نظر اسلام درباره زیبایی و آراستگی ظاهری چیست؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پاسخ به سؤالِ یک پرسشگر از مرکز پاسخگوئی به سوالات دینی ارائه شده است:

پرسش:

نظر اسلام درباره حفظ ظاهر بدن چيست؟

پاسخ:
اسلام از پيروان خود می خواهد در بين مردم با عزت زندگی كنند و ظاهر خود را بيارايند و بدی های خود را آشكار نسازند، از اين رو پوشيدن لباس زيبا، مسواك كردن، به مو شانه و روغن زدن، معطر بودن و خلاصه خود را آراستن در حال عبادت و معاشرت نيكو با مردم داشتن، از مستحبات مؤكد و جزء برنامه روزانه مسلمانان است.

قرآن مجيد از فقيرانی كه با حفظ ظاهر آبرومندانه زندگی می كنند، ستايش می كند(1)  و مي فرمايد: ” لِلْفُقَرَاءِ الَّذِينَ أُحْصِرُواْ فىِ سَبِيلِ اللَّهِ لَا يَسْتَطِيعُونَ ضَرْبًا فىِ الْأَرْضِ يحَْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ أَغْنِيَاءَ مِنَ التَّعَفُّفِ تَعْرِفُهُم بِسِيمَاهُمْ لَا يَسَْلُونَ النَّاسَ إِلْحَافًا  وَ مَا تُنفِقُواْ مِنْ خَيرٍْ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيم، (انفاقِ شما، مخصوصاً بايد) براى نيازمندانى باشد كه در راه خدا، در تنگنا قرار گرفته‏اند (و توجّه به آيين خدا، آنها را از وطنهاى خويش آواره ساخته و شركت در ميدانِ جهاد، به آنها اجازه نمى دهد تا براى تأمين هزينه زندگى، دست به كسب و تجارتى بزنند) نمى‏توانند مسافرتى كنند (و سرمايه‏اى به دست آورند) و از شدّت خويشتن‏دارى، افراد ناآگاه آنها را بى‏نياز مى‏ پندارند امّا آنها را از چهره ‏هايشان مى‏ شناسى و هرگز با اصرار چيزى از مردم نمى ‏خواهند. (اين است مشخّصات آنها!) و هر چيز خوبى در راه خدا انفاق كنيد، خداوند از آن آگاه است.” آنان به قدري عفيف اند كه اگر كسي از وضع واقعي آنان آگاه نباشد، فكر می كنند ثروتمند هستند. اينان با عزت نفس هرگز از مردم چيزی نمی خواهند. تظاهر به داشتن و بی نيازی، نشانگر مناعت طبع و روحيه عزت طلبی است و غير از رياكاری و فريب دادن است. اگر حفظ ظاهر براي خودنمايی و فخر فروشی باشد، رياكاری است و از نظر اسلام گناه حساب مي شود. بنابراين حفظ ظاهر به معنای تجويز نفاق و دورويی نيست كه اين حالت، خطرناك ترين و بدترين حالت است. انسانی كه سعی كند خود را در ظاهر انسان خوب و موجه جلوه دهد، اما در باطن برخلاف آن باشد، بسيار ناپسند است.
حفظ ظاهر و به ظاهر خوب نشان دادن تا زمانی پسنديده است كه موجب اشاعه بدی و از بين رفتن قبح زشتی و اخلاق ناپسند نشود.
نيز حفظ ظاهر باعث شود انسان با خود بينديشد كه اگر ظاهر خوب دارم، سعی نمايم كه باطنم نيز مطابق با ظاهر باشد. اگر غير از اين باشد، نفاق و دورويی است.
رسول اكرم (ص) به “معاذ بن جبل” فرمود: “برحذر باش از اين كه در ظاهر ، نشانه های نيكوكاران در تو باشد و در باطن ، فاقد آن ها باشی و در قيامت با رياكاران محشور گردی”(2).
در جای ديگر می فرمايد: “از خشوع تصنعي و نفاق آلود بپرهيزيد و آن اين است كه بدن آدمي حالت تواضع به خود بگيرد، ولی قلب خاضع نباشد”.(3)
آن چه مهم است، انگيزه حفظ ظاهر است. اگر خودنمايي باشد، نوعی رياكاری و ناپسند است اما اگر براي حفظ عزت نفس دوری از ذلت باشد، پسنديده است.

پی نوشت:
1  . بقره (2) آيه 273.
2 .  فلسفي، محمد تقي، گفتار فلسفي ” جوان از نظر افکار و تمايلات”، تهران: هيئت نشر معارف اسلامي، ‎۱۳۵۳ش. ج2، ص 146.
3  . حراني، ابومحمد الحسن بن علي بن الحسين بن شعبه، ترجمه و متن کتاب تحف العقول عن آل‌الرسول عليهم‌السلام، ترجمه: بهرداد جعفري، تهران: نشر صدوق، ‎۱۳۷۷ش. ص 100.