تاریخ اسلام
سکینه دختر امام حسین(ع) بانوی ادب و شجاعت
حضرت سکینه، دختر امام حسین(ع) که ما معمولاً وی را به صورت شخصی خردسال می شناسیم. افزون بر حضور در نهضت کربلا از آغاز تا پایان، تلاش های زیادی در صحنه های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی سال های بعد نیز داشته است که در این مقاله بدان می پردازیم.
عمار یاسر؛ تجسم ارزشهای قرآنی
ستایشهای فراوان رسول خدا(ص) از عمار یاسر، او را به چهرهای محبوب، الگویی ایمانی، اسوه حق و تجسم ارزشهای قرآنی تبدیل کرد که معیار حق شناخته میشد، چراکه پیامبر اکرم(ص) فرموده بود: «عمار با حق است و هرگز از آن جدا نمیشود.»
سندیت وجود حضرت رقیه(س) و تأثیر شهادت ایشان در افشای چهره یزید
منابع تاریخی اصیل و کهن وجود حضرت رقیه(س) را اثبات میکنند. شهادت مظلومانه ایشان در شام، با افشای جنایات یزید و تأثیر بر افکار عمومی، نقشی کلیدی در سقوط مشروعیت بنیامیه داشت. این واقعه، نماد مظلومیت اهل بیت(ع) در تاریخ شد.
بررسی ازدواج نوه حضرت عباس علیه السلام با نوه یزید
در برخی از منابع از شخصی به نام على بن عبدالله بن خالد بن یزید بن معاویه یاد شده که ادعا میشود مادرش نفیسه، دختر عبیدالله، فرزند حضرت عباس علیهالسلام است.
مؤلفان کتب أربعه و صحاح سِتّه اهل کجا بودند؟
ایران نهتنها مهد تمدنهای کهن که یکی از بزرگترین مراکز تولید علم در جهان اسلام بوده است. بسیاری از مؤلفان برجسته در تاریخ حدیث و فقه اسلامی، از دل همین سرزمین برخاستهاند؛ از بزرگان مکتب تشیع مانند کلینی، شیخ صدوق و شیخ طوسی گرفته تا مؤلفان منابع اصلی حدیث اهلسنّت که امروز به عنوان صحاح سته شناخته میشوند. این واقعیت نشان میدهد که جغرافیای ایران، قرنها قلب تپندهی علم و اندیشه اسلامی بوده است.
تأثیر مقتلنگاری در شکلگیری و تثبیت شعائر عاشورایی
استاد حوزه علمیه با بیان اینکه مقتلنگاری تأثیر عمیق و گستردهای در شکلگیری و تثبیت آیینها و شعائر عاشورایی در جوامع شیعی داشته و فراتر از آن، جوامع اهل سنت و حتی غیر مسلمان را نیز تحت تأثیر قرار داده است، گفت: راویان حدیث و شاگردان مکتب اهل بیت(ع) کسانی بودند که اولین مقتلهای امام حسین(ع) را براساس شواهد و قرائن تدوین کردهاند.
چرا تطبیق سفیانی در هر دوره تاریخی اشتباه است؟
یکی از شخصیتهایی که به صورت مکرر در طول تاریخ اسلام مورد سوءتطبیق قرار گرفته، «سفیانی» است. این خطا ناشی از دو عامل است: وجود برخی شباهتهای ظاهری و نسبی مانند انتساب به بنی امیه و دیگری، شرایط بحرانی سیاسی و اجتماعی.
گزارشی مختصر و مفید از واقعه کربلا/ مقتل امام حسین (ع) «الطبقات الکبرى»
گزارش ابن سعد، هرچند گاه کوتاه است، اما به دلیل تقارن زمانیاش با راویان دست اول و مستند بودن روایات به شیوخ و منابع اصلی، برای بازسازی تاریخی مقتل اهمیت دارد.
بانویی شریف در کربلا که کمتر کسی آن را میشناسد
۲۰ محرم الحرام روز شهادت بی بی شریفه، دختر امام حسن مجتبی (ع) است که در کاروان اسرا حضور داشته و به دلیل رنج اسارت به شهادت میرسد.
سخنرانیهای حضرت زینب (س) موجب جلوگیری از تحریف واقعه عظیم عاشورا شد
سخنان حضرت زینب(س) همچون تیری بر پیکر دستگاه ظلم نشست و ماهیت پلید یزید را بیش از پیش برای همگان آشکار ساخت و تأثیر عمیقی بر افکار عمومی گذاشت و پایههای حکومت یزید را سست کرد.
چرایی ازدیاد تاریخهای روایتی از عاشورا
استاد تاریخ اسلام حوزه و دانشگاه با بیان اینکه چرا تاریخهای روایتگرا در مورد عاشورا زیادتر شده است، گفت: دلیل این مسئله آن است که مردم کم سواد هستند و اهل مطالعه نیستند و نخبگان ما نیز کمتر به این موضوع توجه دارند.
حسین (ع) و حسینشناسى به قلم علامه جعفری
به مناسبت فرارسیدن ایام شهادت سرور و سالار شهیدان، مؤسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری بخشهایی منتخب از کتاب «امام حسین (ع) شهید فرهنگ پیشرو انسانیت» تألیف علامه فقید محمدتقی جعفری تقدیم حضورتان میگردد.
وقایع روز هفتم محرم
در کتاب حوادث الایام، به نقل از سید مهدی مرعشی نجفی: حضرت موسی در هفتم محرم به نبوت مبعوث شد؛ و همچنین در چنین روزی از ابن زیاد ملعون به عمر بن سعد نامه رسید که آب را به روى اهل بیت عصمت(ع) بستند.
داستان «ملعونین» کربلا در سنگ؛ بعضی از کتاب بدشان آمده و قصدم همین بود
قدسیه پائینی میگوید در رمان «سنگ» به داستان کسانی پرداخته که مورد لعن امام (ع) قرار گرفتند، به همین دلیل از اینکه بعضی از کتاب بدشان آمده ناراحت نیست، چون قصد داشته سیاهی آنها را روایت کند.
راز جاودانگی قیام امام حسین علیه السلام
حادثه عاشورا از دلخراش ترین وقایع تاریخ اسلامى به شمار مى رود. این رخداد از هنگامه وقوع تاکنون مورد اهتمام و توجه انسان هاى آزاده قرار گرفته است. متفکران و نویسندگان مسلمان و غیر مسلمان از زاویههاى گوناگون آن را کاویده و به موضوعاتی از این دست نظر افکندهاند.
چرا امام علی سکوت و امام حسین قیام کرد؟
یکی از چالشبرانگیزترین مباحث در تاریخ اسلام که همواره مورد بحث و بررسی قرار گرفته، این نکته است که چرا امام علی علیهالسلام با وجود حقانیت و جایگاه والا پس از رحلت پیامبر اسلام سکوت در حالی که امام حسین در مقابل خلافت یزید خروج کردند؟
عزاداری دهه اول محرم از چه زمانی آغاز شد؟
یک پژوهشگر تاریخ اسلام از دوران آل بویه در قرن چهارم به عنوان زمانی یاد کرد که عزاداری در دهه اول محرم به صورت آشکار و همگانی در بغداد برپا شد که بازارها را در عزای سیدالشهداء(ع) تعطیل و سیاهپوش میکردند.
تاوان سنگین اعدام «عالیجناب» را چه کسانی دادند؟
نویسنده «عالیجناب شیخ فضلالله نوری» میگوید در این کتاب با محور قرار دادن شخصیت این مرجع دینی قصد دارد به یک دو راهی تاریخی پرتکرار در دوره مشروطه بپردازد.
غدیر یک واقعه تاریخی نیست/ آمیختگی سرنوشت مسلمانان با غدیر
تلاش و اهتمام معاندان برای خاموش کردن نور غدیر از آن جهت است که غدیر تنها یک واقعه تاریخی نیست؛ بلکه سرنوشت مسلمانان در امر هدایت الهی و جانشینی پیامبر به غدیر گره خورده است.
اولین صوفی در میان مسلمانان کیست؟
ابو هاشم کوفی، شخصیتی پیچیده در اواخر خلافت بنیامیه، اولین کسی است که به عنوان صوفی شناخته شده است. با وجود ظاهر جبری، عقاید باطنی او، او را به عنوان پیشگامی در این مکتب معنوی معرفی میکند، هرچند پیش از او بزرگانِ زاهد و ورعمند وجود داشتند.
نمونههایی از تقوا و ورع مرحوم میرزا حسن شیرازی
داستانهای علما: از مرحوم آیه الله محسن امین در شرح احوال مرحوم میرزای شیرازی روایتی نقل شده است.
امامت در خردسالی؛ معجزهای که عقل زمانه را به چالش کشید
تصور کنید کودکی ۸ساله بهعنوان امام و حجت خدا شناخته میشود، او تنها جایگاه نمادین ندارد، بلکه در مناظرات علمی بر دانشمندان غلبه پیدا میکند، این پدیده نهتنها فهم دینی را دگرگون میکند، بلکه عقل بشر را به منبعی بالاتر از علم الهی متوجه میکند.
تفتیش عقاید و فشار معیشتی شیعیان؛ دو بحران بزرگ دوران امام جواد (ع)
در روزگاری که شمشیر تفتیش عقاید در خیابانها به خون تشنه بود و فقر، جان و ایمان شیعه را در تنگنای سختی گرفتار کرده بود، امام جواد علیهالسلام پرچم هدایت را به دست گرفت.او در یکی از تاریکترین دورانهای تاریخ اسلام، مرهم دلهای زخمی و پناه شیعیان در تندباد حوادث شد.
جلد ۲۶ دائرهالمعارف بزرگ اسلامی منتشر شد؛ از مدخل «ری» تا «زنجانی»
جلد بیستوششم دائرهالمعارف بزرگ اسلامی با دربرگیری ۱۶۷ مدخل از «رِی» تا «زنجانی، سیدابوالفضل» منتشر شد.
پاسخ به سؤالاتی دربارۀ عدل الهی
مسئله عدل الهی یکی از اصول بسیار مهم اعتقادی است. عدل، همانند توحید، بیانگر یکی از اوصاف الهی است، ولی به دلیل اهمیت وصف ناپذیر آن، جایگاه ویژه ای در مباحث کلامی یافته است.
فرقه های شیعه چگونه پدید آمدند؟
فرق شیعه به تدریج و به دلایل مختلف پدید آمدند. اصلی ترین دلیل، اختلافات در مورد جانشینی پیامبر (ص) و امامت بود که پس از وفات پیامبر به وجود آمد. این اختلافات منجر به پیدایش فرقه های مختلفی مانند امامیه (شیعه دوازده امامی)، زیدیه، اسماعیلیه و غیره شد.
ببینید | ماجرای نبرد تاریخی حضرت عباس با جنگجوی عرب در کودکی!
منابع تاریخی داستانهای مختلفی را از حضور حضرت عباس علیهالسلام در جنگ صفین نقل کردهاند، در آن زمان ایشان که نوجوان ۱۲-۱۳ سالهای بوده در میدان حضور پیدا میکند و با «ابوشعثا» یکی از جنگجویان نامدار لشکر معاویه نبرد کرده است.
چرا امام رضا(ع) بر یادگیری و آموزش علوم اهلبیت تأکید داشت؟
اهل بیت وحی بر اساس علم لدنی و الهام وحیانی، نه تنها پرده از اسرار پیچیدهی خلقت و هستی برداشتهاند، بلکه راهنماییهایی دقیق و جامع برای زندگی دینی، انسانی و علمی ارائه دادهاند که تا قیامت راهگشا و هدایتگر است.
میرزا کوچک خان جنگلی درس عدالت خواهی را از حوزه آموخته بود
میرزا کوچک خان جنگی فرزند حوزه های علمیه و یکی از پرچمداران نهضت اصیل مقاومت در ایران است که نقش مهمی در تحول بنیادین و رویکرد انقلابی مردم ایران داشته است.
کشفی که تاریخ را شوکه کرد!
کشف جسد سالم و دست نخورده “شیخ صدوق” پس از ۸۰۰ سال در پی سیل تهران! جسدی با ناخنهای حنابسته و ریشی آراسته که گویی تازه دفن شده بود، هیئت علمای قاجار را شگفتزده کرد. این کشف تاریخی در زمان فتحعلی شاه قاجار رخ داد و هویت جسد با سنگنوشتهای باستانی تأیید شد.
