درس اخلاق
پناه به خدا ببرید تا مشمول غضب الهی نشوید
آیتالله محمدتقی مصباح یزدی در شرح مناجات شعبانیه تأکید کرده است که برخی گناهان میتوانند انسان را به مرحلهای برسانند که دیگر امیدی به عفو الهی باقی نماند و هشدار داده است که مغرور شدن به عبادات و اعمال ظاهری ممکن است سرنوشت انسان را شبیه ابلیس کند.
مثل آهنربا، احترام دیگران را جلب کنید: راهنمای عملی زندگی اخلاقی و با ارزش
احترام چیزی است که با رفتار درست، صداقت و محبت جلب میشود. با تواضع، پایبندی به اصول و کمک به دیگران، نه تنها دلها را به دست میآورید، بلکه مسیر اخلاقی را هم به دیگران نشان میدهید.
نیمی از مناجات شعبانیه عذرخواهی انسان از خداست
آیت الله مصباح یزدی گفت: تقریباً نیمی از مناجات شعبانیه مشتمل بر عذرخواهی و بهانهجویی است تا انسان خود را سزاوار آمرزش قلمداد کند.
عمر را برای خدا صرف و با جاهلیت مقابله کنید
آیتالله العظمی جوادی آملی در درس اخلاق خود با اشاره به حکمت ۱۹۱ نهجالبلاغه، زندگی انسان را غارتگری روزانه مرگ و حوادث معرفی کرد و تأکید کرد: «هر نفس ما یک قدم به مرگ است و بهتر است عمر خود را برای خدا صرف کنیم». وی همچنین هشدار داد که جاهلیت امروز، نه جهل، بلکه قانون جنگل است و تنها از طریق روحانیت و حکومت اسلامی میتوان با آن مقابله کرد.
درس عزاداری از حضرت زینب کبری(س)؛ خاطرهای از آیتالله حقشناس
آیتالله حقشناس(ره) در یکی از دروس اخلاق خود، خاطرهای تأملبرانگیز از رؤیایی معنوی نقل میکند که در آن حضرت زینب کبری(س) با توصیهای صریح، ایشان را به تعطیلی مباحثه و حضور کامل در عزاداری دهه اول محرم فرا میخوانند؛ خاطرهای که جلوهای از جایگاه و تصرف معنوی اهلبیت(ع) را نشان میدهد.
فهم عمیق آیات الهی نیازمند طهارت علمی، اخلاقی و روحی است
مرجع تقلید و مفسر قرآن با تأکید بر نقش مفسران حقیقی کلام الهی گفت: تفسیر قرآن کار هر کسی نیست؛ فهم عمیق آیات الهی نیازمند طهارت علمی، اخلاقی و روحی است و کسانی که بدون ابزار لازم وارد این میدان میشوند، گاه ناخواسته قرآن را به رأی خود تفسیر میکنند.
درس اخلاق | خداگونه زیستن یعنی هیچ انسانی را طرد نکنیم
آیتالله مجتبی تهرانی در درس اخلاق خود تاکید کردند که خداگونه زیستن یعنی هیچ انسانی را طرد نکردن و همواره دستگیری و عفو کردن حتی در برابر خطا و آزار دیگران. ایشان رفتار پیامبر(ص) را الگوی مؤمنان دانستند که با وجود اذیتهای فراوان، هرگز نفرین نکرد و همواره برای هدایت دیگران دعا میکرد.
درس اخلاق | کسی که در ماه رجب نمی تواند روزه بگیرد، چه کند؟
بر اساس روایت نقلشده از پیامبر اکرم(ص)، اگر کسی بهسبب بیماری، ضعف یا عادت ماهانه نتواند روزه رجب بگیرد، با صدقه روزانه یا در صورت ناتوانی مالی، با تسبیح خاص هر روز ماه رجب، به همان پاداش روزه میرسد.
هنر وقتی میتواند معقول و مقبول باشد که ریشه عقلانی داشته باشد
در آیین اختتامیه دهمین جشنواره «هنر آسمانی» که در سالن همایش مدرسه علمیه امام کاظم(ع) و به همت معاونت تبلیغ و امور فرهنگی حوزه های علمیه برگزار شد، یکی از پیام های حضرت آیت الله جوادی آملی با موضوع هنر ولایی و آسمانی پخش گردید.
تأکید بر جایگاه دعا و اعتکاف در ماه رجب / علمِ حقیقی باید از درون بجوشد، نه اینکه فقط در حافظه انباشته شود
حضرت آیتاللهالعظمی جوادی آملی در جلسه درس اخلاق خود، با گرامیداشت سالروز ولادت امام جواد علیه السلام و اعیاد موالید اهلبیت(ع)، به تبیین بخشی از کلمات قصار امیرالمؤمنین علی(ع) پرداختند.
وظیفه انسان در قبال والدین و نسل آینده
حضرت آیت الله جوادی آملی تصریح کردند: انسان در میان گذشته و آینده قرار گرفته، تا هر دو را دریابد و ابراهیم(س) برای تحقّق این مهم از خدا برای والدین و نسل آینده طلب مغفرت کرد.
زن مظهر، مَجرا و مسیر فیض بهترین مخلوقات است
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: انسان هم به عاطفه نیاز دارد هم به مدیریت و جهاد و عاطفه تنها با شیر و آغوش مادر انتقال می یابد؛ از این رو حقُّ الحضانه برای مادر طلاق یافته است. اگر بچه در آغوش مادر دوره هفت ساله مهر و عاطفه را سپری کند جامعه عطوف بار می آید.
لجاجت که باشد، هیچ چیز در انسان کارساز نیست
اسلام یعنی تسلیم در برابر حقیقت. وقتی لجاجت و غرضورزی بر انسان حاکم شود، حقیقت را نمیبیند و صد حجاب میان دل و دیده میافتد. مغرض بودن و عتوّ، روح انسانیت را میپوشاند و هیچ سخن حقی در او اثر نمیگذارد.
عمر سرمایه اصلی انسان است؛ مواظب باشیم صرف لذتهای زودگذر دنیا نشود
حضرت آیتالله العظمی جوادی آملی در جلسه هفتگی درس اخلاق خود در مسجد اعظم قم تأکید کردند که عمر انسان سرمایهای بیهمتاست و استفاده نادرست از آن در پی دنبال کردن لذتهای زودگذر دنیا، باعث زیان جبرانناپذیر میشود. ایشان با اشاره به کلمات نورانی امیرالمؤمنین(ع)، یادآور شدند که هیچ نعمتی بدون هزینه به دست نمیآید و بهترین بهره از زندگی، صرف رشد معنوی و کسب علم در زمان آمادگی قلبی است.
دنیا نعمت نیست، معاملهای مغبونانه با عمر است
مرجع تقلید و مفسر قرآن، در ادامه درس اخلاق خود در مسجد اعظم قم، با تفسیر کلمه ۱۹۱ نهجالبلاغه، تأکید کرد که انسان در دنیا همواره مغبون است و هر نعمتی که از دنیا به دست میآورد، بهایی گران یعنی عمر او را میطلبد؛ به عبارت دیگر، انسان در معامله با دنیا همیشه خسارت میدهد و زندگی او پر از از دست دادنها و فراقهاست.
انسان نباید بیش از نیاز واقعی خود به جمعآوری مال بپردازد
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: انسان نباید بیش از نیاز واقعی خود به جمعآوری مال بپردازد؛ چراکه آنچه فراتر از نیاز است، در حقیقت انسان را به خزانهدار دیگران تبدیل میکند.
درس اخلاق | چرا زیادهطلبی، دشمن آرامش و تبلیغ دین است؟
قناعت یعنی اکتفا به حد لازم زندگی و سرلوحه قرار دادن آن، تا انسان از وسوسهها و انحرافها محفوظ بماند. عدم قناعت انسان را به کسب ناپاک و انحراف از مسیر معنوی میکشاند. برای طلبهها و شیعیان، قناعت ضروری است تا تمرکز بر تبلیغ دین حفظ شود و شیطان از مسیر بازندارد.
شیطان هر کسی را از راه مخصوص او فریب میدهد
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: امامان معصوم (سلام الله علیهم) فرموده اند: نیّت روح عمل و کار دشواری است چون اصل کار را بسیاری از انسانها انجام میدهند، امّا همه قدرت نیّت صحیح ندارند.
آیا حضور قلب در نماز، نشانگر سیر و سلوک است؟
حضور قلب در نماز، معیار مهم پیشرفت معنوی است. امام صادق علیهالسلام فرمودهاند هرچه حضور قلب بیشتر باشد، نماز مقبولتر است. ترک گناه، انجام واجبات و محبت به عبادت، تمرکز و پذیرش نماز را افزایش میدهد و رشد انسان در مسیر سیر و سلوک را نشان میدهد.
کلید رسیدن به آرامش و موفقیت در زندگی
کلید رسیدن به آرامش و موفقیت در زندگی صبر است، زیرا همه اعمال شایسته از نماز و روزه گرفته تا ترک گناه و اطاعت از خدا به صبر نیاز دارند. صبر ابتدا سخت و تلخ است، اما با استمرار در انجام واجبات و پرهیز از محرمات تربیت شده و تقویت میشود. این تمرین صبر، زمینه رشد ایمان و استقرار آرامش در زندگی فرد را فراهم میکند.
نتیجه مسیرهای غلط و تکرار خطاها
آیه «قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلَیٰ شَاکِلَتِهِ» تأکید میکند که شاکله انسان، ساختار درونی اوست که بر اثر اعمال شکل میگیرد. هر رفتار نیک یا بد، شخصیت و تصمیمهای بعدی را میسازد. مسیر رشد نتیجه مداومت در اعمال است، اما در نهایت، خداوند بهترین داور هدایت است.
دوست خردمند از منظر آیتالله العظمی جوادی آملی
حضرت آیت الله جوادی آملی گفتند: رابطه دوستانه در حد عموم بد نیست که هر مسلمانی با مسلمان دیگر این چنین باشد؛ اما وقتی رفیق میگیرد، باید خوش استعداد باشد.
بشنوید| بزرگترین عامل بدبختی زندگی انسان
خداوند همه اعمال انسان را میبیند، چه آشکار و چه پنهان، و فردا خود قاضی خواهد بود؛ این آگاهی باید انسان را به رعایت وظایف و پرهیز از گناه ترغیب کند، زیرا معصیت هم زندگی دنیوی و هم آخرت را خراب میکند و ترس از دید خدا، راه پیشگیری از خطا و فساد است.
بشنوید| راز رسیدن به حضور قلب در نماز چیست؟
حضور قلب در نماز تنها با ایمان کامل حاصل میشود، زیرا ایمان ناقص توجه انسان را به امور دیگر معطوف میکند. پرهیز از گناه، رشد ایمان و ارزشگذاری به خدا باعث تمرکز دل و حضور قلب واقعی میشود، اما ایمان ضعیف و دلبستگی به دنیا مانع توجه کامل به خدا است.
گناهی که همه نعمتها را از انسان میگیرد
زبان انسان بسیار خطرناک است؛ یک سخن میتواند آبرو ببرد، دلها بشکند و اعمال نیک را نابود کند. کمخوری، سحرخیزی، خلوت و ذکر و از همه مهم تر مراقبت از زبان و سکوت نخستین و مهمترین راه کمال و حفظ خود است.
ایستادگی در برابر حق، نتیجهای جز حسرت و هلاکت ندارد
مفسر قرآن کریم با بیان اینکه هر کسی در برابر حق بایستد به هلاکت دچار میشود، اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) در کلامی میفرماید «مَنْ أَبْدَى صَفْحَتَهُ لِلْحَقِّ، هَلَکَ» [هر كه در برابر حق بايستد هلاك شود]؛ زیرا حق، شکستبردار نیست و هر مخالفتی با آن چیزی جز حسرت و سقوط به دنبال ندارد.
درس اخلاق | بلایی که کیسه معنویات را خالی میکند
حسادت انسان را به رفتارهای ناپسند، تهمت و فحش سوق میدهد و «ذخایر معنوی» او را خالی میکند. برای پیشگیری، باید نسبت به نعمات دیگران حسادت نکنیم و صبر را تمرین کنیم؛ صبر سپری در برابر گناه است و به انسان قدرت حفظ اخلاق و پرهیز از ارتکاب اعمال ناشایست میدهد.
آیت الله جوادی آملی: انسان تنها با «گریه» و «ناله صادقانه» میتواند بر دشمن درونی پیروز شود
حضرت آیت الله جوادی آملی با بیان اینکه صبر و تضرع به درگاه الهی قطعا انسان را به مقصد می رساند، گفتند: انسان تنها با سلاح گریه و ناله صادقانه میتواند بر دشمن درونی پیروز شود.
آیتالله جوادی آملی علت تاخیر بارش باران را چه میدانند؟/کدام عمل مستحبی را باید پیش از نماز استسقاء انجام داد؟
آیت الله العظمی جوادی آملی به کلام معصوم علیه السلام درباره علت تاخیر باران اشاره کرده و فرموده اند:گسترش برخی گناهان همچون ظلم در دستگاه قضا و ستم در نظام اقتصادی و گرفتن زیر میزی و رومیزی، سبب نزول بلا و بازداشتن رحمت الهی می شود.
هر دل پراندوه، گوش شنوا میخواهد
وقتی ظرف غم پر شد، تخلیه آن ضروری است. گفتگو با فرد صالح و قابل اعتماد فشار روحی را کاهش میدهد و روح را سبک میکند. در نبود او، سکوت و تحمل هم کمککننده است.
