با فرارسیدن ماه مبارک رمضان، آسمان شهرهای ایران بار دیگر با آوای مناجاتخوانان طنینانداز میشود؛ آیینی ریشهدار که از سحر تا افطار، ذکر و دعا را در قالب موسیقی ردیف دستگاهی ایرانی به گوش جان مؤمنان میرساند و پیوندی دیرینه میان ایمان، هنر و فرهنگ شیعی برقرار میکند.
اکثر فقها مثل مقام معظم رهبری، سیستانی و مکارم شیرازی در این مورد بر این نظرند که اگر برداشتن کاشت ناخن ممکن نبوده و با سختی و مشقت همراه باشد در این صورت برای صحت غسل و وضو لازم است تا به روش جبیره اقدام شود.
شراب و قمار یکباره حرام نشدند، قرآن ابتدا زیانشان را گوشزد کرد، سپس محدودشان ساخت و سرانجام در سوره مائده با فرمانی قاطع آنها را «رجس» و از کارهای شیطانی دانست.
ماه رمضان فرصتی برای تقویت اراده و نهادینهکردن فرهنگ روزهداری در کودکان است.
یک کارشناس دینی با تأکید بر نقش خانواده در نهادینهسازی فرهنگ روزهداری در کودکان گفت: روزه زمانی اثر تربیتی ماندگار خواهد داشت که در فضایی آکنده از آرامش، الگوگیری و تشویق تدریجی به نسل آینده منتقل شود.
آیه ۱۹۵ سوره بقره مؤمنان را به انفاق در راه خدا و دوری از رفتارهایی که خود و جامعه را به نابودی میکشاند، فرا میخواند. این آیه هشدار میدهد که بخل، سستی و کوتاهی در مسئولیتهای اجتماعی، نه تنها فرد، بلکه کل جامعه را به هلاکت میکشاند و تنها با نیکوکاری و احسان میتوان مسیر بقا و عزت را تضمین کرد.
ماه رمضان «ماه مهمانی خدا» است، اما میزبان اصلی روح انسان است نه بدن. روزه، محدودیت موقت و هدفمند است تا روح رشد کند، اراده قوی شود، تقوا و پاکی دل حاصل شود و انسان به نعمتهای عمیقتر معنوی برسد.
یک استاد حوزه با اشاره به جایگاه دعا در ماه رمضان، ضمن تشریح مضامین عرفانی دعای «یا علی و یا عظیم»، به نگاه فراگیر دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور» پرداخت و گفت: در این دعا، درخواستها شامل همه انسانها بدون توجه به دین و مذهب میشود که نشاندهنده وسعت رحمت الهی است.
در روزهایی که وسوسهها از هر سو هجوم میآورند؛ از ترافیک اعصابخردکن گرفته تا مقایسههای تلخ در شبکههای اجتماعی. آیا روزه ما را به تقوا نزدیکتر میکند یا تنها گرسنگی را به همراه دارد؟ یک کارشناس دینی پرده از ابعاد پنهان روزهداری برمیدارد و تأکید میکند که «روزه باید به زبان و چشم برسد.»
ماه مبارک رمضان، ماه نیایش و شبزندهداری، زمانی بود که با طنین مناجات سحرخوانان در کوچهها جان میگرفت؛ آیینی دلنشین که روزگاری مردم را با نوای دعا برای سحری بیدار میکرد و امروز در هیاهوی تکنولوژی، کمرنگ و رو به فراموشی است.
شیخ بهایی، فقیه و عارف بزرگ دوران صفوی، در اشعار خود بارها بر پیوند عبادت و خدمت به خلق تأکید کرده و میفرماید که هیچ عبادتی بالاتر از گرهگشایی از کار مردم نیست. در حالی که بسیاری بر انجام عبادات فردی تأکید دارند، شیخ بهایی معتقد است که باز کردن درهای بسته بر روی ناامیدان، ثمرهای به مراتب بیشتر از هزار حج و اعتکاف خواهد داشت.
کارشناس شبهات با اشاره به دو ساحت جسم و روح در انسان تأکید کرد: در مهمانی خدا، روح مهمان است نه بدن؛ بنابراین محرومیت ظاهری از غذا، راهی برای گشوده شدن سفره معنویت و رشد روحی انسان است.
یک کارشناس خانواده گفت: مهمترین کارکرد «روزه» ایجاد مکثی سازنده بین تحریک بیرونی و واکنش فوری است. این مکث در رفتار با غذا و همچنین در گفتار به انسان فرصت میدهد تا با خودآگاهی بیشتر، رفتارهای خودکار را اصلاح کند و به رستگاری برسد.
ماه رمضان، ماه رحمت، برکت و مغفرت، زمانی است که مسلمانان در سرتاسر جهان حضور پررنگی در عبادت و نزدیکی به خداوند دارند. اما این ماه مبارک، تنها یک فرصت برای روزهداری و عبادت نیست؛ بلکه میتواند به یک تجربهی شاد و فراموشنشدنی برای کودکان تبدیل شود.
سوره مائده با محور «وفای به عهد» نازل شده و از پیمانشکنی نکوهش میکند. در این سوره آیه اکمال دین درباره ولایت امیرالمؤمنین علیهالسلام است و آیاتی نیز به طهارت، ولایت و مراقبت از نفس میپردازد.
این نقاشیها را میتوانید پرینت بگیرید و به کودکان بدهید تا رنگ آمیزی کنند.
ماه رمضان با مجموعهای از آداب و رسوم محلی همراه است که در هر منطقه رنگ و بویی متفاوت گرفته و بخشی از هویت فرهنگی مردم را شکل داده است. آیینهایی که هر روز هفته، بهانهای برای همنشینی، نذر، دعا و امید بودهاند. بسیاری از این رسوم امروز یا منسوخ شدهاند یا به شکل کمرنگتری ادامه دارند؛ اما یادآوری آنها، یادآوری ردپای فرهنگ عامهای است که نسل به نسل منتقل شده و اکنون در معرض فراموشی است.
کارشناس شبهات با تبیین تفاوتهای بنیادین روزه و ریاضتهای غیردینی در چهار محور، تأکید کرد که روزه ریاضتی الهی و «با قبله» است، در حالی که ریاضتهای غیردینی فاقد جهتگیری معنوی و «بیقبله» هستند.
روزهداری در فرهنگ اسلامی تنها یک عبادت فردی نیست، بلکه فرصتی است برای تربیت انسانهای منتظر و آمادهسازی برای تحقق وعدههای الهی. این فریضه الهی با تقویت روحیه صبر، استقامت و همدلی، به نوعی تمرین برای زندگی در جامعهای آرمانی و مهدوی است که در آن عدالت، امنیت و رحمت الهی فراگیر خواهد شد. روزهدار با گرسنگی و تشنگی در این ماه، خود را برای یاری امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) و ظهور حکومت جهانی عدل آماده میکند.
از امام صادق (علیهالسلام) نقل شده است که بوی دهان روزهدار نزد خدا از مشک خوشبوتر است. روزه، باطن انسان را معطر میکند، فرشتگان شاهد آمرزش او هستند و خداوند با مخاطب «یا عبدی» نعمت و فضل خود را آشکار میسازد.
مهربانی و رحمت صد جزء است و در وجود پدر و مادر یکی از آن صد تا قرار دارد؛ پس ببینید خداوند چقدر مهربان است.
ماه رمضان فرصتی است برای بازتعریف اولویتها و تقویت پیوندهای خانوادگی، بهویژه در شرایط سخت اقتصادی و روانی. مادر بهعنوان محور اصلی خانه میتواند با برنامهریزی واقعبینانه، تأکید بر سادگی و صمیمیت، فضایی سرشار از معنویت و آرامش برای خانواده ایجاد کند.
مشاور تغذیه با استناد به آموزههای دینی و یافتههای علمی، روزه را عاملی مؤثر در ارتقای سلامت عمومی دانست و در عین حال نسبت به برخی باورهای نادرست هشدار داد.
رمضان در ایران نوعی بازتولید فرهنگی خانواده است؛ گویی هر سال یک «یادآوری جمعی» اتفاق میافتد که خانواده هنوز هسته اصلی زیست ایرانی است و در حالی که ریتم پرشتاب زندگی مدرن و فشارهای اقتصادی، نهاد خانواده را در کلانشهرهای ایران به حاشیه رانده است، ماه رمضان همچون یک «مقاومت فرهنگی» قد علم میکند.
گروه طنین تهران اثر جدید اسماءالحسنی را با استفاده از القاب دیگری از خداوند متعال و با عنوان احسن الاسماء بازخوانی کردند.
کتاب «آثار بندگی» اثر آیتالله عزیزالله خوشوقت (ره) با نقد بهرهگیری نادرست انسان مدرن از امکانات خدادادی، مسیر دستیابی به کمال و پاسخ به پرسشهای بنیادین انسان را در قالب دو فصل و هفت گفتار تبیین کرده است.
زهیر احمدی در «درسگفتار روزه اولیها» به اهمیت آموزش مدیریت جسم و سبک زندگی سالم به کودکان در ماه رمضان پرداخت و با تأکید بر نقش تغذیه مناسب در وعده سحری، والدین را به انتخاب غذاهای مفید و پرهیز از خوراکیهای مضر برای حفظ سلامت و نشاط روزهداران کوچک دعوت کرد.
مرگ، هم بدیهی است و هم همگانی. آنچه سازنده است، باور کردن همین بدیهی درباره خویش است؛ نه فقط درباره دیگران.
یک کارشناس مذهبی با اشاره به جایگاه روزه در ماه مبارک رمضان، این فریضه الهی را یکی از مؤثرترین راهکارهای تربیت نفس، کنترل تمایلات انسانی و رسیدن به تقوا دانست.
روزه در جهانی که انسان هر روز بیشتر در انبوه صداها، تصاویر و خواستهها گم میشود، میتواند یکی از معدود فرصتهایی باشد که او را وادار به مکث میکند؛ مکثی برای دیدن، شنیدن و دوباره فهمیدن خویشتن.