۱۲ ربیع‌الاول، دوازدهمین روز از سومین ماه سال قمری است. از رویدادهای این روز به ورود رسول اكرم (ص) به منطقه قبا در مدینه در سال 1 ق، آغاز وجوب نماز در سال ۱ ق، است.
گاهی برای نماز پنج دقیقه وقت داریم، اما آن را در یک دقیقه تمام می‌کنیم؛ انگار نماز هم یکی از کارهای فهرست روزانه است که باید سریع تیک بخورد. غافل از اینکه نماز خوب، نه مسابقه است و نه الزاماً با گریه و حال عجیب معنوی همراه می‌شود؛ از جایی ساده‌تر شروع می‌شود: ادب، آرامش و چند دقیقه وقت گذاشتن برای ایستادن در برابر خدا.
همه انسان‌ها جز معصومان ممکن است در زندگی مرتکب خطا و گناه شوند؛ اما در نگاه اسلام، راه بازگشت هیچ‌گاه بسته نیست. توبه، فرصتی برای جبران گذشته و بازگشت به سوی خداوند است. نماز توبه نیز یکی از اعمالی است که برای طلب آمرزش و ابراز پشیمانی از گناه توصیه شده است. اما این نماز چگونه خوانده می‌شود، چه شرایطی دارد و آیا می‌تواند موجب بخشش همه گناهان شود؟
نمازهای نافله از مستحبات مؤکد در اسلام هستند که در زمان‌های مختلف شبانه‌روز خوانده می‌شوند؛ از نافله صبح و ظهر و عصر گرفته تا نافله مغرب، نماز غفیله، وتیره و نماز شب. اما هرکدام چند رکعت دارند و چه زمانی باید خوانده شوند؟ در این مطلب، تعداد رکعت‌ها و شیوه خواندن انواع نمازهای نافله را به زبان ساده مرور می‌کنیم.
خانه مؤمن تنها محل سکونت نیست؛ می‌تواند با نماز، دعا و مناجات، به محیطی نورانی و آرام‌بخش تبدیل شود. آیت‌الله جوادی آملی در تفسیر سوره حجر، به توصیه‌ای کمتر مورد توجه درباره «مصلی» در خانه اشاره کرده‌اند.
هشتم ربیع‌الاول، سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع) و آغاز امامت حضرت مهدی(عج) است؛ روزی که در منابع اعمالی مانند زیارت امام یازدهم(ع)، صلوات بر آن حضرت و نمازی برای طلب حاجت نقل شده است. در این میان، نماز چهار رکعتی منسوب به امام حسن عسکری(ع) از اعمالی است که برای درخواست حاجت و توسل به خداوند خوانده می‌شود.
مجموعه گردآوری شده «نماز و مراعات حقوق دیگران»، ضمن واکاویِ پیوند میان «عبودیت» و «حق‌الناس»، نشان می‌دهد که نماز نه‌تنها مانعِ ادای حقوق مردم نیست، بلکه بستری برای تحققِ عملی آن است.
با توجه به گسترش تمایل به پرورش و نگهداری حیوانات خانگی، یکی از این احکام شرعی که دانستن آن وجوب پیدا می کند، حکم نماز خواندن در خانه ای است که در آن، سگ نگهداری می شود.
رهبر شهید حضرت آیت الله سیدعلی خامنه‌ای به استفتائی پیرامون «خواندن نماز قبل از وقت» پاسخ گفته‌اند.
اگر فردی به خدا، پیامبران، قرآن، معاد و دیگر اصول اعتقادی ایمان داشته باشد اما نماز نخواند یا برخی واجبات را انجام ندهد، آیا همچنان مسلمان است؟ پاسخ این پرسش به یک تفاوت مهم بستگی دارد: «انکار وجوب» با «ترک عمل از روی سستی» یکسان نیست. از سوی دیگر، عبادت در قرآن تنها به نماز محدود نمی‌شود و هر عمل همراه با خضوع و اطاعت از فرمان الهی می‌تواند در گستره مفهوم عبادت قرار گیرد.
ربیع‌الاول به دلیل نزول رحمت الهی بر زمین بهار ماه‌ها نام گرفته است. ماهی که روزه گرفتن و خواندن زیارت پیامبر(ص) و امام علی(ع) به شکرانه سلامتی این دو بزرگوار از اعمال مستحبی اولین روز آن است.
ابراهیم بن موسی قزّاز برای حل مشکلات مالی خود به امام رضا(ع) پناه برد، اما پیش از آنکه سخنی از حاجت او به میان بیاید، هنگام نماز، امام(ع) مسیر خود را تغییر داد و برای اقامه نماز توقف کرد. وقتی ابراهیم پیشنهاد کرد تا رسیدن دیگر همراهان صبر کنند، امام هشتم(ع) بر اهمیت نماز در اول وقت تأکید کرد و فرمود نماز را جز در صورت ضرورت و عذر موجه به تأخیر نینداز. پس از نماز، امام(ع) حاجت او را نیز فراموش نکرد؛ با کرامتی شگفت‌انگیز، شمشی از طلا به او بخشید و از او خواست آن را برای زندگی خانواده‌اش هزینه کند.
والدین بسیاری با این چالش روبه‌رو هستند که چرا فرزندانشان با وجود رعایت ادب و اخلاق، در اقامه نماز سستی می‌کنند. کارشناس خانواده ریشه این مشکل را در روش‌های تربیتی والدین و سخت‌گیری‌های غیرضروری می‌داند.
عبادت برای امام رضا(ع) تنها مجموعه‌ای از اعمال فردی نبود؛ سیره آن حضرت، تصویری از بندگی عمیق و پیوسته در برابر خداوند را به نمایش می‌گذاشت. از نماز شب و سجده‌های طولانی تا تلاوت قرآن، روزه، دعا و ذکر، روایت‌های تاریخی از عبادت‌های امام هشتم(ع) نشان می‌دهد که خلوت با پروردگار بخش جدایی‌ناپذیر زندگی ایشان بود؛ چنان‌که حتی مأموران مأمون نیز از کثرت عبادت و ذکر آن حضرت شگفت‌زده شده‌اند.
در میان هیاهوی زندگی، دغدغه‌های روزمره و گرفتاری‌های ذهنی، گاهی یاد خدا آرام‌آرام از زندگی‌مان کمرنگ می‌شود؛ اما چگونه می‌توان ارتباط با خدا را در تمام لحظه‌های زندگی حفظ کرد؟ از ذکر زبانی و حضور قلب گرفته تا تلاوت قرآن، شکر نعمت‌ها، تفکر، نماز و حتی نگاه متفاوت به مشکلات؛ قرآن کریم راه‌هایی برای رهایی از غفلت و ماندن در مسیر یاد خدا پیش روی انسان گذاشته است.
دفتر رهبر شهید انقلاب اسلامی به استفتائی درباره حکم باز و بسته کردن شیر آب هنگام وضو پاسخ داد.
علاقه‌مند کردن کودک به نماز و عبادت با اجبار و سخت‌گیری آغاز نمی‌شود؛ کودکان بیش از آنکه از توصیه‌های مستقیم تأثیر بگیرند، رفتار والدین و دوستان خود را می‌بینند و از آنها الگو می‌گیرند. کارشناسان تربیتی بر آشنایی تدریجی کودکان با عبادت، فراهم کردن فرصت تقلید، حضور در محیط‌های عبادی و پرهیز از ایجاد نگاه منفی به نماز تأکید دارند و معتقدند والدین باید میان آموزش و فشار، مرز روشنی قائل شوند.
نماز تنها مجموعه‌ای از اذکار و حرکات عبادی نیست؛ بلکه می‌تواند با آرام کردن دل، استحکام بخشیدن به اراده، تعمیق ایمان و زنده نگه داشتن امید، مسیر زندگی انسان را تغییر دهد. از نگاه قرآن و روایات، همین آثار تربیتی نماز در کنار ساختن زندگی دنیوی، در سرنوشت اخروی انسان نیز نقش‌آفرین است؛ ازاین‌رو کیفیت ارتباط انسان با نماز، می‌تواند مسیر او را از اضطراب و یأس به آرامش، مقاومت، ایمان و رستگاری تغییر دهد.
نوجوانی، فصل انتخاب‌ها و شکل‌گیری شخصیت است؛ دوره‌ای که یک رفتار تحمیلی ممکن است فاصله ایجاد کند و یک الگوی درست، مسیر زندگی را تغییر دهد. برای نزدیک کردن فرزندان به نماز، بیش از آنکه به تذکرهای مکرر نیاز باشد، باید زمینه‌ای ساخت که نماز برای آنان به تجربه‌ای شیرین، آرامش‌بخش و دوست‌داشتنی تبدیل شود.
تسبیحات حضرت زهرا (س) برخلاف تصور برخی، تنها مختص پس از نماز نیست و در هر زمان و موقعیتی (مانند خواب، بیماری یا توبه) مستحب است.
آیت الله سیستانی در استفتائی درباره «ادای نمازهای قضا » پاسخ گفتند.
حضور قلب، خشوع، شناخت معانی اذکار و رعایت آداب نماز، از مهم‌ترین عوامل اثرگذاری این فریضه الهی در زندگی انسان است. کارشناسان دینی معتقدند هرچه کیفیت نماز ارتقا یابد، آثار تربیتی، اخلاقی و معنوی آن نیز بیشتر نمایان خواهد شد.
گریه بر مصائب امام حسین (ع) در حال نماز، موضوعی است که مراجع تقلید درباره حکم آن نظرات قابل توجهی دارند.
سجده فقط یک حرکت عبادی نیست؛ لحظه‌ای است که انسان با نهایت فروتنی پیشانی بر خاک می‌گذارد و به خدا نزدیک‌تر می‌شود. این عمل عبادی، علاوه بر آثار معنوی، به باور برخی پژوهشگران و متخصصان می‌تواند فوایدی برای سلامت جسم و روان نیز به همراه داشته باشد.
حجت‌الاسلام محسن قرائتی با استناد به آیات قرآن، از چهار کارکرد مهم نماز سخن گفت و تأکید کرد این فریضه، هم شکر نعمت است، هم عامل خودسازی، هم مایه آرامش و یاد خدا و هم راهی برای رسیدن به قرب الهی.
آیت‌الله حائری شیرازی (ره) در تحلیلی عمیق و تربیتی، قضاوت ناعادلانه والدین میان فرزندان را نه تنها یک خطای تربیتی، بلکه عاملی برای تخریب اعتقادات فرزندان می‌دانند.
پس از برآورده شدن حاجت یا رسیدن نعمتی بزرگ، بهترین راه شکرگزاری چیست؟ در آموزه‌های اسلامی، علاوه بر سجده شکر و ذکر «الحمدلله»، نماز مستحبی ویژه‌ای به نام «نماز شکر» توصیه شده است. این نماز دو رکعتی چگونه خوانده می‌شود و امام صادق(ع) چه ذکرها و دعاهایی برای آن سفارش کرده‌اند؟
در تقویت معنوی خودتان کوشا باشید. اول قدمش این است که همین نمازی را که در شبانه روز پنج نوبت می‌خوانید، با توجه بخوانید. اگر ترجمه‌ی نماز را بلدید، سعی کنید در حال نماز تمرکز پیدا کنید.
آموختن انواع شعرهای کودکانه مذهبی یکی از بهترین روش‌ها برای آشنا کردن کودکان با مضامین و مناسبت‌های مختلف در دین اسلام است.
تعقیبات نماز تنها چند ذکر و دعا پس از سلام نماز نیست، بلکه در روایات اسلامی به‌عنوان ادامه عبادت و فرصتی برای نزدیک‌تر شدن به خداوند معرفی شده است. بر اساس آنچه در مفاتیح‌الجنان آمده، تعقیبات علاوه بر تکمیل نماز، زمینه‌ساز افزایش روزی، آمرزش گناهان، استجابت دعا و برآورده شدن حاجات است؛ تا جایی که در روایات، دعا پس از نماز واجب از بسیاری از نمازهای مستحبی برتر شمرده شده است.