چگونه با بازی‌هایِ حسی و حرکتی، رشدِ خردسالان را تقویت کنیم؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، آیا می‌دانید چگونه با کودکان زیر سه سال بازی کنید تا علاوه بر سرگرمی، مهارت‌هایِ شناختی و حسی آن‌ها نیز رشد کند؟

بنابر روایت حوزه، حجت‌الاسلام همتی در این متن به بررسیِ دقیقِ این راهکارها می‌پردازد.

سوال:

تا حالا به این نکته توجه کردید که با کودک‌های زیر سه سال که نسبت به بچه‌های بزرگ‌تر کمتر می‌تونن نیازهاشون، مخصوصا نیاز به بازی‌شون رو بیان کنن، چه بازی‌هایی مناسب‌تره؟

پاسخ حجت الاسلام والمسلمین مجید همتی:

در مباحث روانشناسی، برای کودکان زیر سه سال دو دسته بازی توصیه می‌شود. از یک‌سالگی، بازی‌های تمرینی را با کودکان آغاز می‌کنیم. بازی‌های تمرینی عمدتاً بر حس و حرکت متمرکز هستند و ممکن است هدف خاصی دنبال نکنند و چارچوب مشخصی نیز نداشته باشند. اما در ادامه، به سراغ بازی‌های نمایشی، فرضی یا رمزی می‌رویم. به‌بیان دیگر، از یک‌سالگی بازی‌های تمرینی را شروع می‌کنیم تا در سه‌سالگی به بازی نمایشی و رمزی برسیم.

بازی‌های تمرینی به چه صورت است؟

برای نمونه، نوزاد پنج یا شش‌ماهه با گوی آویخته شده در بالای تخت خود بازی می‌کند. کودک هشت‌ یا نُه‌ماهه که به مرحله چهار دست و پا رفتن رسیده است، توپی را در مقابل او قرار می‌دهیم تا با آن بازی کرده و حرکت ایجاد کند. همچنین ممکن است مکعب‌های رنگی در اختیار فرزندمان قرار دهیم تا با آنها دست‌ورزی داشته باشد و حتی به سمت دهان خود ببرد؛ زیرا کودکان در این مرحله تمایل دارند همه چیز را با دهان خود تجربه کنند.

والدین باید دقت داشته باشند که وسایل ریز در دسترس کودک قرار ندهند تا کودک آنها را در دهان نگذارد و آسیب نبیند. بدین‌ترتیب، بازی‌های تمرینی آغاز می‌شود و پدر و مادر هر دو می‌توانند این بازی‌ها را با کودک انجام دهند.

تماس لمسی و بازی‌های حسی

از آنجا که بر حس و حرکت تأکید داریم، تماس لمسی اهمیت ویژه‌ای دارد. ماساژ دادن کودکان و قلقلک دادن آنان، نوعی بازی محسوب می‌شود. نوازشگری که در روایات ما به آن اشاره شده است، بسیار به ماساژی نزدیک است که در مباحث روانشناختی بدان اشاره می‌شود.

بازی قایم‌موشک و ثبات شیء

توصیه می‌شود بازی قایم‌موشک را در هشت یا نُه‌ماهگی با کودکان انجام دهیم تا آنان سریع‌تر به مفهوم «ثبات شیء» دست یابند. کودکان در این مرحله هنوز به ثبات شیء نرسیده‌اند؛ بدین معنا که اگر شیئی را از برابرشان برداریم، دیگر آن را جستجو نمی‌کنند، زیرا گمان می‌کنند آن شیء نابود شده و از بین رفته است. هنگامی که با کودکان قایم‌موشک بازی می‌کنیم، آنان سریع‌تر این مرحله را پشت سر گذاشته و به ثبات شیء می‌رسند. زمانی که کودک به ثبات شیء رسید، اگر توپی را از برابر او بردارید و پشت خود پنهان کنید، کودک دور می‌زند و برای به دست آوردن آن اقدام می‌کند.

بازی‌های نمایشی

در زمینه بازی‌های نمایشی نیز، استفاده از عروسک‌های نمایشی برای کودکان توصیه می‌شود که به رشد خلاقیت و تخیل آنان کمک شایانی می‌کند.

برای دانلود فایل صوتی اینجا را کلیک کنید.