امام علی (ع)
ثروت چگونه نفس را به شهوتپرستی میکشاند؟
حجتالاسلام ابراهیم لشنی زند با تفسیر حکمت ۵۸ نهجالبلاغه گفت: مال، عامل اصلی تحریک شهوت و زمینهساز افراط و تفریط نفس است. وی قناعت را حیات طیبه و تنها راه مهار تمایلات نفسانی دانست.
راز خانوادههای شاد از نگاه نهجالبلاغه
امیرالمؤمنین علیهالسلام قرنها پیش، نکاتی را درباره رفتار با همسر، فرزند و دیگر اعضای خانواده بیان کردهاند که امروز روانشناسی خانواده آنها را تأیید میکند. مهربانی، کنترل خشم، و پرورش نقاط قوت، پایههای یک زندگی خانوادگی سالم و پایدار هستند.
وقتی نام علی(ع) هم ممنوع شد؛ روایت تاریخی از دشمنی معاویه با اهلبیت
برخی منابع تاریخی گزارش میکنند که معاویه نهتنها با شخصیت و جایگاه امام علی(ع) دشمنی داشت، بلکه حتی نام آن حضرت را نیز برنمیتافت؛ تا جایی که دستور به منع نامگذاری فرزندان به نام علی(ع) و تغییر کنیه «ابوالحسن» داد؛ روایتی که نشاندهنده عمق تقابل سیاسی حکومت اموی با میراث علوی است.
راز عزت و نصرت یک کشور در کلام امیرالمؤمنین (ع)
هشدار تاریخ ساز امام علی(ع) در نهجالبلاغه درباره جامعهای که مسئولیتهایش را فراموش میکند: «اگر امر به معروف و نهی از منکر را رها کنید، بدترین شما بر شما حاکم میشوند و دعاهایتان بیپاسخ میماند.»
نهج حیات | آنگاه که چراغ تجربه، پیشاپیشِ شور جوانی میتابد
در دنیایی که شتاب تصمیمگیری گاه بر تعمق و تدبیر پیشی میگیرد، نادیدهگرفتن تجربه سالخوردگان به یکی از چالشهای اجتماعی تبدیل شده است؛ در حالی که پیوند خردِ برخاسته از سالها آزمون و خطا با توان و انگیزه جوانان، میتواند مسیر پیشرفت فردی و جمعی را روشنتر و خطاهای آینده را کمتر کند.
«أین الرجبیون؟» چه کسانی هستند؟ / چرا ماه رجب به امام علی (ع) تعلق دارد؟
علما معتقدند که "رجبیون" کسانی هستند که علاوه بر عبادات این ماه، بر ولایت علی بن ابیطالب (ع) استوار بودهاند. در واقع، کمالِ بهرهمندی از برکات ماه رجب، در گرو پیوند با ولایت ایشان دانسته شده است.
امام علی(ع): اسراف، بخشش را بیارزش و فقر را بیاعتبار میکند
امیرالمؤمنین امام علی علیهالسلام در حدیثی با هشدار نسبت به پیامدهای اخلاقی و اجتماعی اسراف، تأکید میکنند که زیادهروی نهتنها فضیلتی به همراه ندارد، بلکه موجب میشود بخشش انسان ستوده نشود و تنگدستی او نیز مورد ترحم قرار نگیرد.
سه دامی که أمیرالمؤمنین (ع) به آن هشدار دادند
امام علی(علیه السلام) هشدار داد: خودپسندی، اعتماد کورکورانه به نقاط قوت و علاقه به ستایش افراطی، سه آفت خطرناک برای رهبران و انسانهاست.
عمر سرمایه اصلی انسان است؛ مواظب باشیم صرف لذتهای زودگذر دنیا نشود
حضرت آیتالله العظمی جوادی آملی در جلسه هفتگی درس اخلاق خود در مسجد اعظم قم تأکید کردند که عمر انسان سرمایهای بیهمتاست و استفاده نادرست از آن در پی دنبال کردن لذتهای زودگذر دنیا، باعث زیان جبرانناپذیر میشود. ایشان با اشاره به کلمات نورانی امیرالمؤمنین(ع)، یادآور شدند که هیچ نعمتی بدون هزینه به دست نمیآید و بهترین بهره از زندگی، صرف رشد معنوی و کسب علم در زمان آمادگی قلبی است.
وقتی بلا نازل میشود؛ هشدارهای امام علی(ع) به جامعه اسلامی
امیرالمؤمنین علی(ع) در خطبه ۱۷۸ نهجالبلاغه با هشدار نسبت به فریبندگی دنیا و پیامدهای گناه، زوال نعمتها و نزول بلاها را نتیجه انحراف انسان از مسیر الهی میداند و تأکید میکند که بازگشت صادقانه به درگاه خداوند و دعایی برخاسته از دل، مهمترین راه رفع بلاها و اصلاح امور فردی و اجتماعی است.
چگونه با عمل به سنتهای الهی، برکت مالی زندگیمان را چندین برابر کنیم
هرچند تلاش و پسانداز برای رزق ضروری است، اما سنتهای الهی گاهی مسیرهای غیرمنتظرهای برای گشایش مالی باز میکنند. صدقه دادن، حتی با کمترین دارایی، میتواند کلید برکت و روزی چندین برابر باشد.
چرا اخلاق، قدرتمندترین ابزار دعوت دینی است
امیرالمؤمنین تأکید دارند به جای تمرکز بر شخصیت افراد با فحاشی، بر تبیین و نقد عملکردها و اعمال باطل آنها تمرکز کنیم. این کار نه از روی مصلحت، بلکه برخاسته از عمق ایمان و یقین به حقانیت مکتب بود؛ زیرا دعوت حقیقی با محبت اثرگذار است نه خشونت.
نهج زندگی | گاهی خدا هشدار میدهد، اما نه با قهر، بلکه با نعمت!
نعمت، همواره نیازمند مراقبت است. هر نعمتی که انسان را از خدا غافل کند، در واقع نقمت است. اگر دیدیم که پس از معصیت، راه رزق و نعمت همچنان باز است، باید بیش از پیش استغفار کنیم؛ چراکه شاید آن نعمت، آزمایش پایانی باشد.
چرا دلها ملول میشوند؟ پاسخ امیرالمؤمنین(ع) به بحران روحی امروز
گاهی انسان بیآنکه کاری سنگین انجام داده باشد، احساس خستگی میکند؛ خستگیای که نه با خواب برطرف میشود و نه با تفریح. این همان ملال قلبی است؛ حقیقتی که امیرالمؤمنین علی(ع) از آن پرده برداشته و راه شفای آن را در «حکمتهای بدیع» نشان داده است.
نهج حیات|خوار کردن متولیان فاسد به مثابه مجازات بازدارنده / روش رصد اختلاسگران
برخورد سخت امام علی علیهالسلام با کارگزاران خائن گویای آنست که عدالت درباره نزدیکان و منصوبین باید شدیدتر اجرا شود تا الگویی برای کل سیستم اداری باشد تا همه بدانند نزدیکی به قدرت، مصونیتی در برابر اجرای احکام ایجاد نمیکند.
خدا چرا انسان را آفرید، وقتی هیچ نیازی نداشت؟
وقتی خدایی را فرض میکنیم که هیچ نیازی ندارد، آفرینش انسان دیگر یک سؤال ساده نیست؛ بلکه دریچهای است به فهم کمال، اختیار و معنای بودن.
حقوق حیوانات در نگاه امام علی(ع)؛ نامهای که هنوز تازه است
در بخشی از نامه ۲۵ نهجالبلاغه، امیرالمؤمنین علی (ع) دستورالعملی دقیق برای جمعآوری و انتقال حیوانات زکات صادر کردهاند که قرنها از قوانین امروزی حقوق حیوانات پیشی گرفته است.
کینهتوزی چگونه ایمان، سلامت روان و روابط انسانی را تخریب میکند؟
قرآن از «بیماری دل» سخن میگوید و اهلبیت(ع) کینهتوزی را «سرآمد همه عیبها» میدانند. صفتی که هم ایمان را تهدید میکند و هم آرامش روح و پیوندهای انسانی را از میان میبرد. در این نوشتار، با استناد به آیات، روایات و یافتههای روانشناسی، آثار سوء کینهورزی و راههای عملی پاکسازی دل از این رذیله اخلاقی بررسی میشود.
صدقه، قرض به خدا؛ دارویی مؤثر برای دنیا و سرمایهای برای آخرت
حدیث امیرالمومنین علی (ع)، صدقه دارویی شفابخش است و اعمال بندگان در دنیا، در آخرت پیش روی آنان جلوهگر خواهد شد، به بررسی نقش صدقه در درمان بیماریهای روحی و جسمی و اجتماعی میپردازد. سپس، با استناد به آیات قرآن کریم، مفهوم تجسم اعمال را تبیین کرده و نشان میدهد که چگونه تمام کارهای نیک و بد انسان در روز قیامت برای او آشکار میشوند.
پرهیز از اسراف و تکبر؛ درسهایی از نامه ۲۱ نهجالبلاغه
امام علی(ع) در نامهای به «زیاد» سفارش کردند: اسراف را رها کن، از امروز به فکر فردا باش و از تکبر بپرهیز. ایشان تأکید کردند که انسان تنها بر اساس اعمالش پاداش میگیرد.
اهمیت کنترل زبان و تأثیر آن بر زندگی فردی و اجتماعی
امیرالمومنین علی (ع) در کلام گهر بارشان می فرماید: «اللسان سَبُعٌ، إن خُلّی عنه عقر»؛ زبان درندهایست که اگر رها شود، گاز میگیرد و زخمهای عمیق بر پیکره فرد و جامعه وارد میآورد. این حدیث گهربار، هشداریست برای مراقبت از این موهبت الهی که میتواند هم بستر خیر و سازندگی باشد و هم عامل تفرقه و ویرانی. پس با تدبیر و تفکر در کلام، این درنده را رام کنیم تا از آسیبهای آن در امان باشیم.
تکنیکهای طلایی شاد زیستن در زندگی مشترک
مهمترین عامل در پایداری زندگی زناشویی, شادزیستی همسران در زندگی مشترک است. برای درک شاد زیستی, همسران باید مجهز به تکنیک هایی شوند تا بتواند در تقویت این حس به مهارت کافی دست یابند.
نهج حیات| چگونه در بازی زمان برنده باشیم؟
زندگی یک رقابت مداوم با زمان است. اگر تمام تلاش خود را صرف به دست آوردن زمان و تحقق همهی آرزوها کنیم، به خستگی مفرط میرسیم. اما اگر کاملاً غافل باشیم، در حسرت فرصتهای از دست رفته میمانیم.
«وفاداری؛ سپر صدق در برابر حیلهگری»
در خطبه چهلویکم نهجالبلاغه، امامعلیعلیهالسلام با اشارهای تند و هشداردهنده،حیلهگریوعهدشکنی را آفت بزرگ جوامع میخوانند و اعلام میکنند که جامعهای که زیرکی را با فریبکاری اشتباه میگیرد، از حقیقت صدق و وفاداری دور مانده است؛فضائلی که به باور امام، سپر انسان در برابر سقوط اخلاقی و ضمانت پایبندی به عهد الهی و انسانیهستند.
نهج حیات| قیمت واقعی یک بخشش در روزگار دشوار
هر دلی که در این ایام سخت با بخشش ما به نرمی گراید و کانون هر خانهای که با اندک انفاق ما به گرمایی دوباره دست یابد، در حقیقت، سرمایهای ارزشمند برای فردای ما اندوخته است.
نواندیشی دینی یا انحراف فکری؟
عنوان «نواندیشی دینی» عنوان زیبایی است ولیکن آبروی آن در معرض خطر است! این روزها گاهی می بینم از کسی که دچار انحرافات عمیق فکری است و اصلاً به مبانی تشیع پشت پا زده است، می گویند نواندیش است! واقعاً اگر نواندیش دینی این است که معتقدات شیعه را، علم و عصمت امام معصوم را و مسلمات تاریخی را منکر شوید، این دیگر نواندیشی نیست، تحجرگرایی و بازگشت به عصر جاهلیت است که هیچ ایمان و عقیده محکمی نداشتند و بر طبق برداشتهای خود عمل میکردند.
نهج حیات| توصیه امام علی برای مواجهه با بیماری
حکمت امیرالمؤمنین علیهالسلام گویای آن است که بسیاری از بیماریها دورانی دارد که با پایان دورانش خود به خود دفع میشود.
هنر زیستن: راهبرد امیرالمومنین علی (ع) برای روابط پایدار
امیرالمومنین علی (ع) فرمودند: "با مردم چنان معاشرت کنید که اگر مردید، بر شما بگریند و اگر زنده ماندید، مشتاق شما باشند." این حدیث، نقشه راهی برای روابط انسانی پایدار است که بر پایه نیکی، عدالت، گذشت، وفای به عهد و تواضع شکل میگیرد. با بهکارگیری این اصول قرآنی و اخلاقی، میتوانیم در دلها جای گرفته و تأثیری ماندگار در اجتماع بر جای بگذاریم، تا هم در حضور و هم در غیابمان، محبوب و مورد اشتیاق باشیم.
حدیث روز / اضطراب موجب تهمت گردد
شرح حدیثی از امیرالمومنین على عليه السلام در غرر الحکم 346 نقل شده است.
۳ دشمن پنهان که کرامت تو را میبلعند!
انسان در مسیر رشد و تجربه زندگی، همیشه با دشمنانی بیرونی روبهرو نیست؛ گاهی خطرهای اصلی درست در درون خودش پنهاناند. این خطرات سروصدا نمیکنند، اما آهسته و بیآنکه بفهمیم، عزت، اعتمادبهنفس و آرامشمان را میبلعند.
