دعا نكردن گناهی بزرگ محسوب می‌شود

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، اگر چه تلاوت آیات قرآن و حتی نگاه كردن به صفحات قرآن كریم نیز دارای اجر و پاداش الهی است؛ اما تدبّر در آیات قرآن دستور اكید خود قرآن و سفارش جدی پیامبر اكرم‌ص) و ائمه اطهار‌(ع) است، تا جایی كه فرموده‌اند در تلاوت قرآنی كه همراه با تدبر نباشد، خیری نیست.

 آیه 60 سوره غافر است: «وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُونِی أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِینَ یسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِی سَیدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِینَ».

پروردگار شما گفته است: «مرا بخوانید تا (دعای) شما را بپذیرم! كسانی كه از عبادت من تكبر ورزند، به زودی با ذلت وارد دوزخ می‌شوند.» (1)

یكی از مهمترین آیات قرآن كریم در موضوع دعا و نیاش، همین آیه شریفه است، در قسمت اول آیه بر استجابت دعا تأكید شده است.

و در بخش دوم نیز تكبر و دعا نكردن به عنوان گناهی بزرگ كه باعث ورود به جهنم می‌شود، معرفی شده است.

در نگاه اول، از عبارت «ادعونی استجب لكم» چنین برداشت می‌شود كه هر دعایی مورد اجابت قرار می‌گیرد؛

اما حدیث شریف ثقلین و روایات فراوان دیگر به ما می‌آموزد كه بدون روایت و تبیین رسول خدا (ص) و اهل بیت

پاك او (ع) نمی‌توان آیات قرآن را تفسیر كرد و حتما باید آیات قرآن را با توضیح معصومان (ع) مورد توجه قرار دارد.

وقتی به سراغ روایات ائمه اطهار (ع) می رویم می‌بینیم كه برای دعا، آداب و شرایطی قرار داده‌‌اند كه رعایت و عدم رعایت آنها در استجابت دعا تأثیر دارد.

برای نمونه در آداب و شرایط دعا رسول گرامی اسلام (ص) فرموده‌اند: «در حالی خداوند را بخوانید كه به جابت او یقین دارید».(2)

امام صادق (ع) ضمن روایتی فرمودند: «دعا از خداوند متعال پوشیده می‌ماند (اجابت نمی‌شود)‌تا آن كه بر محمد و آل محمد (ص) صلوات فرستاده شود.»(3)

می‌توان آداب و شرایط برگرفته از روایات را در امور زیر خلاصه كرد:

آداب ظاهری دعا:

1– طهارت،

2- استعمال عطر

3- رو به قبله بودن

4- صدقه دادن

5- بدون عجله دعا كردن

6- اصرار و پافشاری كردن در دعا

7- نام بردن حاجت

8- آمین گفتن

9- گریه كردن در نیایش

10- اعتراف به گناهان

11- اظهار خشوع

12- تعمیم دادن دعا برای دیگران

13- شروع و ختم دعا با صلوات

14- مدح و ثنای الهی قبل از درخواست حاجات

آداب باطنی (قلبی و اعتقادی) دعا:

1– ایمان به حضرت حق و قدرت بی‌پایانش

2– رجاء و امیدواری به رحمت خداوند

3- خوش گمانی و حسن ظن به خداوند

4– انكسار قلب و شكستگی دل در حین نیاش

5– ناامیدی كامل از غیر خدا

باید گفت اگر كسی با رعایت این آداب و شرایط به دعا كردن پرداخت، دعای او به اجابت نزدیك‌تر است.

نكته مهم دیگر مصلحت دعا كننده است. خداوند با علم بی‌پایانش می‌داند كه اجابت دعای این بنده به نفع او و یا به ضرر اوست. در دعای شریف افتتاح كه ویژه شبهای ماه مبارك رمضان است می‌خوانیم:

«ولعل الذی أبطأ عنی هو خیر لی، لعلملك بعاقبة الأمور» (4) یعنی خدایا اگر در برآورده شدن برخی حاجات من، تأخیر شده است، علت آن علم تو به عاقبت امور است. پس حواسمان باشد با تأخیر در اجابت دعاهایمان، زبان به گلایه باز نكنیم و در هر صورت به قضای الهی راضی باشیم.

در قسمت دوم این آیه شریفه از دعا به عبادت یاد شده است عبارتی كه ترك آن موجب ورود به دوزخ است!

این كه دعا كردن مسئله‌ای است كه در روایات هم مورد تأكید قرار گرفته است؛ رسول اسلام (ص) فرمودند: «الدعاء مخ‌العبادة؛ دعا مغز عبادت است.» (5)

از انضمام این روایت با آیه شریفه مورد بحث، اهمیت دعا كردن استنباط می‌شود.

عاشق كه شد كه یار بحالش نظر نكرد/ ای خواجه درد نیست وگرنه طبیب هست

آری، اجابت نزدیك است، خدا قاضی‌الحا‌جات است. حضرت حق مجیب است و … اما آیا ما چقدر اهل دعائیم؟ به چه میزان آداب دعا را رعایت می‌كنیم؟ و … خدایا! به ما توفیق دعا و نیایش مرحمت فرموده و ادعیه ما را به اجابت خویش قرین فرما.

آمین یا رب‌العالمین.

پی‌نوشت‌ها:

(1). ترجمه قرآن كریم: آیت الله مكارم شیرازی

(2). وسائل الشیعه، ج 7 صفحه 53

(3). عدة الداعی، ص 278

(4) . مفاتیح‌الجنان، اعمال ماه مبارك رمضان

(5). وسائل‌الشیعه، جلد 7، صفحه 27

منبع:موسسه قرآن و نهج البلاغه