تاریخ اسلام
«فرهنگ جامع سخنان امام حسین (ع)»؛ روایتی مستند از کلام عاشورا
کتاب «فرهنگ جامع سخنان امام حسین (ع)» ترجمهای از ۹۷۰ روایت، ادعیه و اشعار ایشان است. هدف آن حفظ سخنان از تحریف و ارائهی منبعی برای تحلیل تاریخ صدر اسلام در دو ساختار تاریخی و موضوعی است.
تغییر قبله؛ آزمایشی برای تسلیم شدن در برابر فرمان الهی
نویسنده کتاب «ارمغان عزت؛ پیامبر و تغییر قبله» معتقد است که حکم تغییر قبله از مسجد الاقصی به مکه، یک آزمایش الهی برای مسلمانان بود تا همیشه خود را در برابر فرمان الهی تسلیم کنند.
عهد عتیق بعد از حمله بختنصر چگونه و به دست چه کسی احیا شد؟
گردآوری دوباره تورات به دست عزرا، یکی از مهمترین نقاط عطف در تاریخ یهودیت است؛ اما این بازنویسی، از همان ابتدا با تناقضات و اختلافات همراه بود.
آیا «قالیچه سلیمان» واقعیت تاریخی دارد؟
حضرت سلیمان(ع) با بهرهگیری از نیروی باد توانست مسیرهای طولانی را در زمان کوتاه طی کند، پدیدهای که در برخی منابع تاریخی با روایت قالیچه مورد اشاره قرار گرفته است.
بانوی صبر و روشنگری چگونه از دنیا رفت؟ نگاهی به روایات تاریخی درباره وفات حضرت زینب(س)
وفات حضرت زینب کبری(س)، بانوی صبر و پیامرسان نهضت عاشورا، از جمله موضوعاتی است که با وجود اتفاق نظر درباره عظمت شخصیت و نقش تاریخی ایشان، در منابع تاریخی با ابهامهایی درباره علت رحلت، زمان وفات و محل دفن همراه است؛ ابهاماتی که پژوهشگران تاریخ اسلام دیدگاههای مختلفی درباره آن ارائه کردهاند.
پاسخ قاطع امام علی(ع) به پرسش دانشمندان یهود در مورد خدا
مناظره امام علی(ع) با دانشمندان یهود درباره صفات الهی، نمونهای درخشان از دانش توحیدی و قدرت استدلال آن حضرت است؛ پاسخی که نسبت دادن مکان به خداوند را بهطور کامل نفی میکند.
حقیقت تاریخی تشیع رسمی ایران چیست؟شیعه از روزگار پیامبر یا ساخته صفویه؟
اینکه تشیع مذهب ساخته و پرداخته دوران صفویه است، سالهاست بهعنوان یک ادعای تاریخی تکرار میشود؛ ادعایی که با بررسی منابع اسلامی و شواهد تاریخی، محل تردید جدی است. مرور سیر شکلگیری تشیع از عصر پیامبر اسلام(ص) تا دوره صفویه نشان میدهد این مذهب نه محصول یک تصمیم سیاسی، بلکه جریانی ریشهدار در متن تاریخ اسلام و ایران بوده است.
پیامبر اکرم (ص) امیرالمؤمنین علی (ع) را جمع تمام کمالات انبیاء معرفی کرد
پیامبر اکرم (ص) امیرالمؤمنین علی (ع) را مظهر کمالات انبیاء و دروازه علم معرفی کرده و تأکید کردند که شناخت علی (ع) مسیر شناخت خدا و پیامبر است. ایشان همچنین ولایت علی (ع) را دستاویز نجات امت در فتنهها دانسته و اطاعت از ایشان را همردیف اطاعت از پیامبر خواندهاند.
ایرانیان چگونه مسلمان شدند؛ با زور یا با اختیار؟
ورود اسلام به ایران، نه یک لحظه و نه فقط با شمشیر، بلکه سفری طولانی از شناخت، تعامل و انتخاب بود. ایرانیان، مردمانی با فرهنگ کهن، ابتدا دین تازه را بررسی کردند و سپس با اختیار خود آن را پذیرفتند.
از صدر اسلام تا امروز؛ داستانهایی خواندنی از هویت زن مسلمان در گذر تاریخ
حجاب و عفاف بهعنوان یکی از بنیادیترین آموزههای فرهنگی و اجتماعی اسلام، همواره در متن زندگی فردی و جمعی مسلمانان حضور داشته و از صدر اسلام تا دوران معاصر، با روایتها و خاطراتی الهامبخش از پیامبر اکرم(ص)، اهلبیت(ع)، زنان مؤمن، شهدا و تجربههای زیسته در جوامع مختلف، بهمثابه نمادی از کرامت، هویت و انتخاب آگاهانه زن مسلمان جلوهگر شده است.
مولود کعبه؛ روایت معجزهآسای تولد امیرالمؤمنین علی(ع) در خانه توحید
شکافته شدن دیوار کعبه برای تولد امیرالمؤمنین علی(ع)، تنها یک رویداد تاریخی نیست، بلکه نشانهای روشن از انتخاب الهی و پیوند ولایت با مرکز توحید است؛ واقعهای که جایگاه رفیع امام علی(ع) را در منظومه امامت و هدایت الهی تبیین میکند.
محاصره اقتصادی پیامبر(ص)؛ جلوهای از مظلومیت و پایداری اسلام
محاصره اقتصادی مسلمانان در شعب ابیطالب، یکی از سختترین و در عین حال درسآموزترین مقاطع تاریخ صدر اسلام است؛ دورانی که قریش با تحریم همهجانبه، کوشید نور ایمان را خاموش کند، اما صبر، توکل و استقامت پیامبر اکرم(ص) و یارانش، این توطئه را به شکست کشاند.
از خطبه تا روایت؛ مقایسه نقش حدیثی حضرت زینب و حضرت معصومه با جایگاه قرآنی حضرت مریم
حضرت زینب و حضرت معصومه (ع) افزون بر مقام معنوی، نقش حدیثی و روایی مؤثری دارند، در حالیکه حضرت مریم (ع) بیشتر با جایگاه قرآنی و طهارت الهی شناخته میشود.
رازهای علمی و معنوی معجزات پیامبر که هنوز پس از قرنها حیرتآورند
سه معجزه جاوید پیامبر صلیاللهعلیهوآله شامل قرآن، قبله مدینه و مباهله، هم جنبه علمی دارند و هم معنوی، و اثبات میکنند که پیامبری ایشان محدود به زمان و مکان نبوده است.
نقش زنان مسیحیِ قفقازی در نیمه دوم حکمرانی صفویان
نگین طباطبایی گفت: قدرتمند شدن روز افزون زنان سبب شد تا آنها علاوه بر آنکه در عزل و نصبهای حکومتی و تصمیم گیریهای حیاتی قلمرو صفوی نقش داشته باشند، در ساخت ابنیه عمومی نیز ایفاگر نقشی مهم باشند.
وقتی نام علی(ع) هم ممنوع شد؛ روایت تاریخی از دشمنی معاویه با اهلبیت
برخی منابع تاریخی گزارش میکنند که معاویه نهتنها با شخصیت و جایگاه امام علی(ع) دشمنی داشت، بلکه حتی نام آن حضرت را نیز برنمیتافت؛ تا جایی که دستور به منع نامگذاری فرزندان به نام علی(ع) و تغییر کنیه «ابوالحسن» داد؛ روایتی که نشاندهنده عمق تقابل سیاسی حکومت اموی با میراث علوی است.
سفر اجباری امام هادی علیهالسلام به سامرا و وداع دردناک مردم مدینه
متوکل عباسی بهمنظور مقابله با تهدیداتی که ازجانب قیامهای شیعی وهمچنین امام شیعیان متوجه حکومت نامشروع عباسیان بود،امام هادی علیهالسلام را به سامرا احضار کرد.
تجارت، صداقت و سرنوشت: دوران پیش از نبوت پیامبر
قبل از آن که پیامبر اسلام (ص) به رسالت الهی مبعوث شود، جوانی پرانرژی و صادق بود که مسیر زندگیاش را با تجربههای عملی و سفرهای تجاری شکل داد. از همراهی با کاروانهای قریش در شام تا تجارت با حمایت خدیجه (س)، همه این تجربهها، اخلاق برجسته و شایستگی او را برای رسالت آینده آماده کرد.
«سیدمحمد»؛ عموی امام زمان(عج) که برای عراقیها نقش قاضی و دادگاه را دارد
حجتالاسلام خلج با اشاره به شأن و جایگاه امامزاده سیدمحمد، گفت: مردم عراق درباره «سید محمد» چنین نگاهی دارند. ایشان را باب الحوائج می دانند و در دعواها، درگیریها و حتی در دزدیها مردم به دادگاه مراجعه نمیکنند بلکه به مزار «سید محمد» می آیند و غالباً همه چیز در همانجا فیصله مییابد و این بسیار در میان مردم عراق معروف است.
سنن پوشش پیامبر (ص): چگونه سادهزیستی با وقار در لباس ایشان جلوه میکند
پیامبر اسلام (ص) نه تنها به ظاهر خود اهمیت میداد، بلکه هر انتخاب لباس و وسایلش پیامی از تواضع، پاکیزگی و اخلاق انسانی را منتقل میکرد؛ از رنگها و جنس لباس گرفته تا بخشیدن لباسها به نیازمندان.
آیا قارههای کشف نشده در زمان پیامبر(ص) خالی از سکنه بودند؟
از نگاه تاریخی، زمان پیامبر اکرم (ص) دورهای بود که تنها سه قاره شناخته شده بودند و جهانِ پهناور، بخشهای بزرگی از انسانها و تمدنها را در پس پرده ناشناختگی پنهان کرده بود.
مسجد، بیش از عبادتگاه؛ پایگاه تمدن و اجتماع است
پیوند عمیق مسجد با معنویت، اجتماع و مقاومت، این نهاد را به یکی از مؤثرترین بسترهای شکلدهی به سرمایه اجتماعی و هویت جمعی در جوامع اسلامی تبدیل کرده است؛ نقشی که امروز بیش از گذشته به آن نیاز داریم.
چگونه شناخت تاریخ صدر اسلام مسیر هدایت را روشن میکند؟
تاریخ و تاریخ نگاری به عنوان یکی از ابعاد و مظاهر فرهنگ و تمدن حائز اهمیت است، زیرا شناخت و دریافت گونه های مختلف هر فرهنگ و تمدنی بدون دسترسی به تاریخ انواع هنرها و دانشهایی که در تمدن ظهور کرده یا تکامل یافته ممکن نخواهد بود. اسلام هم که دینی کامل و غنی و دارای فرهنگ و تمدن عالی است توجّه بسیاری به تاریخ و تاریخ نگاری دارد که در این نوشته به آن اشاره شده است.
پنج موهبت الهی به حضرت سلیمان(ع)
تسخیر بادها، به عنوان یک مرکب راهوار، چنان که می فرماید: (ما باد را مسخر او ساختیم تا مطابق فرمانش، به نرمی حرکت کند، و به هر جا او اراده نماید برود)؛ «فَسَخَّرْنا لَهُ الرِّیحَ تَجْرِی بِأَمْرِهِ رُخاءً حَیْثُ أَصابَ».
بررسی آیۀ «لا اکراه فی الدین» و فتوحات صدر اسلام
آیۀ «لا إکراه فی الدین» با جهاد اسلامی تعارض ندارد، زیرا جهاد برای تحمیل ایمان نیست، بلکه برای دفاع، رفع موانع دعوت و فراهمکردن فضای ایمان آزاد تشریع شده است.
سخن پیامبر(ص) که در دانشگاه برگن نروژ ثابت شد!
کلام پیامبر اسلام (ص)، استوار بر حقیقت و واقعیت است هر چند علم تجربی به آن دست نیافته باشد.
از دامان امالبنین(س) تا شکوه مادران شهید؛ الگوی جاودان از ایثار و وفاداری
الگوی امالبنین(س)، الگویی «تاریخمصرفگذشته» نیست، بلکه «منشور جاودانهی تربیت نسل مؤمن و انقلابی» است. این چراغ، از دامان پاک او روشن شد، در خانوادههای شهیدان انقلاب اسلامی و دفاع مقدس فروزان گشت، و امروز در قلب مادران مدافع حرم و همهی ایثارگران راه حق، میدرخشد و راه را برای ادامهی این مسیر تا ظهور حجت خدا(عج) روشن نگاه میدارد.
استراتژی غرب و صهیونیسم: تاسیس دولت جهانی یهود / انعدام مسلمانان و تصرف سرزمینهای اسلامی
در طول بیش از 3000 سال، دو ارابه در مسیر تاریخ حرکت کردهاند: یکی ارابه بنی اسماعیل که به سمت پایان زمان و ظهور منجی بزرگ جهانی در حرکت است و دیگری ارابه بنی اسرائیل که در مسیر دیگری قرار دارد و مذبوحانه سعی در بیرون راندن بنی اسماعیل از مسیر مقدر خداوند متعال می کند..
آیا بیشتر یاران امام زمان (عج) ایرانی هستند؟
از آنجایی که یکی از اهداف قیام حضرت صاحب الزمان (عج) برپایی عدالت است، یاران امام بر حسب شایستگی گزینش میگردند نه برحسب قومیت، اما در روایات زیادی آمده است که بیشتر یاران امام زمان (عج) را ایرانیان تشکیل میدهند.
چگونه ایرانیان اسلام را پذیرفتند؟
پژوهشگر تاریخ در این باره که ایرانیان چگونه با اسلام آشنا شدند، گفت: ورود اسلام به ایران، نه یک «تقابل فرهنگی»، بلکه فرآیندی تدریجی و چندلایه بود؛ رخدادی که ریشههای آن در بحرانهای ساسانی، روابط دیرینه ایران و عرب و نقش گسترده ایرانیان در دستگاه اداریِ خلافت نهفته است. او روایت رایج از «مواجهه فرهنگها» را به چالش میکشد و تصویری مستند از پیوند ایران و اسلام ارائه میدهد.
