حدیث امیرالمومنین علی (ع)، صدقه دارویی شفابخش است و اعمال بندگان در دنیا، در آخرت پیش روی آنان جلوهگر خواهد شد، به بررسی نقش صدقه در درمان بیماریهای روحی و جسمی و اجتماعی میپردازد. سپس، با استناد به آیات قرآن کریم، مفهوم تجسم اعمال را تبیین کرده و نشان میدهد که چگونه تمام کارهای نیک و بد انسان در روز قیامت برای او آشکار میشوند.
بررسی آیات قرآن کریم نشان میدهد که این کتاب آسمانی، ضمن تصدیق حقایق موجود در تورات و انجیل، به صراحت از تحریفهای لفظی و معنوی توسط برخی از اهل کتاب انتقاد کرده است. آیاتی چون «یُحَرِّفُونَ الْکَلِمَ عَنْ مَوَاضِعِهِ» و «یَلْوُونَ أَلْسِنَتَهُمْ بِالْکِتَابِ» به تغییر عمدی الفاظ و معانی اشاره دارند.
مجازات زنا در آغاز سوره نور تنها یک حکم فقهی نیست، بلکه دیواری است که قرآن برای حفاظت از بنیان خانواده و سلامت اخلاقی جامعه بنا میکند، حکمی که با علنی بودن اجرا، پیام صریحی درباره نقش روابط پاک در امنیت اجتماعی میدهد.
زندگی روزمره میدان انتخابهای اخلاقی ماست. هر برخورد، هر واکنش و هر جملهای که میگوییم میتواند سفیر آرامش باشد یا جرقهای برای تنش. در فرهنگ اسلامی، خوشاخلاقی تنها یک رفتار اجتماعی نیست؛ یک قدرت معنوی و سازنده است.
قرآن، مستکبرانِ فاقدِ اَیمان را دشمنانی میداند که یمین، عهد و قرارداد را محترم نمیشمارند و پیوسته خیانت میورزند. چون «لا أیمان لهم»، نه دوست و نه دشمن از مکرشان در امان نیست؛ بنابراین اعتماد به چنین پیمانشکنان، امری جاهلانه و سفیهانه است.
در کتاب و سنت، فضایل و مقامات عالیه فراوانی برای حضرت فاطمه زهرا(س) نقل شده است، تأمل در این فضایل و مقامات کمک میکند زیست مؤمنانه خود را به سمت این قله متعالی و الگوی برجسته قرار دهیم.
در آیات پایانی سوره مؤمنون، قرآن پرده از رفتار عجیب مستکبران برمیدارد؛ دشمنانی که هشدار الهی را جدی نمیگیرند و از سر غرور، عذاب را شوخی میگیرند. این آیات نشان میدهد همان لحظه که آنان با تکذیب و تمسخر پیش میروند، زمان مجازات آرام و بیصدا نزدیک میشود و غافلان دیر میفهمند که فرصت بازگشت مدتهاست پایان یافته است.
در برخی منابع برای ازدواج کردن و گشایش بخت و حتی افزایش مهر و محبت بین زوجین خواندن سوره قدر توصیه شده است. به این منظور نیت کرده و روزی ده مرتبه سوره قدر را پس از نماز صبح بخوانید.
مدارا و مهلتدادن به بدهکار ناتوان، در روایات صدقهای پرفضیلت و نجاتبخش دانسته شده که ثوابهای بزرگ دنیوی و اخروی دارد و نشانهٔ ایمان و کرامت انسانی است.
انسان برای سقوط و عذاب آفریده نشده است؛ او دعوتشدهای به ضیافت کمال است که تنها با انتخابهای خودش از آن فاصله میگیرد.
به گفته یک اندیشمند ترک، نسخه اصلی یکی از نخستین ترجمههای قرآن کریم به زبان ترکی در یکی از کتابخانههای بزرگ این کشور کشف شده است.
بر پایه روایات، شماری از آیات قرآن با حضرت فاطمه (س) پیوند دارند؛ از جمله آیه تطهیر در شأن نزول، آیه مودت در مصداق، و آیه نور در تأویل و معناى باطنی.
خداوند در آیات ۳۵ و ۳۶ سوره بقره، از حضرت آدم(ع) و همسرش خواسته بود که «به شجره ممنوعه نزدیک نشوند» که در غیر این صورت از «ظالمین» می گردند. با این حال، آنها نافرمانی کردند. همچنین در آیه ۱۲۱ سوره طه نیز آمده است که آدم بر پروردگار خویش عصیان کرد. آیا با این وجود می توان حضرت آدم را معصوم دانست!؟
زنان در آخرالزمان، نقشها و مسئولیتهای خطیری بر عهده دارند که در آموزههای اسلامی، به ویژه در مذهب تشیع، به آن پرداخته شده است. در دورانی که فتنهها و چالشها رو به افزایش است، زنان میتوانند با حفظ ایمان، بصیرت و عمل صالح، نقش بیبدیلی در زمینهسازی برای ظهور منجی عالم بشریت، حضرت مهدی (عجلاللهفرجه)، ایفا کنند.
یک پژوهشگر قرآنی در نشست «تجلی کرامت زن در سیره فاطمی»، با مرور منظومه عفاف در قرآن ـ از غضّ بصر و پوشش تا مسئولیت خانواده و جامعه در تسهیل ازدواج ـ تأکید کرد، پاکدامنی تنها یک توصیه فردی نیست، بلکه سازوکار اصلی سلامت اجتماعی است. او با یادآوری حکایت رجبعلی خیاط نشان داد چگونه یک انتخاب اخلاقی میتواند مسیر انسان را تغییر دهد و هشدار داد که با کمرنگ شدن فرهنگ امر به معروف، ارزشها دچار وارونگی میشوند؛ تا جایی که منکر زیبا و معروف زشت جلوه میکند.
کتاب «استدراج (سقوط گام به گام)» در ۱۲۸ صفحه تهیه و به همت مؤسسه بوستان کتاب به چاپ سوم رسید.
نسخ در قرآن نه نشانه تغییر در کلام الهی، بلکه جلوهای از تدبیر حکیمانه خداوند در تربیت تدریجی انسان و جامعه است؛ آیاتی که حکمشان پایان یافته، همچنان حامل نور هدایت و تاریخ تشریعاند.
در اسلام، مقام مادر بسیار رفیع است و آیات قرآن کریم و روایات، بر احسان به والدین، بهویژه مادر، تأکید فراوان دارند. این تأکید ریشه در زحمات بیبدیل مادر در بارداری، زایمان و شیردهی دارد. این فداکاریها و توصیههای دینی، پیوند عاطفی عمیق و محکمی (دلبستگی) بین مادر و فرزند ایجاد میکند که پایهای برای رشد سالم و مستقل فرزند در جامعه اسلامی است.
ترس، بهخودی خود و به عنوان حالت طبیعی و انفعالی نفسانی، نه خوب است نه بد و اخلاقاً ارزشگذاری نمیشود.اما مطلوب و پسندیده بودن مقدمات، زمینههای اختیاری ترس، تضعیف، تقویت یا تداوم آن، در گرو هدف و نتیجهای است که بر آنها مترتب میشود و باید دید که متعلق آن ترس چیست.
نماز نخواندن و بیاعتنا بودن به آن، آثار فراوانی را هم در دنیا و هم در آخرت برای انسان خواهد داشت.
آیه ۱۸ سوره مؤمنون با یادآوری نزول حسابشده آب نشان میدهد که جهان زیر تدبیر الهی است، نه محصول اراده قدرتهای زمینی. همان انکاری که مشرکان داشتند، امروز نیز در رفتار قدرتهایی دیده میشود که خود را مالک طبیعت و تاریخ میپندارند، نقطه آغاز دشمنی با حقیقت، همین نادیدن نشانههای روشن است.
براى آنها دعا كن و از جانب آنها صدقه بده و اگر زنده باشند و مذهب حق را نشناسند با آنها مدارا كن؛ زیرا رسول خدا صلى الله علیه و آله فرمود: خدا مرا به رحمت فرستاده، نه نافرمانى و نامهربانى. بنابراین دعا و مناجات و طلب مغفرت براى پدر و مادر، توفیق معنوى است.
در آموزههای اسلامی، صلهی رحم به عنوان یکی از مهمترین و باارزشترین اعمال، جایگاه ویژهای دارد. این عمل نه تنها به تحکیم روابط خانوادگی و اجتماعی منجر میشود، بلکه آثار و برکات بیشماری را در دنیا و آخرت برای فرد به ارمغان میآورد.
در آغاز سوره مؤمنون از مهارتی حرف زده میشود که آرامش را از بیرون نمیگیرد، از درون میسازد؛ همان حضور و تمرکزی که اگر در زندگیمان جاری بود، اینهمه آشفتگی، اضطراب و گرفتاری مجال ریشه گرفتن پیدا نمیکرد.
سورهای که آیتالله فاطمینیا از آن بهعنوان «سرّ عجیب الهی» یاد میکرد، همان سوره صافات است؛ سی و هفتمین سوره قرآن که خواندنش در روز جمعه، دریایی از برکات را نصیب انسان میکند.
میان دو آیه ۳۲ و ۳۳ سوره نور هیچ تعارضی وجود ندارد، بلکه هر یک ناظر به مسئولیت گروهی خاص است.
حدیث امیرالمومنین علی (ع) "عذر برادر خود را بپذیر، و اگر او عذری نداشت برای خطای او عذری بتراش"، تأکیدی بر بخشش، گذشت و حسن ظن در روابط انسانی است. این آموزه با الهام از آیات قرآنی که به عفو، مدارا و دوری از سوءظن دعوت میکنند، به تقویت پیوندهای اجتماعی و جلوگیری از کدورتها کمک میکند. عمل به این توصیه، جامعهای مهربان، بخشنده و باثبات را رقم میزند که در آن صلح و مودت بر خصومت غلبه دارد.
حضرت آیت الله جوادی آملی با بیان اینکه صبر و تضرع به درگاه الهی قطعا انسان را به مقصد می رساند، گفتند: انسان تنها با سلاح گریه و ناله صادقانه میتواند بر دشمن درونی پیروز شود.
به حكم آیۀ شریف قرآن: « فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها؛ فطرتی كه خداوند انسان ها را بر آن آفریده». خداوند همه را پاك آفریده است.
بر پایه شواهد نسخهشناختی و سنت حفظ شفاهی، مقایسۀ کهنترین مصاحف قرن اول هجری با متن کنونی قرآن، اصالت و تغییرناپذیری آن را در طول تاریخ تأیید میکند.