عاشورا
دختر خورشید؛ نقش سکینه خاتون در تثبیت نهضت حسینی
نگاه به عاشورا تنها از پنجره نبرد نظامی خطایی راهبردی است؛ چرا که سکینه خاتون با حضور خویش در صحنههای پس از کربلا، روایت این حماسه را به میراثی فرهنگی بدل کرد.
راز ماندگاری عاشورا چه بود؟ نقش فرهنگی امام صادق(ع) برای جاودانه شدن نهضت امام حسین(ع)
امام صادق (ع) با تبدیل عاشورا از یک واقعه تاریخی به یک جریان هویتآفرین و تمدنساز، پیوند میان آرمانهای کربلا و مسیر استقامت تا ظهور منجی را تثبیت کردند.
ببینید | کلامی که دلها را میلرزاند؛ دردِ دل حضرت زینب(س) با امام حسین(ع) در شام
پس از عاشورا، شام شاهد جانسوزترین لحظات تاریخ بود؛ جایی که حضرت زینب(س) با دلی شکسته، دردهای اسارت و داغ برادر را با امام حسین(ع) نجوا میکند. ویدیوکلیپ «باب الساعات» با اجرای سید سلام الحسینی و ترجمه فارسی، روایتی تأثیرگذار از این مصیبت بزرگ را به تصویر کشیده است.
چرا روایات، زیارت امام حسین را تا مرز یک واجب دینی بالا بردهاند؟
در میراث روایی شیعه، زیارت امام حسین علیهالسلام تنها یک عمل مستحبی عاطفی معرفی نشده، بلکه در برخی تعابیر، با زبانی بسیار سنگین و نزدیک به ادبیات تکلیف از آن یاد شده است. این گزارش با مرور روایات مستند نشان میدهد چرا کربلا در منطق اهلبیت، فقط یک مقصد زیارتی نیست، بلکه سنگ محک وفاداری به خط امامت و عدالت است.
روایت کربلا از زبان دختری که تازه زائر شده است
کتاب «زائره کوچولو» نوشته سیدعلیاصغر علوی، با روایت سفر یک دختر بچه به کربلا، تلاش کرده است آداب زیارت و حالوهوای این سفر معنوی را با زبانی ساده و متناسب با دنیای کودکان بازگو کند.
مقامهای رأس الحسین، فانوسهای همیشه روشن تاریخ
از صحرای نینوا تا کوچههای کوفه، از دمشق تا عسقلانِ و قاهره و از نجف تا بقیع، نام و نشانی از آن سرِ نورانی برجای مانده است.
چرا اندوه کربلا پس از قرنها زنده مانده است؟
یکی از جنبههای حادثه کربلا، بُعد عاطفی آن است. شهادت شانزده تن از اهل بیت پیامبر(ص) به آن صورت استثنایی امری سخت بوده و اندوه ناشی از آن در قلوب شیعه به صورت امری پایدار در آمد. اثر عاطفی آن بلافاصله در شیعه پدیدار شد و توّابین به عنوان اولین گروهی بودند که تحت تأثیر این بُعد قضیه قرار گرفته و به خاطر مقصر دانستن خود، راه قیام و شهادت را انتخاب نمودند.
از «کهیعص» تا کربلا/ وقتی راز قرآن به عاشورا میرسد
کتاب «ایوان ملکوت» با تکیه بر روایات اهلبیت(ع)، رمز قرآنی «کهیعص» را بازخوانی کرده و نسبت آن را با نهضت امام حسین(ع)، ولایت و پیام عاشورا در قالب پژوهشی روایی و تحلیلی بررسی میکند.
خیمه امام حسین(ع)؛ جایی که تفاوتها مانع با هم بودن نیستند!
در عصر آشفتگیهای رسانهای و افزایش دوقطبیهای فکری، بازخوانی مفهوم خیمه حسینی میتواند راهکاری برای عبور از مرزبندیهای فرضی و بازسازی پیوند میان لایههای مختلف جامعه باشد.
حقیقت یا افسانه؟ نقش یهود در واقعه جانسوز کربلا
نشست یکصد و هشتاد و سوم فرهنگ مهدوی با هدف بررسی نقش یهود در واقعه جانسوز کربلا با سخنرانی حجت الاسلام عبدالله حسینی مدیر مرکز اسلامی آفریقا در آخرین پنجشنبه تیرماه در سالن اجتماعات مسجد امیر برگزار می شود.
چگونه میتوان یار امام عصر(عج) شد؟
کتاب «به رسم حسین(ع)؛ سلوک عاشورایی در تربیت یاران امام عصر(عج)» نوشته حجتالاسلام محمد میرزامحمدی، با تدوین سیدحسین رضوی مظاهر و سیدمجید موسوی، از سوی نشر معارف منتشر شد.
چگونه عاشورا به سرچشمه حقیقت تبدیل شد؟
اگر عاشورا تنها یک نبرد تاریخی بود، شاید قرنها پیش در کتابهای تاریخ باقی میماند؛ اما ماندگاری این واقعه، آن را به یکی از مهمترین سرچشمههای اندیشه دینی و عدالتخواهی تبدیل کرده است.
رهبر شهید چگونه عاشورا را فراتر از یک واقعه تاریخی تفسیر میکند؟
کتاب «همرزمان حسین(ع)» مجموعه سخنرانیهای رهبر شهید انقلاب، در محرم سال ۱۳۵۱ است که با نگاهی تحلیلی، عاشورا و سیره ائمه(ع) را بررسی میکند.
دفن پیکر پاک امام حسین (ع) چگونه اتفاق افتاد؟
کفن کردن و غسل دادن بدن میت مسلمان واجب است، اما علت این که بدن امام را کفن نکردند و غسل ندادند، این بود: بدن شهیدی که در معرکه و میدان مبارزه به شهادت میرسد، با همان بدن خون آلود و با لباس هایش بدون غسل دفن میشود، و این اختصاص به امام حسین ندارد.
چگونه اهلبیت(ع) پیام عاشورا را جاودانه کردند؟
اهلبیت(ع) پس از واقعه کربلا، با تبیین حقیقت عاشورا از طریق خطبهها، زیارتنامهها و احادیث، نهضت امام حسین(ع) را از تحریف حفظ کردند؛ مسیری که از کاروان اسیران آغاز شد و تا فرهنگ انتظار و قیام حضرت مهدی(عج) امتداد یافت.
بزرگترین پیروزی عاشورا بعد از عاشورا رقم خورد
امروز در دنیای رسانه، مفهوم جنگ روایتها به یکی از کلیدیترین مفاهیم سیاسی تبدیل شده است. هر رویداد بزرگ، بلافاصله وارد میدان تفسیر و بازنمایی میشود. آنچه در کربلا رخ داد، نمونهای تاریخی از همین واقعیت است. امویان میخواستند روایت رسمی خود را تثبیت کنند، اما کاروان اسرا روایت بدیل را ساخت و در حافظه تاریخ ثبت کرد.
ببینید | ترور هفتم تیر و عاشورا؛ از حذف چهرههای محوری تا شکست پروژه خاموش کردن حقیقت
هفتم تیر فقط یک انفجار در دفتر حزب جمهوری اسلامی نبود؛ صحنهای بود که در آن دشمن یک بار دیگر نشان داد وقتی از شکست در میدان فکر و افکار عمومی میترسد، به حذف فیزیکی رو میآورد. همین منطق، سالها پیش در کربلا نیز خود را نشان داده بود.
سید ابن طاووس پس از هفت قرن هنوز صدای زمانه ماست؟
سید ابن طاووس تنها یک نویسنده کتابهای دعا و تاریخ نیست بلکه او معمار ارتباط میان انسان خسته امروز و حقیقت هستی است. نگاه او به تاریخنگاری عاشورا و مهندسی دعا، هنوز هم کارآمدترین ابزار برای تربیت نسلهایی است که در طوفان اطلاعات غرق شدهاند.
آیا هر قیام مذهبی، نهضت دینی است؟
تاریخ اسلام پر از قیامهایی است که با شعارهای دینی آغاز شدند، اما همه آنها جایگاهی شبیه عاشورا در حافظه شیعه پیدا نکردند. پرسش اینجاست که چه چیزی یک حرکت مذهبی را به نهضت دینی تبدیل میکند و چرا برخی قیامها در حاشیه تاریخ باقی میمانند.
چرا امام حسین(ع) قیام کرد؟ بیعتخواهی یزید یا دعوت مردم کوفه!
وظیفه امام حسین(ع) پاسخ به دعوت کوفیان بود تا در برابر قضاوت تاریخ بیپاسخ نماند، اما ایشان پس از پیمانشکنی کوفیان نیز راه خود را ادامه دادند. بنابراین، علت اصلی قیام در جنبه تهاجمی آن است.
اگر امام حسین با یزید بیعت می کرد، چه می شد؟!
دغدغه پیرو امام حسین(ع) تنها نجات فردی نیست، بلکه حفظ دین در جامعه است. اگر امام حسین(ع) با یزید بیعت میکرد، اسلام بهتدریج از میان میرفت. از همینرو، حضرت برای پاسداری از اسلام، شهادت را برگزید و خون ایشان سبب بیداری جامعه و ماندگاری دین شد.
چهار آفت خاموش روزی درکلام امام سجاد(ع)
در نگاه عمیق معارف اهلبیت(ع)، واژه «روزی» هرگز به افزایش صرفِ موجودی حساب بانکی یا وسعت سفرههای رنگین خلاصه نمیشود. روزیِ حقیقی، یعنی گشایش در عمر، برکت در کار، آرامشِ روان، عزتِ اجتماعی و توفیقِ بندگی.
تأملی در سجده زیارت عاشورا و شکر بر غم، آنجا که اندوه به سپاس میرسد
عاشورا یادآور این حقیقت است که رنجهای بزرگ میتوانند سرچشمه بیداریهای بزرگتر باشند، که انسانهای بزرگ را پرورش میدهند.
چرا انتخاب اصحاب امامحسین(ع) یک انتخاب آگاهانه بود؟
ارزش یاران امام حسین(ع) در انتخاب آگاهانه و آزادانه آنان بود. امام در شب عاشورا بیعت را برداشت و راه رفتن را باز گذاشت تا هیچکس از روی اجبار نماند. از نگاه ایشان، عظمت نهضت عاشورا در آزادی، آگاهی و انتخاب آگاهانه یاران امام است.
چرا حضرت زینب(س) بعد از عاشورا از مدینه به شام رفتند؟
حضرت زینب سلام الله علیها وقتی به مدینه آمدند، آنچه که در عاشورا اتفاق افتاده بود را تبلیغ کردند. حاکم مدینه به یزید نوشت که اگر به حجاز نیاز داری، زینب دختر علی بن ابیطالب (علیهما السلام)نباید مدینه باشد و از مدینه باید خارج شود.
اینفوگرافیک| مسیر تاریخی کاروان اسرای کربلا پس از عاشورا
کاروان اسرا و سرهای مطهر شهدای کربلا، کدام مسیر را به سمت شام پیمودند؟
زندگی حضرت زينب (س) بعد از حادثه کربلا چگونه بود؟
پس از حادثه كربلا حضرت زينب (س)، حدود يك سال و شش ماه زندگی كرد. حضرت در كاروان اسيران، همراه ديگر بازماندگان قافله كربلا به كوفه و سپس به شام برده شد.
آداب و اعمال روز عاشورا و ثواب زیارت امام حسین(ع) از راه دور در روایات
در روایات منسوب به امام باقر(ع) و دیگر امامان معصوم(ع)، برای روز عاشورا مجموعهای از آداب عبادی و معنوی، از زیارت امام حسین(ع) در کربلا تا زیارت از راه دور برای کسانی که امکان حضور ندارند، نقل شده است. در این روایات بر سوگواری، دعا، نماز و یاد مصیبت اهلبیت(ع) تأکید شده و برای آن ثوابهای عظیمی بیان گردیده است؛ بهگونهای که عاشورا به عنوان روزی برای همدلی با اهلبیت(ع) و زنده نگه داشتن پیام قیام امام حسین(ع) معرفی میشود.
مراحل توبه «حر بن یزید ریاحی»؛ آیا امام حسین (ع) سریعا عذرخواهی حرّ را پذیرفت؟
حرّ بن یزید ریاحی، فرماندهای که نخستین سد راه کاروان امام حسین(ع) شده بود، در واپسین لحظات پیش از آغاز نبرد کربلا با قلبی آکنده از پشیمانی به سوی خیمههای امام آمد و طلب توبه کرد؛ امام حسین(ع) نیز بیدرنگ و بدون هیچ سرزنشی توبه او را پذیرفت و فرمود: «آری، خدا بازگشتت را میپذیرد و تو را میبخشد»، تا یکی از ماندگارترین جلوههای رحمت و بخشش در تاریخ عاشورا رقم بخورد.
مرز باریک میان «مذاکره» و «اعتماد»؛ درسهایی از دیپلماسی امام حسین(ع)
سبک زندگی حسینی بر سه اصل استوار است: بیاعتمادی به دشمن، هدایت دشمنان حقجو و تکریم توبهکنندگان.
