امام حسین (ع)
چرا شب چهارم محرم را هم به نام «حر بن یزید ریاحی» و هم «دو طفلان حضرت زینب (س)» میشناسند؟
شب چهارم محرم هم متعلق به حر است که پس از توبه به سپاه امام حسین (ع) پیوست و یکی از نخستین افرادی بود که در کربلا در رکاب اباعبدالله به شهادت رسید و هم دو یادگار از همسر حضرت زینب (س) عبداللّه بن جعفر به نامهای عون و محمد که هر دو در رکاب امام حسین (ع) در کربلا به شهادت رسیدند.
زیارت عاشورا | جایگاه سلام و نسبت امام حسین(ع) با رسول خدا
در فرهنگ اسلام، سلام نشانه آشتی، دوستی و خیرخواهی است؛ ازاینرو مسلم بن عقیل به ابنزیاد که فرمانروایی او را قبول نداشت سلام نداد، و امام حسین (ع) نیز تأکید فرمود: «السَّلامُ قَبْلَ الْکَلامِ»؛ سلام باید پیش از هر سخنی گفته شود.
حقیقت پشت پرده نام نوزاد امام حسین (ع)
منابع تاریخی در مورد نام و سن نوزاد امام حسین (ع) که در واقعه کربلا به شهادت رسید، اختلاف نظر قابل توجهی دارند. این امر ضرورتِ تحقیق و مقایسه دقیق منابع، توجه به سلسله سند روایات و در نظر گرفتن زمینههای تاریخی را برای درک بهتر حقیقت آشکار میسازد.
روایت مقتل های معتبر از شهادت حضرت علی اصغر در ظهر عاشورا
حضرت «علی اصغر» طفل ۶ماهه حضرت سیدالشهدا(ع) است که روز عاشورا در آغوش پدر بزرگوارش به شهادت رسید.
ببینید| چگونه اشخاص مقابل امام حسین (ع) جنایت خود را توجیه میکردند
پژوهشگر عاشورا؛ ترس را یکی از مهمترین عوامل شکلگیری جنایت کربلا میداند و معتقد است بسیاری از کسانی که در برابر امام حسین(ع) ایستادند، حقانیت ایشان را میشناختند، اما ترس از دست دادن مقام، ثروت و موقعیت اجتماعی، آنان را به سکوت یا همراهی با ظلم کشاند.
«بیانات امام حسین(ع) از مدینه تا کربلا» پاسخ به معاویه در مسجدالنبی: یزید شرابخوار از من بهتر هست!؟ این است معنای تزویر و دروغ!
رویداد غمبار کربلا، رویدادى تاریخ ساز است که اشعه هاى تابناک آن فراتر از زمان و مکان، مرزها را در نوردیده و رنگ جاودانگى به خود گرفته است. در این میان سخنان امام حسین(ع) از زمانی که در مدینه حضور داشتند تا لحظه شهادت در کربلا برای دیروز، امروز و آیندگان سراسر درس و آموزه بوده و هست.
راز سجده بر تربت کربلا از دیدگاه آیت اللهالعظمی وحید خراسانی
حضرت آیتالله العظمی وحید خراسانی با نقلِ روایتی از امام صادق(ع) و سیره امام سجاد(ع)، تأکید میکنند که سجده بر این خاک مقدس نه تنها زمینهای هفتگانه را منور میسازد، بلکه قدرت عبور از حجابهای هفتگانه (یخرق الحجب السبع) را دارد و ظرفیتی بینظیر برای قرب الهی در نماز است.
ستارهای که در شام خاموش شد
«ستاره کربلا» با محوریت زندگی حضرت رقیه(س)، روایت کربلا را اینبار از نگاه یک کودک بازگو میکند. روایتی که از مدینه آغاز میشود، در کربلا ادامه مییابد و در نهایت در شام به خاموشی میرسد.
تعزیه؛ رسانهای مدرن در ترازوی تاریخنگاری
پژوهشگر شناختهشده و مؤلف کتاب مرجع «شبیهنامه»، ضمن واکاویِ دقیقِ ریشههای هنر آیینی تعزیه و با نقد روایتهای شفاهیِ غیرمستند، تعزیه را در ترازوی تاریخنگاریِ عصر قاجار قرار داده و از کارکردهای رسانهای و سیاسی این هنر در پرتوِ اسنادِ موجود پرده برداشت.
رویای همرزم حسین (ع) شدن از همیشه نزدیکتر است
شور عاشورایی محرم ۱۴۰۵ (۱۴۴۸ قمری) در حسینیه ایران، با طنین رجزهای حماسی و تبیین خط فکری رهبر شهید، معنایی عینی و ملموس به مفهوم «رویای همرزمی با سیدالشهدا (ع)» بخشیده است؛ ایستادگی مقتدرانهای که امسال هیئتها را به قلب خیابانها و صف اول نبرد با باطل پیوند میزند تا ثابت کند آرزوی دیرینهی رزم در رکاب حق، از همیشه به واقعیت نزدیکتر است.
ببینید| دوم محرم؛ روز ورود کاروان حسینی به نینوا/ کربلا؛ سرزمینی که جاودانه شد
روز ورود کاروان امام حسین (ع) به کربلا را میتوان آغاز فصل جاودانگی عاشورا دانست. فصلی که در آن، یک سرزمین به نماد مقاومت تبدیل شد، یک کاروان به الگوی وفاداری و یک شهادت به چراغ هدایت تاریخ!
یزید در دوران خلافت کوتاهش چه جنایات عظیمی به بار آورد؟
یزید در مدّت کوتاه خلافتش، جنایاتی را مرتکب شد که هر یک از آن ها به تنهایی برای رسوایی و ننگ وی و خاندانش کافی است. شهادت امام حسین(ع) و اصحابش و اسارت حریم نبوی(ص)، مهمترین جنایتی است که به دستور یزید انجام گرفت. پس از آن، واقعه حره، به دستور یزید شکل گرفت، که در این جنایت، لشگریان یزید سه روز، به کشتار و غارت مردم مدینه پرداختند. لشکریان یزید پس از آن، برای نبرد با عبداللّه بن زبیر به سوی مکّه حرکت کردند و حرم الهی را با منجنیق آتش باران کردند که در نتیجه پرده ها و سقف کعبه سوخت.
بشنوید| روایت کردها از تنهایی حضرت زینب (س)
نوحه در ایام عزاداری حسینی در ایران یکی از مهمترین گونههای موسیقی مذهبی به شمار میآید که سالها در هر منطقه با زبان، گویش، نغمهها و شیوههای اجرایی همان قوم درآمیخته است.
محتشم کاشانی، شاعری که محرم را به زبان فارسی سرود
کمالالدین علی محتشم کاشانی، نامش بیش از هر چیز با ترکیببند معروف «باز این چه شورش است که در خلق عالم است» گره خورده است؛ اثری که از مشهورترین مراثی واقعه کربلا در زبان فارسی است.
آسمان حسین| فرصتی برای پرواز روح
طی ماه عزای حسین، جامعهٔ مؤمنان بار دیگر ارتفاع گرفتن را تجربه میکند؛ ارتفاعی که از جنس پرواز روح است.
مقتل شب سوم محرم؛ اثبات وجود و نحوه شهادت حضرت رقیه (س)
حضرت رقیه (س) دختر امام حسین (ع) در واقعه عاشورا سه سال سن داشتند که بعد از شهادت پدر و یارانش در عصر عاشورا، به همراه دیگر زنان بنیهاشم توسط سپاه یزید به اسیری رفتند و در خرابههای شام به شهادت رسیدند.
سلام بر محرم با خیمههای سر در گریبان و طشتهای گریان از یاد عطشان کربلا
در آستانه ماهی که رنگ شهرها را دگرگون میکند، گوشهگوشه ایران با آیینهایی ریشهدار و چندصدساله خود را برای میزبانی از عزای سیدالشهدا(ع) آماده میکند؛ آیینهایی که از غبارروبی مساجد در خراسان تا برافراشتن خیمههای عاشورایی در فارس، روایتگر پیوند عمیق فرهنگ ایرانی با نهضت عاشوراست.
اعمال ماه محرم؛ از شبزندهداری آغاز ماه تا آداب روز عاشورا
همزمان با آغاز ماه محرمالحرام، در منابع دینی مجموعهای از اعمال مستحب برای شبها و روزهای این ماه بهویژه شب اول، روز اول و شب و روز عاشورا توصیه شده است. شبزندهداری، دعا، نمازهای مستحبی و روزه در برخی روزهای این ماه از جمله اعمالی است که در روایات بر آن تأکید شده و در کنار آن، عزاداری برای امام حسین(ع) بهعنوان مهمترین عمل این ایام مورد توجه قرار گرفته است.
چرا حسنین(ع) در فتوحات پس از رحلت پیامبر(ص) حضور نداشتند؟
یکی از شبهههای مطرح در کتاب تاریخ زندگی امامان معصوم پرسش از حضور حسنین (ع) در فتوحات پس از پیامبر اسلام (ص) است. نویسنده علاوهبر بررسی روایات تاریخی یک نقطه از شبکه معرفت را ترسیم می کند.
چه رازی در ماندگاری قیام عاشوراست؟
راز ماندگاری قیام عاشور را باید در الهی بودن هدف، اخلاص، پیوند با قرآن، عزت، شهادت و پیامرسانی پس از کربلا جستوجو کرد.
آیین «طشتگذاری» سنتی ریشهدار در پاسداشت جوانمردی حسینی
امام حسین(ع) با مشاهده آثار خستگی و تشنگی در چهره سپاهیان دشمن، علیرغم کمبود آب، دستور دادند که طشتها را با آبِ مشکها پر کنند تا هم سربازان حر و چهارپایان سپاهش سیراب شوند.
فضائل، ثواب و اثرات مداومت بر خواندن زیارت عاشورا چیست؟
زيارت عاشورا یکی از معروفترين و رايجترين زيارت نامههایی است كه در فرهنگ شیعه، جایگاه ویژه ای را به خود اختصاص داده است. این زیارت نامه، که از زبان پيشوايان دينی روایت شده است، در تمام ایام سال و به ویژه در روز عاشورا خوانده میشود و بر طبق روایات و سیره بزرگان دین، مداومت بر خواندن آن، آثار و بركات فراوانی دارد.
نگاهی به متون بیش از ۱۴ چهره بزرگ اهل سنت درباره امام حسین (ع)
ارادت و ادب به مقام امام حسین (ع) و رویکرد برادران اهل تسنن به اهلبیت (ع) متأثر از تمایل عالمان بزرگ اهلسنّت، بر محور محبّت اهلبیت بوده است.
اشکهای ماندگار امام سجاد (ع)؛ بنیانگذاری فرهنگ عزاداری امام حسین (ع)
امام سجاد (علیهالسلام) در سالهای پس از واقعه کربلا، با بهرهگیری از سوگواری و گریههای هدفمند، نهتنها یاد و پیام عاشورا را زنده نگه داشتند، بلکه پایههای یک سنت پایدار مذهبی را در جامعه اسلامی بنا نهادند؛ سنتی که عزاداری برای امام حسین (ع) را به یک فرهنگ ریشهدار و الهامبخش تبدیل کرد.
چهار الگوی مواجهه با کودک در مجالس دینی
حضور کودکان در مجالس دینی، نه یک مزاحمت، بلکه سرمایهگذاری برای آینده معنوی جامعه است، اما آیا هیئتهای مذهبی این حضور را فرصت میبینند یا تهدید؟ در اولین شماره از مجموعه «گام اول در راه حسین(ع)»، اهمیت جایگاه کودک در هیئتهای مذهبی و رویکردهای موجود در مواجهه با کودکان را مرور میکنیم.
خاطرات علما | در مجالس روضۀ اباعبدالله (ع) پای سماور مینشست و چای میداد
آیتالله بهجت در مجالس روضه اباعبدالله علیهالسلام بسیاری از کارها را خود انجام میداد؛ کنار در به عزاداران احترام میگذاشت، بر پذیرایی و خوشآمدگویی نظارت میکرد و این تواضع را از استادان خود آموخته بود؛ چنانکه مرحوم غروی کمپانی نیز پای سماور مینشست و چای میداد.
مفاهیم صبر، وفاداری و پاسداری از پیام عاشورا در نشریه حماسه عشق و ایثار تبیین شد
هم زمان با نزدیک شدن به ماه محرم، شمارههای هفتم و هشتم از سلسله نشریات حماسه عشق و ایثار که به تبیین جلوههای وفاداری حضرت زینب (س) و امام سجاد (ع) در نهضت عاشورا و نقش آنان در حفظ پیام کربلا و ترویج فضایل اخلاقی میپردازد، از سوی هیئت دانشجویی رضوان دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)، منتشر شد.
تبدیل شدن آئین تعویض پرچم امام حسین(ع) به رویدادی جهانی
دبیرکل آستان مقدس حسینی با تأکید بر بازتاب جهانی مراسم تعویض پرچم حرم امام حسین(ع) و آغاز ماه محرم، گفت: این آیین امروز به رویدادی بینالمللی با آثار گسترده فرهنگی و معنوی تبدیل شده است.
ببینید| دلتنگیای که پایانی ندارد؛ کربلا، منزلگاه دلها
گاهی انسان در میان شلوغی زندگی، آرزویی در دل دارد که شاید هرگز به چشم ندیده باشد. برای نویسنده، آن دلتنگی نامی جز کربلا ندارد؛ سرزمینی که پیش از آنکه مقصد قدمها باشد، پناهگاه و منزلگاه دلهاست و امید زیارتش، سالهاست در گوشهای از جانش روشن مانده و خاموش نمیشود.
روایت دگرگونی جوانی شرور، که نام امام حسین (ع) او را نجات داد
شب عاشورا، دختری که در معرض تعرض بود به جوان شرور گفت: «با امام حسین معامله کن». آن نام در دلش اثر کرد و دختر را رها نمود. سرانجام همان جوان، در طی یک سیر تحول، مورد عنایت حضرت زهرا(س) قرار گرفت.
