پیشرفت و پیروزی امت در گرو همراهی آگاهانه با ولیّ خداست، اما سستی، مصلحتطلبی و نافرمانی از امامان، موجب شکست و گرفتارشدن مردم در حکومتهای ستمگر شده است.
هدایتی که قرآن وعده داده، شامل حال کسانی است که در مسیرِ خداگرایی از تمنیات شخصی عبور کنند. این نگاه، راهبرد اصلی نهجالبلاغه برای خروج از جاهلیت مدرن و رسیدن به تمدنی انسانی است.
امیرالمؤمنین علی (ع) در حکمتی نورانی، چهار موهبت الهی را که ضامن چهار پاداش قطعی هستند معرفی میکنند؛ آنچه در این شرح کوتاه از حکمت ۱۳۵ نهجالبلاغه میخوانید، دعوتی است به بهرهگیری از این فرصتهای طلایی در ماه مبارک رمضان.
در شرح حکمت ۱۲۳ نهج البلاغه، امیرالمؤمنین (ع) ضمن تأکید بر دوری از بدعت و پایبندی به سنت، به مؤمنان میآموزد که چگونه با مدیریت «مال مازاد» و «سخن اضافی» به سعادت دنیا و آخرت دست یابند.
پژوهشگر حوزوی به تبیین روایتی از حضرت علی (ع) در رابطه با سه ویژگی مهم زنان پرداخت.
در پیوند با آیه ۴۵ سوره بقره که به نماز و صبر به عنوان یاریگران انسان اشاره دارد، نهجالبلاغه «صبر» را راس ایمان میشمارد.
شهادت امام علی(ع) نشان داد: پیادهسازی عدالت همواره با مقاومت ذینفعان نظامهای ناعادلانه مواجه میشود.
امیرالمؤمنین علی(ع)، راز ماندگاری در جاده لغزنده سیاست را بیان میکند: نه خود فریب ظواهر قدرت را میخورم و نه دیگران میتوانند حقیقت را بر من مشتبه سازند؛ این بصیرتی است که انسان را از سقوط در چاهی که قدرتمندان در اوج اختیار برای خود میکنند، نجات میدهد.
انتساب مقام «امیرالمؤمنین» به حضرت علی بن ابی طالب و حصر این منصب خطیر در ایشان، نه یک تفسیر کلامی صرف، بلکه امری کاملاً موافق با نصوص صریح دینی، سوابق تاریخی مستند و حتی اعترافات علمای بزرگ اهل سنت است و ارتباطی با مباحث تقریبی ندارد.
مدرس حوزه خواهران و پژوهشگر عرصه حقوق عمومی به بررسی ماهیت بیعت در دین مبین اسلام پرداخت.
نمیتوان دم از جهاد کبیر و عدم اطاعت از کافران زد، اما نسبت به شکافهای اجتماعی بی تفاوت بود، نهجالبلاغه پیوند عمیقی میان عدل و استقامت ملی برقرار میکند.
آنطور که امیرالمومنین علی علیه السلام میگوید، مردمی که از جنگ رویگردان باشند،محکومند به ذلیل بودن و غارت شدن به پستترین خلق خدا. اینجاست که حماسه متولد میشود: شجاعت و ایستادگی بر سر حق.
محراب، در تاریخ تشیع، فقط جایگاه پیش نمازی نیست؛ نماد استقامت در طوفانهاست. از مسجد کوفه تا حسینیههای امروز، محراب یادآور صحنهای تکراری در تاریخ است، شهادت پیشوایانی که تیغ استکبار را از سر امت کوتاه کردند، اما خنجر نفاق را بر فرق خویش چشیدند. این نوشته روایتی است از شباهت دو رهبر که در ماه نزول قرآن، در اوج مظلومیت و صلابت، به دیدار معبود شتافتند.
دعا در معارف دینی به عنوان یکی از عوامل اثرگذار در تغییر سرنوشت و نزول رحمت الهی معرفی شده است.
پیوند معارف نهجالبلاغه با آیه ۲۲ سوره نور، ترسیمگر سیمای جامعهای است که بر مدار «مغفرت الهی» میچرخد.
در نگاه نهجالبلاغه، ریشه بسیاری از انحرافات اجتماعی و شکستهای سیاسی، ترس از غیر خداست.
امیرالمؤمنین علی (ع) در حکمت ۱۱۳ نهجالبلاغه، سه گوهر ارزشمند را به بشریت هدیه میدهد: ادب بهعنوان میراثی جاویدان، توفیق الهی بهعنوان رهبری که هرگز انسان را به بیراهه نمیکشاند، و عمل صالح بهعنوان تجارتی پرسود که سرمایه عمر را به سعادت ابدی بدل میکند.
تشخیص حق، اولین گام و پیمودن آن با تمام وجود، گام دوم و حیاتی است، حتی اگر هزینهاش انزوا باشد.
یاوران مهدی هرگز از قرآن و معارف ژرف آن بیبهره نیستند، بلکه چشمانشان با نور تنزیل قرآن جلا مییابد.
اثر جدید حسن روحالامین در پی شهادت رهبر انقلاب که تداعی گر در آغوش گرفتن پی توسط امیرالمؤمنین امام علی (ع) است.
در نگاه علوی، جامعه یک واحد یکپارچه است که اعمال هر بخش از آن، همچون موجی بر تمام سطح دریا اثر میگذارد.
هر کس به هنگام بیرون رفتن از خانه بگوید: بِسْمِ اللهِ وَبِاللهِ وَلا حَوْلَ وَلا قُوَّةَ اِلّا بِاللهِ، تَوَکَّلْتُ عَلَی اللهِ.
خواندن «صد رکعت» نماز، در هر رکعت پس از سوره «حمد» «ده مرتبه» سوره «توحید» خوانده شود. شیخ مفید در کتاب «مقنعه» از حضرت امیرالمؤمنین(علیه السلام) روایت کرده: که هرکه این عمل را انجام دهد، حق تعالی ده فرشته به سوی او می فرستد تا دشمنانش را از پری و آدمی از او دور کنند و هنگام مرگ او سی فرشته می فرستد که او را از عذاب دوزخ مژده ایمنی دهند.
بخشی از آیه ۱۲۷ بر عدم اندوه و دلتنگی در برابر مکر دشمنان تأکید دارد: «وَلا تَحزَن عَلَیهِم وَلا تَکُ فی ضَیقٍ مِمّا یَمکُرونَ». این فرمان الهی، زیربنای مدیریت بحران در نهجالبلاغه است.
آرامش قلبی زمانی در سطح کلان رخ میدهد که مردم احساس کنند حقوقشان محترم شمرده میشود، در حقیقت، ذکر الله در ساحت اجتماع، یعنی جاری کردن قوانین الهی و عدالت که نتیجه آن امنیت روانی عمومی است.
وقتی نگرانی نان و معیشت و چک و اجاره، خواب را از چشمانت ربوده،به خودت یادآوری کن آن خدایی که روزی میلیاردها موجود، از کوچکترین حشره تا بزرگترین کهکشان را میدهد، هرگز تو را فراموش نمی کند.
در نگاه اجتماعی نهجالبلاغه،فقر، جهل و ظلم به عنوان بزرگترین سیئات اجتماعی تنها زمانی ریشهکن میشوند که حسناتی چون عدالت اقتصادی، آگاهیبخشی عمومی و مساوات در حقوق شهروندی جایگزین آن شوند.
آیه ۱۱۱ سوره توبه صرفاً درباره جنگ و جهاد فیزیکی نیست، بلکه درباره یک «سبک زندگی» است؛ سبکی که در آن ثروت در خدمت محرومان، قدرت در خدمت عدالت، و جان در راه آرمانهای انسانی هزینه میشود.
آنچه را که انسان از دست میدهد و یا به آن نمیرسد، از دو حال خارج نیست: یا آن چیز از امور دنیوی است، و یا اخروی. اگر از امور دنیا است که هرگز سزاوار حسرت و اندوه نیست، و اگر هم از امور اخروی است که با وجود تلاش فراوان محقق نگشته است، باید گفت که خداوند متعال، پاداش تلاش برای رسیدن به مقامات معنوی را بیپاسخ نمیگذارد.
مؤمن در نهجالبلاغه، فردی است که با تمام توان در صحنه حاضر است، اما در عین حال میداند که نتیجه در دست او نیست. این پارادوکس ظاهری، در واقع اوج عرفان اجتماعی است.