نهایی برای شهادت رسید. با قطعی شدن فرمان جنگ و رد پیشنهاد امان از سوی یاران امام حسین (ع)، این شب به فرصتی برای عبادت، وفاداری و تثبیت انتخاب آگاهانه در کنار امام تبدیل شد؛ شبی که در آن خیمهگاه، از مناجات و قرآن تا اعلام پایبندی یاران، همه چیز رنگ آمادگی برای فردای خونین عاشورا داشت.
آسمان حسین | خانواده مقاوم؛ از خیمههای کربلا تا خانههای امروز
سبک زندگی حسینی یعنی خانواده بتواند برابر هجمهی فرهنگی، جنگ رسانهای و تضعیف باورهای دینی، هویتش را حفظ کند.
از شفا تا سجده؛ نگاهی به جایگاه تربت امام حسین(ع) در روایات
تربت امام حسین(ع) یادگارِ خاکِ کربلا و نشانهای از پیوند با فرهنگِ ایثار و ولایت است. در روایات، برای آن آثارِ معنوی و شفابخشی نقل شده و مؤمنان آن را با نیتِ توسل و طلبِ شفا به کار میبرند.
ببینید| دختری کوچک؛ داغی بزرگ
داغ رقیه(س) برخلاف سنّش از همه بزرگتر است. داستان خرابه و کودک و سیلی و گرسنگی و تشت و سر می کشد انسان را.
چرا به حضرت ابوالفضل لقب کاشفالکرب عن وجهالحسین داده شده است؟
با وجود اندوه عمیق امام حسین(ع) پس از شهادت حضرت عباس(ع)، لقب «کاشف الکرب عن وجه الحسین(ع)» (برطرف کننده غم از چهره حسین(ع)) به ایشان اطلاق میشود. دلیل این امر، رشادتها و حمایتهای بیدریغ حضرت عباس(ع) در طول واقعه کربلا است که غم و اندوه را از امام (ع) دور میساخت.
متن روضه شب تاسوعا ( روضه مکتوب شب نهم)
شبِ تاسوعا که فرا میرسد، بیشتر از هر چیز یادِ چشمهای منتظرِ کودکان حرم زنده میشود؛ همانهایی که به امید بازگشت عمو عباس(ع)، لحظهها را میشمردند و چشم از راهِ فرات برنمیداشتند.
اینفوگرافیک|روایت آماری از اوج و فرود حمایت کوفیان از قیام امام حسین(ع)
آمار بیعتکنندگان با مسلم بن عقیل از 12 هزار تا 80 هزار نفر در منابع متغیر است.
زیارت عاشورا | خونخواهی اباعبدالله (ع) جز با ظهور منجی به ثمر نمینشیند
پدر و مادرم فدایت...»؛ این جملهی آشنا در زیارت عاشورا، فقط یک شعار نیست؛ یعنی آمادگیِ جانفشانی در راهِ آرمانِ حسینی. اما خونخواهیِ حقیقیِ آن حضرت، جز در رکابِ امامِ منصورِ الهی، حضرت مهدی (عج)، معنا پیدا نمیکند.
متن روضه شب هشتم محرم (روضه مکتوب علیاکبر ع)
نام حضرت علیاکبر (ع) که میآید، دلها بیاختیار به سمت خیمهای میرود که حسین (ع) جوانش را بدرقه کرد. کربلا داغهای بسیاری داشت، اما داغِ علیاکبر (ع) برای پدر، حکایت دیگری بود.
آسمان حسین| وقتی غیرت و حیا در سختترین شرایط هم کم نمیشود
کربلا آموخت غیرت فقط مخصوصِ دورانِ خوشی نیست؛ حیا و عفت را نمیتوان در سختیها کنار گذاشت.
حدیثنگاشت | کربلا؛ میعادگاه فرشتگان
امام صادق(ع) در روایتی، از اشتیاق بیپایان فرشتگان برای زیارت امام حسین(ع) در کربلا خبر میدهند؛ بهگونهای که همواره گروهی از فرشتگان به این سرزمین مقدس فرود میآیند و گروهی دیگر عروج میکنند، در رفتوآمدی پیوسته که نشان از جایگاه والای کربلا در عالم ملکوت دارد.
از گاندی تا کارلایل، همه مرید حسین (ع)
عشق به امام حسین (ع) مرز دین و جغرافیا نمیشناسد؛ چنانکه اندیشمندان بزرگ جهان از گاندی تا کارلایل، در برابر قیام کربلا سر تعظیم فرود آورده و او را الگوی آزادی و انسانیت دانستهاند.
حب الحسین اجننی؛ عابس بن ابیشبیب شاکری و جنونی که تاریخ را تکان داد!
در میان یاران عاشورا، برخی با شجاعت شناخته میشوند و برخی با وفاداری؛ اما عابس بن ابیشبیب شاکری با چیزی فراتر در تاریخ ماندگار شد: جنونی مقدس که از عشق به امام حسین علیهالسلام سرچشمه میگرفت.
عاشورا؛ زخمی که هرگز کهنه نمیشود
میان کربلای حسین(ع) و کربلای امروز ایران، رشتهای معنایی برقرار است که از جدال همیشگی حق و باطل سخن میگوید؛ جدالی که در هر عصر با چهرهای تازه ظاهر میشود، اما ماهیتی ثابت دارد.
رباب چگونه عاشورای خود را زیست؟/ عاشقانهای در میان روایتِ شمشیرها
نام امام حسین(ع) بیشتر با عاشورا و جنگ گره خورده؛ اما در دل تاریخ، روایت دیگری هم از او مانده است. مردی که برای همسرش حضرت رباب شعر عاشقانه میسرود.
متن روضه شب چهارم محرم (روضه مکتوب جناب حُر)
نام حر بن یزید ریاحی یادآور یکی از زیباترین جلوههای توبه و بازگشت در تاریخ است؛ مردی که در لحظهای سرنوشتساز، راه حق را شناخت و همه چیز خود را فدای یاری امام حسین (ع) کرد. حر نشان داد که تا آخرین لحظه، درِ بازگشت به سوی خدا و پیوستن به جبهه حقیقت گشوده است.
چرا شب چهارم محرم را هم به نام «حر بن یزید ریاحی» و هم «دو طفلان حضرت زینب (س)» میشناسند؟
شب چهارم محرم هم متعلق به حر است که پس از توبه به سپاه امام حسین (ع) پیوست و یکی از نخستین افرادی بود که در کربلا در رکاب اباعبدالله به شهادت رسید و هم دو یادگار از همسر حضرت زینب (س) عبداللّه بن جعفر به نامهای عون و محمد که هر دو در رکاب امام حسین (ع) در کربلا به شهادت رسیدند.
ببینید| چگونه اشخاص مقابل امام حسین (ع) جنایت خود را توجیه میکردند
پژوهشگر عاشورا؛ ترس را یکی از مهمترین عوامل شکلگیری جنایت کربلا میداند و معتقد است بسیاری از کسانی که در برابر امام حسین(ع) ایستادند، حقانیت ایشان را میشناختند، اما ترس از دست دادن مقام، ثروت و موقعیت اجتماعی، آنان را به سکوت یا همراهی با ظلم کشاند.
«بیانات امام حسین(ع) از مدینه تا کربلا» پاسخ به معاویه در مسجدالنبی: یزید شرابخوار از من بهتر هست!؟ این است معنای تزویر و دروغ!
رویداد غمبار کربلا، رویدادى تاریخ ساز است که اشعه هاى تابناک آن فراتر از زمان و مکان، مرزها را در نوردیده و رنگ جاودانگى به خود گرفته است. در این میان سخنان امام حسین(ع) از زمانی که در مدینه حضور داشتند تا لحظه شهادت در کربلا برای دیروز، امروز و آیندگان سراسر درس و آموزه بوده و هست.
ببینید| دوم محرم؛ روز ورود کاروان حسینی به نینوا/ کربلا؛ سرزمینی که جاودانه شد
روز ورود کاروان امام حسین (ع) به کربلا را میتوان آغاز فصل جاودانگی عاشورا دانست. فصلی که در آن، یک سرزمین به نماد مقاومت تبدیل شد، یک کاروان به الگوی وفاداری و یک شهادت به چراغ هدایت تاریخ!
یزید در دوران خلافت کوتاهش چه جنایات عظیمی به بار آورد؟
یزید در مدّت کوتاه خلافتش، جنایاتی را مرتکب شد که هر یک از آن ها به تنهایی برای رسوایی و ننگ وی و خاندانش کافی است. شهادت امام حسین(ع) و اصحابش و اسارت حریم نبوی(ص)، مهمترین جنایتی است که به دستور یزید انجام گرفت. پس از آن، واقعه حره، به دستور یزید شکل گرفت، که در این جنایت، لشگریان یزید سه روز، به کشتار و غارت مردم مدینه پرداختند. لشکریان یزید پس از آن، برای نبرد با عبداللّه بن زبیر به سوی مکّه حرکت کردند و حرم الهی را با منجنیق آتش باران کردند که در نتیجه پرده ها و سقف کعبه سوخت.
دیپلماسی کربلا؛ وقتی گفتوگو و مذاکره آخرین امید برای جلوگیری از خونریزی بود
برخلاف تصویری که گاهی از کربلا تنها به عنوان یک میدان نبرد ارائه میشود، روایتهای تاریخی نشان میدهد امام حسین تا آخرین لحظه تلاش کرد از جنگ جلوگیری کند. پیشنهادهایی که اگر پذیرفته میشدند، شاید مسیر تاریخ به شکل دیگری رقم میخورد.
روز ورود کاروان امام حسین علیهالسلام به سرزمین نینوا؛ از توقفی در بیابان تا آغاز ده روزی که وجدان تاریخ را بیدار کرد
دوم محرم سال ۶۱ هجری، کاروان امام حسین علیهالسلام در سرزمینی فرود آمد که نامش کربلا بود؛ جایی که قرار بود در چند روز آینده، مرز حق و باطل برای همیشه روشنتر از همیشه ترسیم شود.
