پرسشها و شبهات
چرا سال نو مسلمانان بوی عید نمیدهد؟
برای بسیاری از مردم، سال نو یعنی چراغانی، سفرههای رنگی و حس تازه شدن. اما در تقویم قمری مسلمانان، آغاز سال همیشه حال و هوای عید ندارد و گاهی با سکوت، عزاداری یا تأمل همراه است. این تفاوت از کجا میآید و چرا سال نو مسلمانان بیشتر یادآور تاریخ و معناست تا جشن و سرود؟
آیا پس از ظهور حضرت مهدی (عج)کافران فرصت توبه دارند؟
میان مرحله ظهور و مرحله قیام مسلحانه تفاوت وجود دارد. در مرحله نخست، حضرت همگان را با معجزه و استدلال به اسلام دعوت میکند و باب توبه باز است؛ اما کسانی که تا پایان این مرحله ایمان نیاورده و بر گناه اصرار ورزند، هنگام رویارویی با شمشیر حضرت، دیگر توبه اضطراریشان پذیرفته نمیشود.
چرا تلاوت سالیان قرآن، گاه انسان را به «قدرت تشخیص حق از باطل» مجهز نمیکند؟
به باور بسیاری العفاسی مصداق بارز حدیث نبوی است: «رُبَّ قارئ القُرآنِ والقُرآنُ یَلْعَنُه» بسا کسی که قرآن می خواند، اما قرآن او را لعنت میکند.
حکومت در نگاه امام علی(ع)
پس از قتل خلیفه سوم، مدینه در التهاب و بحران فرو رفت و نگاهها به سوی امام علی(ع) دوخته شد؛ اما او که سالها از قدرت کناره گرفته بود، چرا در پذیرش خلافت درنگ کرد و سرانجام با چه منطقی مسئولیت حکومت را پذیرفت؟
چگونه به شبهات پاسخ دهیم؟
کتاب «مبانی و مهارتهای پاسخگویی به پرسشها و شبهات دینی» با تبیین تفاوت پرسش و شبهه، پاسخگویی دینی را مبتنی بر قرآن، سیره معصومان و تجربه عالمان شیعه معرفی میکند. این اثر، مهارتهایی چون تحلیل پرسش، رعایت سطح مخاطب و تنظیم منطقی پاسخ را نیز میآموزد.
مباهله از نگاه شیعه و اهل سنت
واقعه مباهله از جمله رخدادهای بینظیر تاریخ اسلام است که در آن حقانیت دعوت پیامبر و جایگاه رفیع اهل بیت به نمایش درآمد و جالب آنکه جزییات این واقعه در منابع معتبر هر دو مذهب بزرگ اسلامی با هماهنگی خیرهکنندهای ثبت شده است.
پاسخ شگفتانگیز قرآن به منکرِ معاد
قرآن کریم در پاسخ به مشرکی که با در دست گرفتن استخوانی پوسیده، امکان زنده شدن مردگان را به چالش کشید، با استدلالی روشن و خردپسند به قدرت بیپایان الهی اشاره میکند؛ اینکه همان خدایی که انسان را از نطفه آفرید و از درخت سبز آتش پدید آورد، قادر است بار دیگر استخوانهای پوسیده را حیات بخشد و حقیقت معاد را آشکار سازد.
چرا انسان باید در جستجوی دینداری باشد؟
شناخت صحیح درباره گذشته، آینده و واقعیتهای جهان از ضروریترین تلاشهای انسان است. عقل و وجدان ما را به تحقیق درباره وجود خدا و پیامبران و درک حقیقت دین دعوت میکند تا هم نعمتهای بزرگ را بشناسیم و هم از ضررهای احتمالی جلوگیری کنیم.
چرا کم کاری برخی مسئولان پیگیری و بازخواست نمی شود؟
محاکمه مسئولان نیازمند وجود مستندات قانونی و اثبات جرم است و صرف نارضایتی عمومی یا ناکارآمدی ادعایی برای صدور حکم کافی نیست. در عین حال، اصل مطالبهگری مردمی اقدامی ارزشمند است و میتواند موجب افزایش نظارت و پاسخگویی مسئولان شود.
بررسی آیات قرآن در رابطه با ظهور و حکومت منجی عالم (عج)
برخلاف ادعای برخی، قرآن کریم با آیاتی صریح، غلبه دین حق و استقرار عدالت جهانی را نوید داده است؛ وعدهای که تأویل نهایی آن در ظهور حضرت مهدی (عج) نهفته است.
علت پس نگرفتن فدک توسط اهل بیت(ع)؟!
مطالبه فدک از سوی فاطمه زهرا سلام الله علیها و امیرالمومنین علیه السلام بیش از آنکه جنبه اقتصادی داشته باشد، برای دفاع از حقانیت ولایت و جلوگیری از انحراف پس از پیامبر(ص) بود. از اینرو، پس از گذشت آن مقطع تاریخی، بازپسگیری فدک سودی نداشت و ائمه(ع) نیز با بیاعتنایی به منافع مادی، بر اهداف بزرگتر دینی و اجتماعی تمرکز کردند.
چه اشکالی در این باور وجود دارد که «کار خیر از نماز مهمتر است»؟
کارشناس دینی با ردّ این تصور که کار خیر میتواند جای نماز را بگیرد، گفت: انجام اعمال نیک اجر خود را دارد اما خداوند ترک نماز را نمیپذیرد و ادعای «کافی بودن کارهای خوب» بدون دلیل شرعی، معتبر نیست.
آیا حقالناسی که بر عهده شهید است، بخشیده میشود؟
شهادت در دین اسلام والاترین مرتبه ایثار و فداکاری دانسته شده است؛ اما پرسشی مهم همواره پیش روست: آیا مقام شهادت میتواند بار سنگین حقالناس را نیز از دوش انسان بردارد؟
چگونه عشق به بقا میتواند دلیل بر فطری بودن معاد باشد؟
معاد از آنجا آغاز میشود که انسان در ژرفای وجود خود باور دارد برای ماندن آفریده شده، نه برای نابود شدن.
تحلیل آیه 60 سوره انفال/ چرا ایمان و اراده، بازدارندگی قویتری از بمب اتم دارند؟
امروز به روشنی دریافتیم که تکیه اصلی نباید تنها بر سختافزارهای نظامی باشد؛ چرا که قدرت حقیقی ما در «نرمافزار» (باورها و اعتقادات) ما نهفته است که بیش از هر سلاحی دشمن را هراسان و جهان را شگفتزده ساخته است.
در مکتب اسلام، چه ارتباطی بین انتظار و جهاد وجود دارد؟
در روایات، انتظار ظهور امام زمان(عج) مانند حضور در ستاد فرماندهی ایشان و یا جهاد همراه با پیامبر(ص) شمرده شده است، این تشبیهات، روشنگر این واقعیّت است که یک نوع رابطه و تشابه در میان مسأله «انتظار» و «جهاد» وجود دارد. به این صورت که اگر انتظار حکومت جهانی مهدی اعتقادی عمیق باشد، سرچشمه دو رشته اعمال دامنه دار خواهد شد؛ اول: ترک هرگونه همکاری با عوامل ظلم و فساد، و حتّی مبارزه و درگیری با آنها؛ دوم: خودسازی و خودیاری و جلب آمادگیهای جسمی و روحی و مادّی و معنوی برای شکل گرفتن آن حکومت واحد جهانی.
آیا معلوم است مردمی که هر شب در خیابان هستند چه خواسته و مطالبه اصلی و اساسی دارند؟
حضور هوشمندانه مردم در خیابانهای ایران، پس از شروع جنگ آمریکا، به یک نیروی راهبردی و «رادار هشداردهنده» تبدیل شده است که با رصد دقیق تحولات، پنج ارکان اصلی مطالبات خود را از حاکمیت دیکته میکند.
آیا قربانی کردن با مهربانی با حیوانات ناسازگار است؟ تبیین مرزهای آیین و اخلاق
بررسی آموزههای فقهی نشان میدهد که قربانی کردن نه یک عمل خشونتآمیز، بلکه آیینی قدسی با رعایت دقیقترین اصول اخلاقی و انسانی در قبال حیوانات برای تامین نیاز محرومان است.
آیا سند دعای عرفه معتبر است؟
در پاسخ به پرسش از اعتبار سندی دعای عرفه (که بشر و بشیر بن غالب اسدی از امام حسین (ع) روایت کردهاند)، اگرچه برخی رجالیون راویان را مجهول دانستهاند، اما اصل «دلالته تغنی عن السند» جاری است. مضامین بلند این دعا بوی عصمت میدهد و با روح قرآن هماهنگ است.
چرا ایرانیان خارج از کشور بر خلاف معمول شرایط جنگی، به کشور بازگشتند؟
مردمی که عرق به وطن را معنا میکنند و دلشان برای کشور و هموطنان میتپد، با عشق و ایمان به غیب، محاسبات معمول را به هم ریخته و حماسههایی در دفاع از وطن آفریدند مردم جلوههایی از همبستگی ملی را به نمایش گذاشتند که به تعبیر امام خمینی (ره)، برتر از ملتهای عهد رسولالله (ص) و امیرالمؤمنین (ع) هستند.
چرا نباید به دنبال درمان در گناه باشیم؟
احادیث متعددی از پیامبر اکرم (ص) و امام صادق (ع) وجود دارند که تأکید میکنند در امور حرام، هیچ شفایی وجود ندارد. حتی اگر به نظر برسد که نوشیدن شراب یا انجام کار حرامی باعث تسکین درد میشود، این تنها فریب شیطان است. راه درست، پرهیز از گناه و توسل به خداوند برای شفای بیماریهاست.
آیا عبارتِ «در پناه خدا و امام زمان» شرک است؟
گاهی در حرفهای روزمره از عبارتهایی مثل «در پناه خدا و امام زمان باشی» استفاده میکنیم.
آیین طواف خانه خدا از نظر تاریخی و دینی چگونه بوده است؟
سنت طواف خانه خدا از آسمان آغاز شد؛ از طواف فرشتگان تا تثبیت آن توسط پیامبر اسلام. در ادامه، تاریخ و اسرار این عبادت محوری را میخوانیم.
چرا خلیج فارس همیشه با ایران خواهد ماند؟
خلیج فارس بخشی از هویت تمدنی ایران است و اقتدار ملی ایران، ریشه در مردم، رهبری و نیروهای مسلح دارد که تضمینکننده حاکمیت بر منافع این آبراه کهن است. این اقتدار، که از هوشمندی تاریخی نشأت میگیرد، آیندهای مستقل را برای منطقه رقم خواهد زد.
اسلام از چه منظری به «مسائل اقتصادی» می پردازد؟
اسلام از دو منظر مختلف، «مسائل اقتصادی» را مورد دقّت قرار می دهد: نخستین نگاه تشکیل حکومت اسلامی بود که پیامبر(ص) در مدینه اقدام به تشکیل آن نمود؛ زیرا هیچ برنامه اجتماعی و اصلاحی بدون اتکاء به یک حکومت صالح، جنبه عینی و عملی پیدا نمی کند. همچنین از منظر اسلام، مسائل اقتصادی در سازماندهی جامعه اسلامی دارای اولویت است؛ زیرا در اسلام اموال و ثروتها، ودیعه الهی در دست انسانها است و به عنوان یک رکن اصیل اجتماع معرفی شده است.
آیا آبادانی دنیا همراه با تعالیم اسلام حقیقت دارد؟
اسلام، با تأکید بر اصول بنیادینی چون عدالت، حقیقتجویی، اخلاق، علمآموزی و رعایت حقوق، هم مسیر سعادت اخروی را هموار میسازد و هم پایههای جوامعی سالم، پویا و آباد را در همین دنیا بنا مینهد.
آیا آیات جهاد با آیه «لا اکراه فی الدین» سازگار است؟
میان «ایمان قلبی» و «دفاع مشروع» تمایز اساسی وجود دارد و جهاد در اسلام، راهی برای پاسداری از آزادی عقیده و مقابله با ظلم است، نه ابزاری برای تحمیل باور.
از شبهه تا روشنگری | تقیه، ابزاری برای مدیریت هوشمندانه و نه ترس و انفعال
رهبر انقلاب تقیه را نشانه ضعف نمیدانند، بلکه آن را روشی فعال و هوشمندانه برای حفظ ایمان و پیشبرد اهداف در میدان سیاست و مبارزه معرفی کردهاند.
خداوند به چه کسانی وعده یاری داده است؟
وعده یاری الهی در قرآن خارج از سنت آفرینش نیست و تنها به کسانی داده شده که تمام نیروهای خود را بسیج کنند و با همه توان به میدان آیند. این وعده نباید سبب سستی شود، بلکه باید موجب تحرک بیشتر گردد و مؤمنان پس از پیروزی نیز رابطه خود را با خدا محکم نگه دارند.
آیا اصطلاح «عذر بدتر از گناه» ریشه در تعالیم دینی دارد؟
اصطلاح «عذر بدتر از گناه»، در مواردی به کار میرود که افراد بخواهند برای خطاها و اشتباهات خود، بهانهها و توجیهاتی ارائه کنند که نه تنها قانعکننده نیست؛ بلکه اگر آنچه برای توجیه اشتباهات، مطرح میشود، واقعیت داشته باشد، دلایل مطرح شده، خود خطایی بزرگتر و اشتباهی توجیهناپذیرتر است!
