تاریخ اسلام و تمدن
استهزای پیامبران به حسرتی بزرگ ختم میشود
یک پژوهشگر قرآن با اشاره به آیه ۳٠ سوره یاسین گفت: این آیه نشان میدهد که استهزای پیامبران، سنتی دائمی در تاریخ بشر بوده و هشدار میدهد که عبرتگیری از سرنوشت گذشتگان و پایبندی به آموزههای الهی، یگانه راه پیشگیری از حسرت و هلاکت ابدی است.
بانویی فراتر از دارایی و مقام؛ راز کمال حضرت خدیجه(س)
گفتاری از سلسله مباحث نبوی را در حالی پیش رو داریم که یاد و نام یکی از درخشانترین چهرههای صدر اسلام، یعنی حضرت خدیجه کبری(س)، بیش از همیشه جان و دل را متوجه خود میسازد. بانویی که نهتنها همسر وفادار حضرت محمد(صلیاللهعلیهوآله)، بلکه پشتوانهای استوار برای رسالت الهی در دشوارترین سالهای آغازین بعثت بود و نامش با صبر، ایمان، ایثار و بصیرت در تاریخ اسلام ماندگار شده است. در آستانه سالروز رحلت این بانوی بزرگ، شایسته است بار دیگر به زندگی، منش و مجاهدتهای خاموش اما اثرگذار او بنگریم؛ مجاهدتهایی که در کنار پیامبر خدا، بهویژه در سالهای سخت محاصره در شعب ابیطالب، نقشی تعیینکننده در تثبیت پایههای دعوت اسلامی ایفا کرد.
نگاهی به زندگی حضرت خدیجه (س)؛ همسر وفادار پیامبر و پایهگذار اسلام
حضرت خدیجه (سلاماللهعلیها)، نخستین همسر پیامبر اسلام، با ایمان، فداکاری و حمایتهای بیدریغ خود در سختترین روزهای آغازین اسلام، نقش حیاتی در گسترش دین مبین اسلام ایفا کرد. از حمایت مالی و روحی تا فداکاریهای بینظیر در دوران محاصره اقتصادی، حضرت خدیجه نماد وفاداری و ایثار در تاریخ اسلام هستند.
خدیجه (س)؛ فراتر از یک همسر، شریک یک رسالت
حضرت خدیجه کبری (س) نه تنها همسر پیامبر، بلکه یک نهاد اقتصادی-اجتماعی مستقل و شریک استراتژیک نهضت نبوی بود. با برندسازی شخصی، اعتبار اجتماعی، مدیریت روایت بعثت، سپر اعتبار در برابر تبلیغات دشمن، جهاد اقتصادی و سرمایهگذاری بر رسانههای انسانی، بنیان قدرت نرم اسلام در قلب جاهلیت را بنیان نهاد.
راز وفاداری حضرت ابوطالب؛ ایمان در سایه تقیه
روزهای نورانی ماه مبارک رمضان، هر روز فرصتی است برای بازخوانی بخشی از تاریخ صدر اسلام و تأملی دوباره در چهرههایی که در شکلگیری و تثبیت دعوت نبوی نقشی سرنوشتساز داشتهاند. هفتمین روز این ماه، بهانهای است برای یادکرد از شخصیتی بزرگ و تأثیرگذار که نام او با حمایت بیدریغ از پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله گره خورده است؛ شخصیتی که تاریخ اسلام بدون شناخت جایگاه و مجاهدتهای او، تصویری کامل نخواهد داشت. در میان فراز و نشیبهای آغاز بعثت، آنگاه که فشارها، تهدیدها و توطئههای مشرکان هر روز شدت میگرفت، وجود تکیهگاهی استوار برای رسول خدا نعمتی بزرگ بود. بررسی زندگی و مواضع این بزرگمرد، ما را با واقعیتهای اجتماعی آن روزگار، ظرافتهای تدبیر در دفاع از حق و نقش بیبدیل حمایت قبیلهای در پیشبرد دعوت الهی آشنا میسازد.
نخستین زن مسلمان و ستون استوار اسلام در روزهای سخت
حضرت خدیجه سلاماللهعلیها، نخستین زن مسلمان و همسر پیامبر اسلام (ص)، با فداکاریهای مالی، عاطفی و معنوی خود در تاریخ اسلام نقش بیبدیلی ایفا کرد. حمایتهای بیدریغ ایشان از پیامبر در آغاز دعوت اسلامی، تا آخرین روزهای زندگیاش، همواره در تاریخ به عنوان الگویی از ایمان، صبر و فداکاری شناخته میشود.
روایت خیام از امام علی (ع) که در هیچ کتابی نیست!/
انتشار و بررسی دقیق آثار کهن که کمتر مورد توجه بوده یا تازه کشف شده است سرآغاز دریافت نکات جدید علمی یا معنوی برای بشر عصر حاضر است.
ببینید| «ثقلین»؛ وصیت جاودانه محمد(ص) برای نجات امت
زندگی پیامبر اکرم(ص) پر از لحظات پربرکت و آموزنده است، اما برخی از سخنان ایشان، همچون چراغی جاودانه، مسیر هدایت انسانها را روشن میکند. یکی از این فرازهای ماندگار، توصیهای است که پیامبر(ص) بهعنوان یادگاری ارزشمند برای امت خویش به جای گذاشت: «إني تارك فيكم الثقلين: كتاب الله و عترتي». این وصیت، نه تنها تأکیدی بر اهمیت قرآن و عترت است، بلکه نشان میدهد که سعادت و نجات انسانها در تمسک همزمان به این دو سرمایه الهی نهفته است. درک عمیق این حقیقت، ما را قادر میسازد تا مسیر هدایت را بدون انحراف طی کنیم و از برکات همراهی قرآن و عترت بهرهمند گردیم.
بازگشت گفتمان نیل تا فرات به صحنه دیپلماسی؛ اظهارات سفیر آمریکا و احیای مناقشه دیرینه ادعاهای کتاب مقدسی
اظهارات اخیر مایک هاکبی سفیر ایالات متحده آمریکا در اسرائیل درباره حق کتاب مقدسی اسرائیل بر سرزمینی از نیل تا فرات، موجی از واکنشهای رسمی و مردمی در جهان اسلام برانگیخته است.
ماشین خودکار امامزادۀ یزدی
دانش هایی در قدیم بوده است و دانشمندانی در گذشته های دور در ایران می زیسته اند که واقعیت آنان به فراموشی سپرده شده است.
حدیبیه؛ پیمانی که سایه جنگ را دور کرد و زمینهساز فتح مکه شد
به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، این روزها که صحبت از مذاکره با آمریکا در میان است، بهتر است که به تاریخ رجوع کنیم و با نگاهی به نحوه مواجهه پیامبر(ص) با دشمنان و شیوه پیمان بستن ایشان برای حفظ منافع مسلمین درس بگیریم و با تاسی به آقا رسول الله در جهت منافع ملت […]
چالش تفسیر تاریخی سوره «مسد»؛ نقدی بر خوانش اری روبین
کرسی علمی «تحلیل انتقادی نظریه اری روبین درباره آیه نخست سوره مسد» شامگاه ۲۶ بهمنماه برگزار شد؛ در این جلسه دیدگاه جنجالی مستشرق اسرائیلی که محوریت سوره را درباره اهانت ابولهب به پیامبر نمیداند، با نقدهای دقیق پژوهشگران ایرانی بررسی شد و از تفسیر تاریخی «تبت یدا» تا ماجرای زمزم و بتدزدی ابولهب مورد واکاوی قرار گرفت.
اجرای قاعدهی نفی سبیل پس از پیروزی انقلاب اسلامی
با تشکیل جمهوری اسلامی، بعد حکومتی فقه توسعه یافت. تجربه عملی مواجهه با جنگ نرم پس از انقلاب اسلامی و ظهور مفاهیمی مانند «تهاجم فرهنگی»، «ناتوی فرهنگی» و «جنگ نرم» در ادبیات فقهی-سیاسی معاصر، از جمله دستاوردهای این نظام اسلامی است. تأکید امام خمینی بر ابعاد فرهنگی انقلاب، توسعه فقه حکومتی و فقه الاجتماع و توجه به تهدیدهای نرم در کنار تهدیدهای سخت نیز از مصادیق توسعه فقه نظامساز در مکتب امام خمینی(ره) می باشد.
پنج رسمی که زنان دوران جاهلیت را بیحجاب کرد
زنان جاهلی با مردان به گفتگو می نشستند و نگاه آن ها به یکدیگر در آن زمان نه ننگ و عار بود و نه حرام. عرب جاهلی اگر کسی به همسرش یا خواهر یا دخترش نظر بد می انداخت او را به جنگ یا مبارزه دعوت می کرد و چه بسا به خاطر یک نگاه مشکوک بین دو قبیله جنگ بزرگی در می گرفت. لذا کسانی که نگاه پاک داشتند مورد ستایش و تمجید شعرا بودند.
ریشههای پیشرفت فکری و فرهنگی مسلمانان در پرتو تعالیم اسلام
پیشرفت فکری و فرهنگی مسلمانان در صدر اسلام، بیش از آنکه محصول قدرت سیاسی یا گسترش جغرافیایی باشد، ریشه در ماهیت عقلانی و فطری تعالیم اسلام، اخلاق عملی مسلمانان و تأکید این دین بر وحدت و انسجام اجتماعی داشت؛ عواملی که زمینهساز شکلگیری تمدن اسلامی شدند.
مروری بر جایگاه و نقش زنان مسلمان در تاریخ صدر اسلام
زنان در دوران ائمه معصوم (ع) با حضور در میدان جهاد و نهضت علمی یا با فعالیت اجتماعی و اقتصادی، نقش آفریدهاند. این نقشآفرینی آنجا دارای اهمیت است که برای امروز ما هم میتواند بهعنوان الگو و سرمشق، راهگشا باشد.
مهدی موعود در روایات اسلامی
برخی از مردم تصور میکنند مهدویت و باور داشتن به حضرت صاحب الزمان (عج)، پس از گذر سالیان دراز، عقیدهای به شمار میرود که تنها در مذهب تشیع وجود دارد.
دو سوال مهم در مورد مادر امام سجاد علیه السلام
در منابع تاریخی نام مادر امام سجاد (ع) شهربانو یا شاهزنان نوشتهشده؛ البته عنوانشده که ایشان در زمان تولد امام علیهالسلام از دنیا رفت و این مطلب به آن معنا است که آن حضرت مادر به خود ندیده است.
نماد فروپاشی یک جهان در آتش خشم مغول
در ظهر تابستان سال ۶۱۸ هجری قمری (آوریل ۱۲۲۱ میلادی)، بانگ اذان از گنبد مسجد جامع نیشابور—که زمانی بزرگترین مرکز علمی و دینی خراسان بود—برای آخرین بار برخاست. چند ساعت بعد، این بنای عظیم که شاهد مباحثات خیام و عطار بود، در میان شعلههای آتش و فروریختن ستونهایش، به تلی از خاکستر تبدیل شد. این رویداد، تنها ویرانی یک ساختمان نبود؛ بلکه نماد سقوط یکی از درخشانترین تمدنهای دوره اسلامی در برابر یکی از مخربترین نیروهای تاریخ بود.
جایگاه حضرت شاهچراغ(ع) در تاریخ امامت
حضرت احمدبن موسی شاهچراغ(ع) با وفاداری کامل به ولایت امام رضا(ع) و ایفای نقش تاریخی خود پس از شهادت امام موسی کاظم(ع)، مانع بروز انشقاق در میان شیعیان شد؛ نقشی که به گفته یک پژوهشگر تاریخ اسلام، جایگاه این امامزاده جلیلالقدر را در تبیین و تثبیت امامت، برجسته و کمنظیر ساخته است.
تغییر قبله؛ آزمایشی برای تسلیم شدن در برابر فرمان الهی
نویسنده کتاب «ارمغان عزت؛ پیامبر و تغییر قبله» معتقد است که حکم تغییر قبله از مسجد الاقصی به مکه، یک آزمایش الهی برای مسلمانان بود تا همیشه خود را در برابر فرمان الهی تسلیم کنند.
پیوند وجودی امیرالمؤمنین(ع) با حق: از شنیدن ناله شیطان تا رؤیت نور وحی
امیرالمؤمنین(ع) از شنیدن ناله شیطان هنگام نزول وحی سخن میگوید، که نشان میدهد او درککننده باطنی رخداد بود.
حیا و عفت؛ گمشده مشترک تمدنها
حیا و عفت، مفاهیمی جهانی هستند که ردپای آنها را در قلب تعالیم ادیان آسمانی و فرهنگهای بشری میتوان یافت. این ارزشها، مرز بین انسانیت و حیوانیت ترسیم میکنند.
پاسخ قاطع امام علی(ع) به پرسش دانشمندان يهود در مورد خدا
مناظره امام علی(ع) با دانشمندان یهود درباره صفات الهی، نمونهای درخشان از دانش توحیدی و قدرت استدلال آن حضرت است؛ پاسخی که نسبت دادن مکان به خداوند را بهطور کامل نفی میکند.
حقیقت تاریخی تشیع رسمی ایران چیست؟شیعه از روزگار پیامبر یا ساخته صفویه؟
اینکه تشیع مذهب ساخته و پرداخته دوران صفویه است، سالهاست بهعنوان یک ادعای تاریخی تکرار میشود؛ ادعایی که با بررسی منابع اسلامی و شواهد تاریخی، محل تردید جدی است. مرور سیر شکلگیری تشیع از عصر پیامبر اسلام(ص) تا دوره صفویه نشان میدهد این مذهب نه محصول یک تصمیم سیاسی، بلکه جریانی ریشهدار در متن تاریخ اسلام و ایران بوده است.
پیامبر اکرم (ص) امیرالمؤمنین علی (ع) را جمع تمام کمالات انبیاء معرفی کرد
پیامبر اکرم (ص) امیرالمؤمنین علی (ع) را مظهر کمالات انبیاء و دروازه علم معرفی کرده و تأکید کردند که شناخت علی (ع) مسیر شناخت خدا و پیامبر است. ایشان همچنین ولایت علی (ع) را دستاویز نجات امت در فتنهها دانسته و اطاعت از ایشان را همردیف اطاعت از پیامبر خواندهاند.
ایرانیان چگونه مسلمان شدند؛ با زور یا با اختیار؟
ورود اسلام به ایران، نه یک لحظه و نه فقط با شمشیر، بلکه سفری طولانی از شناخت، تعامل و انتخاب بود. ایرانیان، مردمانی با فرهنگ کهن، ابتدا دین تازه را بررسی کردند و سپس با اختیار خود آن را پذیرفتند.
چرا شیعیان بر این باورند که حضرت علی(ع) در کعبه متولد شده است؟
شیعیان بر این باورند که امام علی(ع) تنها انسانی است که در خانه کعبه چشم به جهان گشود؛ اعتقادی که با وجود طرح شبهات درباره سند و فضای تاریخی عصر جاهلیت، همچنان بر پایه نقلهای متعدد و تصریح برخی عالمان بزرگ اسلامی استوار مانده است.
منشأ گرایش به «ظاهرگرایی» چیست؟
بحران عاملیت و انفعال در برابر ساختارهای متصلب، به گفته موسوی، افراد را به ظاهرگرایی و اخباریگری سوق میدهد؛ راه برونرفت، بازگشت به عقلانیت و پذیرش مسئولیت در بازسازی انقلابی ساختارها است.
پاسخ معجزهآسای امام جواد در کودکی به یک تردید تاریخی
امام جواد علیهالسلام با مقایسهای دقیق میان نبوت و امامت، قاعدهای بنیادین را روشن میکنند: همانگونه که خداوند در مسئله نبوت، سن و سال را معیار قرار نداده است، در امر امامت نیز چنین قیدی وجود ندارد.
