شيعه واقعی از منظر امام باقر(ع) چه نشانه‌هايی دارد؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، امام باقر(ع) برای شيعیان واقعی صفات و نشانه‌هايی را ذكر فرمودند:

امام باقر(عليه السلام) درباره معرفی شيعه واقعی می‌فرمايد: «يَا مُيَسِّرُ أَلاَ اُخْبِرُكَ بِشِيعَتِنَا؟ قُلْتُ: بَلى جُعِلْتُ فِداكَ قَالَ: إِنَّهُمْ حُصُونٌ حَصِينَةٌ و صُدُورٌ أمِيْنَةٌ وَ أَحْلاَمٌ وَ زِيْنَةٌ لَيْسُوا بالمَذِيعِ البَذِرِ وَ لاَ بِالجُفَاتِ المُرَاعِيْنَ رُهْبَانٌ بِالْلَيلِ اُسُدٌ بِالْنَهارِ»(۱)؛ (حضرت امام محمّد باقر(عليه السلام) فرمود: اى ميسّر(۲)، آيا شيعيانمان را به تو معرّفى كنم؟ ميسّر گفت: فدايت شوم بفرماييد. حضرت فرمود: آنها دژهاى محكم و سينه‌هاى امانتدار و صاحبان عقل‌هاى وزين و متين هستند، شايعه‌پراكنى نمى‌كنند و اَسرار را فاش نمى‌كنند و آدم‌هاى خشك و خشن و رياكار هم نيستند، راهبان شب و شب زنده‌داران و شيران روزند).

شرح حديث: شيعه اقسامى دارد:

۱. شيعيان جغرافيايى
افرادى كه در كشور شيعه‌نشين متولّد شده و از لحاظ آمارى جزءِ افراد آن كشور محسوب مى‌شوند.

۲. شيعيان ارثى
افرادى كه پدر و مادرشان شيعه بوده و در دامان آنان متولّد و پرورش يافته‌اند.

۳. شيعيان لفظى
افرادى كه به زبان مى‌گويند كه ما شيعه على بن ابى طالب(عليه السلام) هستيم، امّا در عمل خلاف سيره حضرت زندگى مى‌كنند.

۴. شيعيان سطحى
شيعيانى كه عملشان سطحى است و به عمق معناى تشيّع نرسيده‌اند، از تشيّع فقط عزادارى و توسّلات و امثال اينها را بلد هستند، امّا از صفات واقعى شيعه مانند تقوا، رازدارى، امانت‌دارى، شجاعت و… در آنها خبرى نيست. از كجا معلوم كه شيعه هستند؟ آيا به خاطر آنكه در ايّام عاشورا در دستجات سينه‌زنى و مجالس عزادارى شركت مى‌كنند و به مسجد مى‌روند؟! اين امور مهم است؛ ولى شيعه واقعى بودن تنها به انجام دادن چنين امورى نيست، البتّه قصد ما كم اهميّت جلوه دادن اين قبيل اعمال نيست.

۵. شيعيان واقعى
كسانى كه با معارف الهيّه و مكتب اهل بيت(عليهم السلام) آشنا هستند و برنامه‌هاى آنها صفاتى است كه هفت مورد آن در اين حديث كوتاه آمده است:

۱. دژهاى محكم
شيعيان بايد در مقابل تبليغات دشمن نفوذناپذير باشند؛ اكنون كه وضع فرهنگى دنيا به شكل خطرناكى نسل جوان ما را تهديد مى‌كند، آيا راهى براى اينكه جوانان‌مان را تقويت كنيم پيدا كرده‌ايم؟ اگر نمى‌توانيم ميكروب‌ها را نابود كنيم بايد خود را تقويت كنيم.

۲ و ۳ و ۴. امانتدار، عاقل و رازدار
يكى از گِله‌هاى ائمّه(عليهم السلام) اين بود كه بعضى از مردم اسرار را فاش مى‌كنند. مراد از اسرار اين بود كه مقاماتى كه ائمّه(عليهم السلام) داشته‌اند مانند علم غيب، شفاعت در روز قيامت، امانت‌دارى علوم رسول الله(صلى الله عليه و آله و سلم)، شاهد و ناظر اعمال شيعيان، معجزات و… از مسائلى بود كه مردم عادّى و مخالفان قادر به درك آن نبودند؛ ولى بعضى از مردم ساده‌لوح و خام، هر جا كه مى‌نشستند همه چيز را بيان مى‌كردند و اين كار ايجاد اختلاف، عداوت و دشمنى مى‌كرد. به همين جهت امام(عليه السلام) در حديث مى‌فرمايند: شيعيان ما، سينه‌هاى امانتدارند، افشاكننده بى‌جهت نيستند، ايجاد اختلاف در ميان اين و آن نمى‌كنند.

در زمان ما افرادى پيدا شده‌اند كه به بهانه ولايت، كفريّات و تعبيرات زشتى به ائمّه(عليهم السلام) نسبت مى‌دهند كه هرگز ائمّه(عليهم السلام) به آن راضى نيستند و كار آنها به مراتب بدتر از آن افراد ساده‌لوح است؛ زيرا بايد مراقب اين غلات جديد باشيم. اين گروه دو عيب دارند: عيب اوّل اين است كه آبروى خودشان را از بين مى‌برند؛ خيال مى‌كنند اگر صفات خدا را براى ائمّه(عليهم السلام) يا حضرت زينب(عليها السلام) يا شهداى كربلا بگويند، عين ولايت است و عيب بزرگ‌تر اين است كه با حرف‌هايشان منشأ كشتار يك عدّه از شيعيان در جاى ديگرى از دنيا مى‌شوند. زمان ما زمان رسانه‌هاى جمعى است؛ اگر خبرى امروز صبح صادر شود، يك ساعت بعد به گوشه و كنار دنيا مى‌رسد. اين كلمات غلوّ آميز و سخنان نادرست از اينجا به جاهاى ديگر پخش مى‌شود و شيعه را كافر معرّفى كرده و بعد هم كشتن شيعيان شروع مى‌شود. واى از اين دوستان نادان و انسان‌هاى جاهل، واى از آن زمانى كه نبض مجالس به دست افراد بى‌سواد، بى اطّلاع، ناآگاه و نادان بيفتد.

۵. با محبّت
شيعيان خشن نيستند؛ بلكه با محبّت و برخوردار از لطافت روحى نسبت به هم‌نوع هستند. شيعه روح على بن ابى طالب(عليه السلام) و ساير ائمّه هدى(عليهم السلام) را دارد، آنانى كه حتّى به دشمنانشان هم محبّت مى‌كردند.

۶ و ۷. شب زنده‌دار و شجاع
شيعيان رياكار نيستند و كار دين و دنيا را خوب با هم جمع كرده‌اند، اگر كسى عبادت‌هاى شبانه آنها را ببيند مى‌گويد اينان زاهدان روزگارند و در امور زندگى ضعيفند، امّا روز هنگام مشاهده مى‌كند كه مثل شير در صحنه اجتماع حاضر مى‌شوند.

آرى چنين كسانى شيعيان واقعى مكتب اهل بيت(عليهم السلام) مى‌باشند.(۳)

پی نوشت:

(۱). مشكاة الأنوار في غرر الأخبار، طبرسى، على بن حسن‏، المكتبة الحيدرية، نجف، ‏۱۳۸۵ قمری / ۱۹۶۵ میلادی / ۱۳۴۴ شمسی‏، چاپ دوم، ص ۶۲، الفصل الثاني (في ذكر علامات الشيعة).

(۲). «ميسّر بن عبدالعزيز» از معاريف اصحاب امام باقر(عليه السلام) بوده كه در كتب رجال هم توصيف شده است. امام باقر(عليه السلام) جمله‌اى درباره او دارد كه در حالات ميسّر آمده است. حضرت مى‌فرمايد: اى ميسّر چند بار مرگ تو فرا رسيده و خداوند اجل تو را به تأخير انداخت، براى اينكه صله رحم به جا آوردى و مشكلات آنان را حل كردى.( إختيار معرفة الرجال‏، كشى، محمد بن عمر، محقق / مصحح: طوسى، محمد بن حسن / مصطفوى، حسن‏، مؤسسة نشر دانشگاه مشهد، مشهد، ۱۴۰۹ قمری، چاپ اول‏، ص ۲۴۴).
(۳). گردآوری از کتاب: مشكات هدايت‏، مكارم شيرازى، ناصر، تهيه و تنظيم: مكارم، مسعود، حامدى، محمد رضا، مدرسه امام على بن ابى طالب(علیه السلام)، قم‏، ۱۳۸۵ شمسی، چاپ اول‏، ‏ص ۱۵.

منبع: شفقنا از دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی