در فرهنگ اسلامی، مرگ مرحله ای از انتقال روح از دنیای مادی به عالم آخرت است. احتضار، لحظه ای حساس و معنوی است که فرد در آستانه مرگ قرار دارد. در این زمان، همراهی معنوی با فرد محتضر از طریق قرائت سوره های قرآن، دعاها و انجام اعمال مستحبی، نه تنها برای آرامش روح او مفید است، بلکه برای کسب ثواب و جلب رحمت الهی برای همراهان نیز توصیه شده است.
توحید یکی از مباحث ریشهای و اصلی در علوم دینی و عقاید قرآنی است. اهمیت این علم از آن جهت است که به خالق هستی میپردازد و بینظیر بودن خداوند را از جهات مختلف بیان میکند. توحید پایه و اساس دیگر علوم عقایدی است.
امیرالمومنین علی (ع) در کلام گهر بارشان می فرماید: «اللسان سَبُعٌ، إن خُلّی عنه عقر»؛ زبان درندهایست که اگر رها شود، گاز میگیرد و زخمهای عمیق بر پیکره فرد و جامعه وارد میآورد. این حدیث گهربار، هشداریست برای مراقبت از این موهبت الهی که میتواند هم بستر خیر و سازندگی باشد و هم عامل تفرقه و ویرانی. پس با تدبیر و تفکر در کلام، این درنده را رام کنیم تا از آسیبهای آن در امان باشیم.
حتی در عصری که علم توانسته اسرار ژنها، کهکشانها و رازهای عمیق ذهن انسان را کشف کند، باز هم پرسشی پایدار باقی است: چرا با همه این دانش و تکنولوژی، دل انسان همچنان به چیزی فراتر از علم محتاج است؟
اصلاح فرهنگی جامعه از بستر عفت بطن آغاز میشود؛ یعنی تا زمانی که سلامت اقتصادی، صداقت در کسبوکار، پرهیز از ربا، رشوه، کمفروشی و تضییع حقوق دیگران در جامعه نهادینه نشود، سایر لایههای فرهنگ نیز بهطور کامل سامان نخواهند یافت.
کنار زنان شناختهشده، بانوان زیادی در سکوت تاریخ، ستونهای اصلی عرفان بودند. مادرانی که با شیر معنوی، عارفانی چون رابعه و بایزید را پرورش دادند؛ همسرانی که صبورانه در کنار زاهدان فقیر ماندند؛ خواهرانی که همانند خواهر بشر حافی درسهای زهد را آموختند.
خداوند هرگز بشر را بدون راهنما رها نکرده و در تمام دوران، اوصیای پیامبران پیشین هدایت مردم را بر عهده داشتهاند.
آیه «قُلْ کُلٌّ یَعْمَلُ عَلَیٰ شَاکِلَتِهِ» تأکید میکند که شاکله انسان، ساختار درونی اوست که بر اثر اعمال شکل میگیرد. هر رفتار نیک یا بد، شخصیت و تصمیمهای بعدی را میسازد. مسیر رشد نتیجه مداومت در اعمال است، اما در نهایت، خداوند بهترین داور هدایت است.
زکات از مصادیق بارز صدقات است که به عنوان پشتوانه مالی برنامه های اجتماعی، در اصلاح ساختار جامعه و تطهیر زندگی، تزکیه نفوس و تألیف قلوب مردم، نقش به سزایی دارد. کثرت وجود تعابیر بلند و عبرت آموز از قبیل بلا گردان فرد و جامعه، زمینه ساز نزول رحمت و برکت، عامل توسعه عمر و گسترش زندگی، تجارت مستقیم با خداوند، ذکر عملی و… که در لسان آیات و روایات، عمق باور مؤمنان و عرف جامعه، در شأن این واجب الهی، جاری و ساری است از جایگاه ویژه این عبادت اجتماعی و ضرورت اهتمام به آن خبر می دهد.
مؤمنان در یک جامعه اسلامی نسبت به یکدیگر هفت حق واجب دارند که خدای متعال برای آنها مقرر کرده است.
به نظر مىرسد بهترین روش براى آموزش آموزههاى دینى به جوانان، استفاده از الگوى «مشاوره» است؛ در این روش به مسایلى توجه شده است که با روحیات نوجوان و جوان با مؤلفههاى روان شناختى شخصیت آنها سازگارترند.
تربیت دینی کودکان در خانواده یکی از موضوعات اساسی و حیاتی است که در سیره اهل بیت (ع) بسیار اهمیت دارد. با توجه به تربیت دینی از همان طفولیت، ارزشهای دینی در کودکان، نوجوانان و جوانان حفظ و تثبیت میشود.
یکی از باورهای عامه، اعتقاد به چشم شوری و داشتن چشم زخم در بعضی از افراد است. برخی نسبت به این موضوع به دید انکار نگاه می کنند و به طور کلی چشم زخم را جزو خرافات می پندارند. در مقابل عده ای دیگر به چشم زخم بهای زیادی داده و آن را امری غیر قابل دفع و ناگزیر می دانند.هر دو گروه به خطا رفته اند.
صدقه نه تنها در زندگی اجتماعی انسانها نقش مهمی دارد، بلکه تأثیرات عمیق و شگرفی بر پاکی روح و تقرب به خداوند میگذارد. این عمل نیکو، پلی است برای رسیدن به آرامش درونی و تقویت ارتباط با خالق.
تسخیر بادها، به عنوان یک مرکب راهوار، چنان که می فرماید: (ما باد را مسخر او ساختیم تا مطابق فرمانش، به نرمی حرکت کند، و به هر جا او اراده نماید برود)؛ «فَسَخَّرْنا لَهُ الرِّیحَ تَجْرِی بِأَمْرِهِ رُخاءً حَیْثُ أَصابَ».
دومین مجلد کتاب «راه سعادت و خوشبختی» با ارائه تمرینهای حضور قلب، فهم دینی و مهارتهای نهادینهسازی ارزشها، راهکاری عملی برای ساختن زندگی مؤمنانه، هدفمند و سرشار از معنویت پیش روی خواننده میگذارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) گفت: مهریه هدیهای است که در قرآن کریم با عنوان «نحله» از آن یاد شده است، به این معنا که زن در زندگی زناشویی دارای حقوق مالی از جمله مهریه و نفقه است که مرد موظف بوده برای تأمین این دو حق مالی تلاش کند.
از نگاه توحید، همهچیز به دست خداست؛ اما در زندگی روزمره، انگار این انسانها هستند که روزی یکدیگر را تعیین میکنند: کارگر به کارفرما وابسته است، کارمند به دولت و فرزند به والدین. پس حقیقت ماجرا چیست؟ نگاه درست و عمیق به این موضوع کدام است؟
عنوان «نواندیشی دینی» عنوان زیبایی است ولیکن آبروی آن در معرض خطر است! این روزها گاهی می بینم از کسی که دچار انحرافات عمیق فکری است و اصلاً به مبانی تشیع پشت پا زده است، می گویند نواندیش است! واقعاً اگر نواندیش دینی این است که معتقدات شیعه را، علم و عصمت امام معصوم را و مسلمات تاریخی را منکر شوید، این دیگر نواندیشی نیست، تحجرگرایی و بازگشت به عصر جاهلیت است که هیچ ایمان و عقیده محکمی نداشتند و بر طبق برداشتهای خود عمل میکردند.
یک کارشناس مذهبی معتقد است: بازخوانی و بازتبیین روش گفتوگویی پیامبران و اهلبیت(ع) نه تنها یک ضرورت تاریخی، بلکه یک نیاز راهبردی برای مواجهه سازنده با چالشهای فکری معاصر به شمار میرود.
در میان تعلیمات مرحوم آیت الله العظمی سید علی قاضی به مواردی برمی خوریم که گویای احاطه بسیار ایشان بر آیات و روایات و نیز تعبد آن حکیم فرزانه و تمسک شدید آن عارف یگانه به ریسمان محکم قرآن و عترت می باشد.
گاهی انسان کارهای خیری انجام میدهد و خود را بینیاز از پیامبر و دین میبیند؛ اما پرسش اساسی این است که نیکیِ بدون تکیه بر وحی و هدایت، تا چه اندازه میتواند مسیر حقیقت را برای او روشن کند؟
همسالان و گروههای اجتماعی نقش بسیار مهمی در شکلدهی رفتار و باورهای دینی جوانان دارند. این مقاله با تحلیل جامعهشناختی و روانشناختی، اثر فشار همسالان، گروههای دوستانه و اجتماعی و رفتار جمعی را بر دینگریزی جوانان بررسی کرده و راهکارهای عملی برای تقویت هویت دینی ارائه میدهد.
استغفار در آموزههای اسلامی تنها یک واژه یا ذکر ساده نیست؛ بلکه یکی از بنیادیترین مفاهیم تربیتی، اخلاقی و معرفتی است که نقش تعیینکنندهای در سلامت روح، آرامش روان، پاکی رفتار و حتی سامان یافتن امور مادی زندگی انسان دارد. قرآن کریم، پیامبر اکرم(ص) و اهلبیت(ع)، استغفار را راهی برای بازگشت به فطرت الهی، زدودن آثار گناه و گشایش در امور دنیا معرفی کردهاند.
انسان در مسیر رشد و تجربه زندگی، همیشه با دشمنانی بیرونی روبهرو نیست؛ گاهی خطرهای اصلی درست در درون خودش پنهاناند. این خطرات سروصدا نمیکنند، اما آهسته و بیآنکه بفهمیم، عزت، اعتمادبهنفس و آرامشمان را میبلعند.
پذیرش اعمال منوط به تقواست؛ ثوابهای بزرگ میتوانند به دلیل نیت، زمان خاص یا جایگاه سورهای مانند قدر باشند.
اخلاق اسلامی نه تنها در زندگی فردی بلکه در عرصه کسب و کار نیز جایگاه ویژهای دارد. آموزههای اهلبیت(ع) نشان میدهند که چگونه میتوان با رعایت اصول اخلاقی، تجارتی موفق و پایدار داشت.
دینگریزی جوانان، پدیدهای با ریشههای متعدد و پیامدهای اجتماعی گسترده است. عوامل متعددی در خارج از قلمرو دین و آموزههای دینی، به این امر دامن میزنند، اما دینگریزی به معنای قطع کامل رابطه با دین نیست.
در دنیای پرزرقوبرق اینستاگرام، جایی که زندگیها همچون ویترینی از موفقیتها به نمایش درمیآید، بسیاری از ما گرفتار احساس ناکافی بودن میشویم. اما قرآن کریم، با نگاهی عمیق به مقایسه و خودکمبینی، راهی برای رهایی از این دام مدرن پیشنهاد میکند.
تکریم والدین تنها شعاری اخلاقی نیست، بلکه شامل مراقبت، حمایت و حضور فعال در زندگی آنهاست که این خدمت عملی، هم به نیازهای جسمی و هم به نیازهای عاطفی والدین پاسخ میدهد و فضای اعتماد و امنیت خانوادگی ایجاد میکند.