درس اخلاق | حیا؛ موهبتِ فطری و غریزه‌یِ انسانی برایِ جلوگیری از مسخِ باطنی

مرحوم آیت‌الله حاج‌آقا مجتبی تهرانی در مباحثِ اخلاقیِ خود با تبیینِ جایگاهِ والایِ «حیا از نفس»، وجدانِ بیدار را مانعِ فرارِ انسان از حقیقتِ رفتارهایش دانست و با تأکید بر اینکه حیا غریزه‌ای الهی و مختصِ بشر است، از بین رفتنِ آن را عاملِ مسخِ ساختارِ انسانیت معرفی کرد.

به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، شاید بتوان از دیدرسِ جامعه پنهان شد و حتی مجازات‌هایِ بیرونی را دور زد، اما مواجهه با خود و قضاوتِ وجدان در تنهایی، چالشی گریزناپذیر برایِ هر انسان است. آیت‌الله آقا مجتبی تهرانی(ره) در این مبحث، ابعادِ عمیقِ «حیا از خویشتن» را واکاوی می‌کند.

از گیر نعوذبالله خدا فرار بکنی، نسبت به عمل زشتت، هیچ کس هم نمی داند. از گیر مردم در برود، کسی هم نفهمیده است. آدم که از گیر خودش که نمی‌تواند در برود. از گیر خودت می توانی در بروی؟ نمی توانی در بروی. اینجا حیاء من النفس است. نکوهش‌هایی است که خودش در درونش به خودش می کند. البته گفتم تا مسخ نشده است.

بله در یک جا ممکن است هر سه‌اش بشود. اگر یک کسی، یک عمل خلاف شرعی را جلو مردم انجام بدهد. این از خدا خجالت نکشیده است، از مردم هم خجالت نکشیده است، از خودش هم خجالت نکشیده است. اولیاء خدا و مکتب‌های الهی روی همین جهت، اینها تکیه کردند. مقیدند و می خواستند آنچه را که در نهاد انسان خدا قرار داده است.

ما گفتیم حیا چیه؟ فلاسفه می گویند «غریزة انسانیة». مختص به انسان هم هست این. می خواهد این سازمان وجودی تو عوض نشود، مسخ نشوی. اینکه می بینی تأکید می کنند، انسان باش، این غرائزی که خدا در انسان قرار داده، که همراه با فطرت یعنی سازمان وجودی اش، خدا به او عنایت کرده است. خب، نباید اینها از بین برود، که یکی از موهبت‌های الهی گفتیم حیاست عنایت کرده است.

برای دانلود فایل صوتی اینجا را کلیک کنید.

منبع:حوزه