کسانی که در طول تاریخ به دلایل مختلف از دعوت پیامبران و شناخت دین محروم ماندهاند، در قیامت چگونه محاسبه میشوند و آیا به دلیل ناآگاهی از احکام شرعی مجازات خواهند شد؟ بر اساس یک تبیین کلامی، مستضعفان فکری ابتدا با فرصتی برای شناخت حقیقت و اتمام حجت روبهرو میشوند و در محاسبه اعمال آنان نیز باید میان گناهان ناسازگار با عقل و فطرت و تخلف از احکامی که شناخت آنها به آگاهی دینی وابسته است، تفاوت قائل شد.
وقتی از «شفاعت» سخن گفته میشود، معمولاً ذهنها به روز قیامت و نجات از عذاب دوزخ میرود؛ اما آیا شفاعت فقط در آن روز معنا دارد؟ آیات قرآن و روایات، تصویری گستردهتر از شفاعت ارائه میکنند؛ تصویری که دنیا، عالم برزخ و قیامت را دربرمیگیرد. از استغفار پیامبر(ص) برای گناهکاران در دنیا تا تأثیر اعمال نیک و حضور اولیای الهی در عالم برزخ؛ شفاعت میتواند فراتر از آن چیزی باشد که تاکنون تصور کردهایم.
آیات پایانی سوره مرسلات، از آفرینش انسان از «ماءٍ مَهین» آغاز میشود و با یادآوری قدرت خداوند در آفرینش، نظام زمین و برپایی «یومالفصل» به سرنوشت تکذیبکنندگان میرسد؛ آیاتی که با تکرار هشدار «وَیلٌ یَومَئِذٍ لِلمُکَذِّبین» تصویری هولناک از روزی ارائه میدهد که دیگر نه فرصتی برای سخن گفتن و عذر آوردن باقی است و نه راهی برای گریز از نتیجه اعمال.
سورههای «انسان» و «مرسلات» با ترسیم دو مسیر متفاوت برای انسان، از یکسو راه بندگی، انتخاب و بازگشت به سوی خدا را نشان میدهند و از سوی دیگر سرنوشت کسانی را یادآور میشوند که زندگی دنیا را مقصد نهایی قرار داده و وعده قیامت را انکار میکنند؛ در سوره مرسلات نیز پنج سوگند پیاپی مقدمهای برای تأکید بر قطعی بودن وعده الهی و فرارسیدن «یوم الفصل» یا همان روز جدایی حق از باطل است.
روزی فرا میرسد که انسانها با شتاب از قبرها بیرون میآیند و دیگر راهی برای فرار از حقیقت و نتیجه اعمال باقی نمانده است؛ اما قرآن پیش از رسیدن آن روز، یک فرصت مهم برای بازگشت و استغفار پیش روی انسان میگذارد.
مقام و جاه شاید یکی از شیرینترین لذتهای دنیوی باشد، اما آیتالله مجتبی تهرانی هشدار میدهد همین لذتِ فریبنده میتواند انسان را به خسران دنیا و آخرت برساند.
دیدار پیامبر اعظم(ص) در قیامت آرزوی مؤمنان است؛ اما بر اساس روایتی که حجتالاسلام فرحزاد نقل کرده، سه گروه به دلیل برخی رفتارها از این دیدار محروم میشوند؛ از دائمالخمرها و عاق والدین تا کسانی که با شنیدن نام پیامبر(ص) صلوات نمیفرستند.
امام سجاد(ع) در دعای ۳۲ صحیفه سجادیه، از خداوند میخواهد همانگونه که در دنیا با عفو و فضل خود پرده بر گناهان و خطاهای انسان کشیده است، در قیامت نیز او را از رسوایی در برابر فرشتگان، پیامبران، شهدا، صالحان و نزدیکانش حفظ کند؛ دعایی عمیق که انسان را به یاد «پردهپوشی خداوند» و ارزش حفظ آبروی دیگران میاندازد.
علامه حسنزاده آملی با تکیه بر آموزههای فلسفه اسلامی، از حقیقتی تأملبرانگیز درباره انسان در برزخ و قیامت سخن گفتهاند؛ اینکه ملکات و صفات درونی انسان میتوانند صورت واقعی او را در جهان آخرت آشکار کنند.
قیامت روزی است که انسان بیش از هر زمان دیگری به پناه و رحمت الهی نیاز دارد؛ اما امام سجاد(ع) از سه خصلت مهم پرده برداشتهاند که اگر در وجود مؤمن باشد، او را در پناه خدا قرار میدهد و از فزع و سختیهای بزرگترین روز در امان نگه میدارد؛ از رفتار با مردم گرفته تا مراقبت از قدمهایی که در مسیر زندگی برمیداریم و پرهیز از عیبجویی دیگران.
سقوط انسان ناگهانی نیست؛ از تردید آغاز میشود، با فرصتسوزی ادامه پیدا میکند و سرانجام به جایی میرسد که دیگر راه بازگشتی باقی نمیماند. آیات ۱۲ تا ۱۸ سوره حدید، روایت همین سقوط تدریجی و حسرتی است که پایان آن رقم میخورد.
سرنوشت انسانها در قیامت یکسان نیست، عدهای در نعمتی جاودانه و آرامشی بیپایان جای میگیرند و عدهای دیگر با حسرت و عذاب روبهرو میشوند. سوره واقعه با ترسیم این دو سرنوشت، نشان میدهد که فاصله میان بهشت و حسرت ابدی، نتیجه انتخابها و باورهای انسان در دنیاست.
امام حسن مجتبی(ع) در روایتی، از منزلت والای علمای شیعه در روز قیامت سخن میگویند؛ عالمانی که با هدایت و حمایت از دوستداران اهلبیت(ع)، در قیامت با تاجهایی نورانی شناخته میشوند.
قرآن کریم در آیه ۶۵ سوره یس، صحنهای تکاندهنده از دادگاه الهی را به تصویر میکشد؛ روزی که زبان انسان از سخن بازمیماند و دستها، پاها و دیگر اعضای بدن، هر یک از اعمال انجامشده با خود پرده برمیدارند. به تصریح تفسیر المیزان، این شهادت نشان میدهد که هیچ عملی از محضر خداوند پنهان نمیماند و اعضای بدن به گواهانی صادق در روز قیامت تبدیل خواهند شد.
نقش باور به معاد در اصلاح رفتار انسان، از جمله موضوعاتی است که همواره با پرسشها و شبهاتی همراه بوده است؛ شبهاتی که پاسخ به آنها، درک دقیقتری از آثار تربیتی ایمان به قیامت را میطلبد.
در قیامت خداوند انسانها را مجدداً زنده میکند این هم رحمت است اما این رحمت رحمانی رحمت همگانی و عمومی گرچه گسترده و همگانی است اما محدود و موقت است مخصوص این دنیا است ولی رحمتی که از کلمه رحیم فهمیده میشود نوعش نوع دیگری است رحمت خاص است...
هر لحظه ای که بی یاد خدا بگذرد، حسرتی طولانی در پی خواهد داشت؛ این یاد، نه تنها در زبان، بلکه در عمل نیز باید ظهور و بروز داشته باشد.
نماز دعوت خداست و عدم اجابت آن، بیاعتنایی به دعوت پروردگار محسوب میشود. وقتی خداوند انسان را دعوت میکند، برای او سفره پذیرایی میگستراند و او را تکریم میکند.
شفاعت در قیامت، یکی از موضوعات مهم اعتقادی مسلمانان است. بدون شک مجازاتهای الهی در قیامت، خواه آنهایی که زودگذر است و خواه آنهایی که طولانی و ابدی هستند، همه برای تربیت انسان و ضامن اجرای قوانین الهی میباشند و برای رشد و ترقی انسانها در کمال و سعادت از سوی خداوند متعال تعیین شده است.
در روز قیامت، انسان تنها با خود روبهرو نمیشود؛ بلکه اعمال نیک و بد او نیز بهصورت عینی و حاضر جلو چشمش قرار میگیرند. قرآن کریم و روایات معتبر اسلامی بر این نکته تأکید دارند که هیچ عمل انسان، چه کوچک و چه بزرگ، نابود نمیشود و هر کدام در عالم رستاخیز، به شکل واقعی خود ظاهر میشوند؛ نیکیها به صورت نور و نعمت و بدیها به صورت رنج و عذاب. این دیدگاه، تصویری روشن و تکاندهنده از حقیقت حضور انسان با آثار زندگیاش در قیامت ارائه میکند.
کارشناس شبهات دینی در تبیین جزئیات احکام محرمیت در عوالم پس از مرگ، به تفکیک به وضعیت برزخ، قیامت، بهشت و جهنم پرداخت و توضیح داد که هر یک از این مراحل، قواعد و شرایط ویژهای در خصوص روابط و حریمها دارند.
در روز قیامت، شفاعت حضرت فاطمه(س) چون خورشیدی فروزان است. آن حضرت نه تنها فرزندان و پیروان خود، بلکه دوستداران خود را بسان مرغی که دانههای خوب و مرغوب را بر میچیند، جدا میسازد، تا منزلت و جایگاه آنان آشکار گردد.
آنچه در دنیا ملاک برتری به حساب میآید، در جهان پس از مرگ ممکن است هیچ ارزش واقعی نداشته باشد. به همین دلیل است که مردم گاهی از مقام آخرتی خود غافل میمانند.
مفسر قرآن کریم با بیان اینکه هر کسی در برابر حق بایستد به هلاکت دچار میشود، اظهار کرد: امیرالمؤمنین(ع) در کلامی میفرماید «مَنْ أَبْدَى صَفْحَتَهُ لِلْحَقِّ، هَلَکَ» [هر كه در برابر حق بايستد هلاك شود]؛ زیرا حق، شکستبردار نیست و هر مخالفتی با آن چیزی جز حسرت و سقوط به دنبال ندارد.
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حجت الاسلام والمسلمین محمدی شاهرودی در یک پرسش و پاسخی به موضوع «مسئولیت مادر در سقط جنین» پرداخت که تقدیم شما فرهیختگان می شود. پرسش: من زمانی که باردار بودم ـ یا حتی قبل از بارداری ـ مراقبتهای لازم را انجام ندادم و مشکلی برایم پیش آمد و بچهام […]
همانطور که همه ما شنیده ایم و در کتابها خوانده ایم روزی به نام آخرالزمان در این دنیا وجود دارد که هیچ کس جز پروردگار از آن خبر ندارد که چه رزوی است و چه زمانی اتفاق میافتد، اما برای وقوع چنین روزی نشانههایی در قرآن و کلام ائمه و امامان وجود دارد.
غیبت، گناهی است که به آسانی بر زبان جاری میشود اما آثار سنگینی در دنیا و آخرت دارد. چهار گام اساسی میتواند ما را از حقالناس زبان رها کند.
معاد مبتنی بر روح بوده و بر اساس آن روح پس ازمرگ به بدن انسان دوباره باز میگردد، وقتی میگوئیم انسان در آخرت پاداش داده میشود، چیزی باید وجود داشته باشد تا آن پاداش یا کیفر را درک کند.
در قیامت بسیاری آرزو میکنند کاش برخوردارتر نبودند تا گرفتار حساب و بازخواست نمیشدند.
چرا افراد گناهکار و ظالم با مشکلات کمتری دستوپنجه نرم میکنند و زندگی بهتری دارند؟ این سؤالی است که حجتالاسلام قرائتی استاد و مفسر قرآن با ذکر مثالی ملموس، توضیحات جالبی در پاسخ به آن ارائه میکند.