قرآن راز آدم‌هایی را فاش می‌کند که با بخشیدن، ثروتمندتر می‌شوند!

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، شاید برای بسیاری از ما این پرسش مطرح شده باشد که چگونه بعضی انسان‌ها با وجود بخشندگی و دست‌ودلبازی فراوان، نه‌تنها دچار کمبود نمی‌شوند، بلکه گاهی روزبه‌روز زندگی پربرکت‌تری پیدا می‌کنند و بر نعمت‌هایشان افزوده می‌شود.

زندگی انسان عرصه یک کشمکش پنهان میان دو وعده است؛ وعده‌ای که شیطان از فقر و تنگدستی می‌دهد و در مقابل، وعده‌ای که خداوند از آمرزش و فضل خویش به انسان می‌دهد. آیه ۲۶۸ سوره بقره این تقابل را به روشنی بیان می‌کند: «الشَّیْطَانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَیَأْمُرُکُم بِالْفَحْشَاءِ وَاللَّهُ یَعِدُکُم مَّغْفِرَةً وَفَضْلًا». این آیه در حقیقت می‌تواند چراغ راه کسانی باشد که نمی‌خواهند تحت تأثیر وعده‌های فریبنده قرار بگیرند.

نکته قابل تأمل این است که شیطان مستقیماً نمی‌گوید «قطعاً فقیر خواهی شد»؛ بلکه این تصور را ایجاد می‌کند که «اگر ببخشی، ممکن است فقیر شوی». همین احتمال، اگر بارها در ذهن انسان تکرار شود، کم‌کم به یک باور قطعی تبدیل خواهد شد. بسیاری از افراد تنها به دلیل همین ترس، از کار خیر، انفاق و بخشش در راه خدا فاصله می‌گیرند و در حصار این نگرانی گرفتار می‌شوند که «نکند بعداً پشیمان شوم؟»

در سوی دیگر، خداوند وعده مغفرت و فضل می‌دهد؛ یعنی از یک سو خطاها و لغزش‌های گذشته انسان را می‌بخشد و از سوی دیگر، درهای فضل و نعمت خود را به روی او می‌گشاید؛ حتی از مسیرهایی که انسان تصورش را هم نمی‌کند. بنابراین، دو وعده کاملاً در برابر یکدیگر قرار دارند؛ یکی انسان را از بخشیدن می‌ترساند و می‌گوید با بخشش، داشته‌هایت را از دست می‌دهی و دیگری او را به اعتماد دعوت می‌کند و می‌گوید با بخشیدن، زمینه دریافت فضل الهی را فراهم می‌کنی. در نهایت، این انسان است که انتخاب می‌کند به کدام وعده اعتماد کند و زندگی خود را بر مبنای آن شکل دهد.

نمونه‌ای روشن از این نگاه را می‌توان در زندگی حضرت سلیمان(ع) مشاهده کرد. ایشان با وجود برخورداری از حکومتی عظیم و امکاناتی کم‌نظیر، از بخشش و انفاق رویگردان نبود. منطق شیطانی می‌توانست این نگرانی را ایجاد کند که بخشیدن از دارایی‌ها، موجب کاهش قدرت و شکوه او خواهد شد؛ اما حضرت سلیمان(ع) به وعده الهی اعتماد داشت و این اعتماد، مانعی در مسیر عزت و نعمت او ایجاد نکرد. این سنت الهی محدود به یک دوره تاریخی نیست و می‌تواند در زندگی انسان‌ها در هر زمان جاری باشد.

جامعه امروز بیش از گذشته به فهم درست این آیه نیاز دارد. تبلیغات گسترده مصرف‌گرایی، وسوسه وام‌های مختلف و نگرانی دائمی نسبت به آینده اقتصادی، گاهی همان ترس‌هایی را تقویت می‌کنند که انسان را از انفاق و احسان بازمی‌دارند. در چنین شرایطی، کسی که به فضل خداوند اطمینان دارد، اسیر ترس از فقر نمی‌شود؛ زیرا می‌داند خزانه الهی محدود و پایان‌پذیر نیست.

«مغفرت» به معنای رهایی از گناهان و لغزش‌های گذشته است و «فضل» به نعمت و بخشش گسترده الهی اشاره دارد. کنار هم قرار گرفتن این دو وعده، تصویری زیبا از یک معامله معنوی را پیش روی انسان قرار می‌دهد؛ انسان برای رضای خداوند قدمی برمی‌دارد و خداوند درهای فضل خود را به روی او می‌گشاید. تجربه بسیاری از مؤمنان نیز نشان داده است که بخشیدن در راه خدا الزاماً به معنای کم‌شدن واقعی برکت زندگی نیست و گاهی آثار و برکاتی در زندگی انسان پدید می‌آورد که در محاسبات مادی قابل مشاهده نیست.

یکی از آسیب‌های مهم امروز این است که برخی جوانان، وعده‌های مادی و محاسبات اقتصادی را واقعی‌تر و قابل اعتمادتر از وعده‌های الهی می‌دانند. آنها آمارها و ارقام اقتصادی را می‌بینند، اما نمی‌توانند همه ابعاد جریان رزق و برکت را مشاهده کنند. آیه ۲۶۸ سوره بقره یادآوری می‌کند که نگاه صرفاً مادی به اقتصاد و زندگی، اگر از اعتماد به فضل الهی جدا شود، ممکن است انسان را به نوعی فقر درونی و اضطراب دائمی گرفتار کند؛ فقری که گاهی تحمل آن از فقر مالی نیز دشوارتر است.

بنابراین، خوب است از این پس در برابر هر تصمیم مالی و اخلاقی، لحظه‌ای از خود بپرسیم: من در این انتخاب به کدام وعده اعتماد کرده‌ام؟ اگر تصمیمی ما را به سوی بخل، خساست و نگرانی دائمی از فقر سوق می‌دهد، باید مراقب باشیم که تحت تأثیر همان وعده‌ای قرار نگرفته باشیم که شیطان در ذهن انسان ایجاد می‌کند. اما اگر انتخابمان، هرچند دشوار، بر پایه بخشش، امید و اعتماد به مغفرت و فضل خداوند باشد، می‌توان امیدوار بود که درهای برکت الهی به روی زندگی‌مان گشوده شود.

منبع:فارس