زندگی حضرت زينب (س) بعد از حادثه کربلا چگونه بود؟

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، پس از حادثه كربلا حضرت زینب (س)، حدود یك سال و شش ماه زندگی كرد. حضرت در كاروان اسیران، همراه دیگر بازماندگان قافله كربلا به كوفه و سپس به شام برده شد. اگر چه رهبری بازماندگان بر عهده امام سجاد بود، زینب كبری (س) نیز سرپرستی را برعهده داشت. درباره مدت اسارت حضرت زینب (س) و حركت آنان از شام به مدینه، مرحوم دكتر آیتی بر این باور است كه تاریخ حركت اهل بیت به شام، هنگام رسیدن آنان به دمشق، مدت توقف اسیران در مركز حكومت یزید، تاریخ حركت آنان از دمشق به مدینه و هنگام ورود آنان به مدینه، به درستی معلوم نیست.

پس از حادثه كربلا حضرت زینب (س)، حدود یك سال و شش ماه زندگی كرد. حضرت در كاروان اسیران، همراه دیگر بازماندگان قافله كربلا به كوفه و سپس به شام برده شد. اگر چه رهبری بازماندگان بر عهده امام سجاد بود، زینب كبری (س) نیز سرپرستی را برعهده داشت.

سخنرانی قهرمانانه زینب (س) در كوفه، موجب دگرگونی افكار عمومی شد. وی در برابر نعره مستانه عبیدالله بن زیاد، آن گاه كه به پیروزی اش مینازید و میگفت: “كار خدا را با خاندانت چگونه دیدی؟!” با شهامت و شجاعت وصف ناپذیری گفت: جز زیبایی چیزی ندیدهام. شهادت برای آنان مقدر شده بود. آنان به سوی قربانگاه خویش رفتند به زودی خداوند آنان و تو را میآورد تا در پیشگاه خویش داوری كند”. (1)

آن گاه كه ابن زیاد دستور قتل امام سجاد را صادر كرد، زینب (س) با شهامت تمام، برادر زادهاش را در آغوش گرفت و گفت: اگر خواستی او را بكشی، مرا هم بكش. به دنبال اعتراض زینب (س)، ابن زیاد از كشتن امام پشیمان شد. (2)

سخنرانی حضرت زینب(س) و غرور شکسته یزید

اما در ادامه حادثه کربلا، كاروان آزادگان به دمشق رفت. در شام نیز زینب (س) توانست افكار عمومی را دگرگون نماید. جلسهای یزید به عنوان پیروزی ترتیب داده بود و در حضور بازماندگان واقعه كربلا، سر بریده حسین (ع) را در تشت نهاد و با چوب‌د‌ستی به صورتش میزد، زینب كبری (س) با سخنرانی خویش غرور یزید را در هم كوفت و او را از كرده خویش پشیمان كرد. سرانجام یزید مجبور شد كاروان را با احترام به مدینه برگرداند.

در مدینه نیز زینب (س)، پیام آور شهیدان، ساكت ننشست. او با فریادش مردم مدینه را بر ضد حكومت یزید شوراند. حاكم مدینه در پی تبعید حضرت زینب (س) برآمد. به نوشته برخی حضرت به شام سفر نمود و در همان جا درگذشت. برخی دیگر گفتهاند: حضرت به مصر هجرت نمود و در تاریخ پانزدهم رجب سال 62 هجری درگذشت. (3)

برخی معتقدند بعد از ورود كاروان اهل بیت(ع) به مدینه، دلیل روشنی نداریم كه حضرت زینب (س) از مدینه بیرون رفته باشد، بنابر این در مدینه درگذشت و در قبرستان بقیع دفن شد، اما مكان دفن او در بقیع مشخص نیست، همان طور كه شخصیت‌های بزرگ دیگری از اهل بیت(ع) در بقیع مدفون هستند و مكان قبر آنان مشخص نیست. (4)

روایت ها و زمان هایی که متفاوت است

درباره مدت اسارت حضرت زینب (س) و حركت آنان از شام به مدینه، مرحوم دكتر آیتی بر این باور است كه تاریخ حركت اهل بیت به شام، هنگام رسیدن آنان به دمشق، مدت توقف اسیران در مركز حكومت یزید، تاریخ حركت آنان از دمشق به مدینه و هنگام ورود آنان به مدینه، به درستی معلوم نیست. (5)

برخی نوشته‌اند كه سر مطهر امام حسین(ع) روز اوّل صفر به شام رسید و چند روز بعد اسیران وارد شام شدند. (6) روز هشتم ورود اهل بیت(ع) به شام یزید آنان را احضار كرد و بین ماندن در شام یا رفتن به مدینه آزاد گذاشت، كه آنان رفتن به مدینه را انتخاب كردند. (7)

پی‌نوشت‌ها:

1. لهوف، ص 218؛ مقرم، مقتل الحسین، ص 324؛ ارشاد، ج2، ص 144.

2. ارشاد، ص 116 ـ 117؛ بحار الانوار، ج 45، ص 117.

3. زینب پیام‌آور عاشورا، سید عطاءالله مهاجرانی، ص 287، 347 ـ 348 ـ 352.

4. اعیان الشیعه، ج 7، ص 140.

5. علی نجاتی، قطعه‌ای از بهشت، ج2، ص 607.

6. علامه شعرانی، دمع السّجوم، ترجمه نفس المهموم، ص 287 – 289.

7. همان، ص 534.

منبع:شبستان