کتاب «پاسخهای امام رضا(ع) به چهل پرسش قرآنی» از جمله کتابهای خوشخوان و کاربردی برای نسل جوان است.
امروز جامعه بیش از هر زمان دیگر به بازگشت به فرهنگ صبر نیاز دارد. ماه رمضان، فرصت بازسازی این روحیه است.
قرآن از معاملهای سخن میگوید که در آن بخشیدن، کمکردن نیست؛ تکثیر است. در منطق وحی، یک دانه میتواند هفتصد برابر شود و انفاق، سرمایه را در چرخهای الهی چندبرابر کند.
اولین آیهی قرآن به تصریح روایات، «بسم الله الرحمن الرحیم» است که سرآغاز هر عمل مباح و ثوابی به شمار میرود.
کرسی علمی «تحلیل انتقادی نظریه اری روبین درباره آیه نخست سوره مسد» شامگاه ۲۶ بهمنماه برگزار شد؛ در این جلسه دیدگاه جنجالی مستشرق اسرائیلی که محوریت سوره را درباره اهانت ابولهب به پیامبر نمیداند، با نقدهای دقیق پژوهشگران ایرانی بررسی شد و از تفسیر تاریخی «تبت یدا» تا ماجرای زمزم و بتدزدی ابولهب مورد واکاوی قرار گرفت.
حجتالاسلام والمسلمین حسین مقدس با بیان اینکه پایان جهان بر استقرار توحید و تمامیت حقمحوری و حقمداری خواهد بود، گفت: براساس برخی آیات و روایات پایان جنگ میان اسلام و کفر، وقتی است که شرک و بتپرستی از جهان رخت بربندد و تا زمانی که فتنه و ظلم و تجاوز در جهان هست و پیکار بار خود را زمین ننهاده، نبرد اسلام و کفر ادامه دارد.
سوره بقره، بزرگترین سوره قرآن، فقط یک متن مقدس نیست؛ این سوره ۲۸۶ آیهای میتواند شیطان را دور کند، برکت زندگی را افزایش دهد، روزی را زیاد کند و حتی کارهای بسته را گشایش دهد. با قرائت و تدبر در آیات آن، آرامش، موفقیت و تحقق حاجتها وارد زندگی روزمره شما میشود.
آیات ۳۱ تا ۳۸ سوره عنکبوت با یادآوری سرگذشت پیامبران و اقوام گذشته نشان میدهد که تاریخ، صحنه تحقق وعده الهی است، جایی که مؤمنان نجات مییابند و ستمگران، با همه قدرت و ثروتشان، به سرانجام اعمال خود میرسند.
یک معلم تفسیر قرآن کریم با اشاره به سی آیه از قرآن کریم منسوب به حضرت حجت(عج) گفت: هرچند نام حضرت مهدی(عج) بهصراحت در قرآن نیامده، اما آیاتی درباره حاکمیت صالحان و پیروزی مستضعفان وجود دارد که در روایات بر عصر ظهور تطبیق داده شدهاند.
قرآن کریم با دعوت صریح «سیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبة الذین من قبل»، انسان را به تأمل در زندگی و فرجام گذشتگان فرا میخواند تا روشن شود که تاریخ، صرفاً روایت اتفاقات گذشته نیست، بلکه هشداری زنده برای ستمگران امروز و معیاری برای سنجش راه و سرنوشت انسانهاست.
احساس استقلال و خودباوری ملی در دوران انقلاب اسلامی و پس از آن، برگرفته از درسهای قرآن است.
ثروت میتواند انسان را فریب دهد و او را دچار توهم بینیازی از خدا کند، چرا که احساس قدرت و کنترل بر زندگی، رابطه با خالق را کمرنگ میکند. قرآن در آیات ۷۸ تا ۸۴ سوره قصص، داستان قارون را نقل میکند؛ مردی که ثروتش را محصول علم خود میدانست و غرور او سرانجام به فرو رفتن در زمین و نابودی انجامید.
آیه ۸ سوره عنکبوت با زبانی روشن میگوید احترام و نیکی به پدر و مادر همیشگی است، اما و اگر هم ندارد، مگر آنجا که انسان به شرک و انحراف از ایمان دعوت شود.
خدا در آیات آغازین سوره عنکبوت به سنجش ایمان افراد اشاره میکند و میفرماید که آیا مردم گمان کردهاند که صرف گفتن «ایمان آوردیم» رها میشوند و آزمایش نمیشوند؟
قارون با وجود ثروتی عظیم، به خوشبختی نرسید، زیرا آن را مایه غرور و طغیان ساخت. قرآن در آیات ۷۶ و ۷۷ سوره قصص نشان میدهد که بیاعتنایی او به نصیحتها، ثروتش را از نعمت به عامل نابودی تبدیل کرد.
خداوند در آیه «ارسل رسول» وعده داده است که دین حق را بر همه ادیان غالب کند. امام صادق(ع) و مفسران بزرگ اسلام تأکید کردهاند که این وعده الهی تنها در عصر ظهور امام زمان(عج) به طور کامل محقق خواهد شد.
سوره زلزال مانند سورههای تکاثر، قارعه و عادیات درباره زندگی پس از این دنیا و محاسبه پس از مرگ به انسان هشدار میدهد، چندان که اسلام یا قرآن بتواند توجه انسانهایی را جلب کند که غافلاند و غرق در زندگی مادی خویش و یا سرگرم امور معمولی زندگی هستند.
قرآن در آیات ۸۸ و ۸۹ سوره شعرا، پرده از حقیقتی هولناک برمیدارد، روزی فرا میرسد که نه ثروت به کار میآید و نه فرزندان میتوانند نجاتبخش باشند. در آن روز بزرگ، تنها کسانی رستگارند که با دلی سالم و پاک به پیشگاه خدا آمدهاند.
در جهانی که اعتماد فرو ریخته و حقیقت زیر موج تردید و تحریف پنهان شده است، قرآن با بازخوانی مسیر پیامبران در آیات ۴۴ تا ۵۰ سوره قصص یادآور میشود که در عصر بیاعتمادی، تنها راه نجات، ایستادگی آگاهانه و برحق است، حتی اگر در اقلیت و بیپشتیبان باشی.
آیات ۲۹ تا ۳۵ سوره قصص، نقطه آغاز رسالت حضرت موسی(ع) را به تصویر میکشند، جایی که او در مسیر بازگشت از مدین، در دل تاریکی شب، با ندای الهی روبهرو میشود و این تجربه معنوی، سرآغاز مأموریتی بزرگ برای هدایت بنیاسرائیل و مقابله با فرعون میگردد.
حکایت موسی و دختران شعیب در سوره قصص بخشی سرنوشتساز از زندگی حضرت موسی علیهالسلام را روایت میکند، جایی که او پس از ترک مصر، با دختران شعیب در مدین روبهرو میشود و کمک صادقانه و حیای او، فصل تازهای از زندگی را به اذن خدا رقم میزند.
در آیات ۵۴ و ۵۵ سوره نمل، قرآن با یادآوری سرگذشت قوم لوط نشان میدهد که فروپاشی جوامع فقط از مسیر ظلم و طغیان سیاسی نمیگذرد، جایی که گناه آشکار میشود، زشتیها عادی جلوه میکند و جامعه قدم به مسیری میگذارد که پایانش چیزی جز سقوط و نابودی نیست.
حجت الاسلام ناصر رفیعی گفت:اگر جامعه به سمت قرآن بیاید، اقتصاد اسلامی ربا و رشوه در او نیست، همین اقتصاد قرآنی می گوید در جامعه پارتی بازی نباید باشد.
خداوند در سوره قلم ضمن تسلی دادن به پیامبر(ص) و دعوت ایشان به صبر تصریح میکند که فرجام مکذبان رسالتت را به من(خداوند) واگذار.
در لحظهای که بنیاسرائیل خود را میان دریا و شمشیرهای فرعونیان گرفتار دیدند، موسی(ع) جملهای گفت که مسیر تاریخ را عوض کرد، «کَلّا إِنَّ مَعِيَ رَبّي سَيَهدينِ». آیات سوره شعرا نشان میدهد وقتی خدا با اهل ایمان است، حتی بنبستها هم به گشایش تبدیل میشوند.
در آیات ۴۶ تا ۴۸ سوره شعرا، درست همانجایی که عصای موسی(ع) همه سحرها را میبلعد و ساحران بیدرنگ به سجده میافتند، قرآن لحظهای را روایت میکند که هیمنه پرهیاهوی فرعون ناگهان فرو میریزد، صحنهای که نشان میدهد دشمن هرچقدر هم بزرگ به نظر برسد، شکستش میتواند در چند ثانیه رقم بخورد.
«الوجیز فی تفسیر القرآن العزیز» اثر عالم شیعی برجسته، علی بن حسین عاملی، یکی از تفسیرهای متمایز قرآن است که با اختصار در بیان و عمق در محتوا، علاوه بر تحلیل ادبی و بلاغی آیات، به نکات فقهی، تاریخی و قرآنی نیز توجه کرده است. این کتاب با جمعآوری دیدگاههای مفسران پیشین و استفاده دقیق از منابع روایی، نمونهای شاخص از تفسیر بیطرفانه و ادیبانه قرآن کریم به شمار میآید.
قرآن در آیه ۱۰۴ سوره انبیاء، تصویری از روز قیامت ارائه میدهد که در آن «آسمانها مانند طومار در هم پیچیده میشوند». مفسران این آیه را نشانه پایان نظم فعلی جهان و آغاز قیامت میدانند و برخی آن را با نظریه علمی «انقباض جهان» مقایسه کردهاند، هرچند علم امروز بیشتر بر انبساط پایدار کیهان تأکید دارد.
خداوند در آیه نخست سوره شعرا، پیامبر را خطاب قرار میدهد و او را از اندوه جانفرسای بیایمانی مردم بازمیدارد؛ اندوهی که نشان میدهد مشکل امت، نبود آیه و نشانه نیست، بلکه رویگردانی آگاهانه از حقیقت است.
آیه ۳۵ سوره اعراف گاه بهاشتباه بهعنوان دلیلی بر «بازبودن باب نبوت» پس از پیامبر اسلام معرفی میشود؛ حال آنکه با دقت در سیاق آیات، نوع خطاب «یا بنیآدم» و کارکرد افعال و جملات شرطی در زبان عربی، روشن میشود این آیه ناظر به آینده رسالت نیست و هیچ تعارضی با اصل قرآنی خاتمیت ندارد.